Avrupa’nın en genç ülkesi Kosova 18 yaşında
Sırbistan’dan 17 Şubat 2008’de tek taraflı bağımsızlığını ilan eden Kosova, 18’inci yaşını kutluyor.
Başkenti Priştine olan ülkenin 2024 nüfusu 1,58 milyon civarında, ancak Batı Avrupa’ya göç eden Kosovalılar nedeniyle diaspora, ülke nüfusunu geçmiş durumda. Nüfusun büyük kısmını Arnavutlar oluştururken, Türk, Boşnak, Sırp, Roman, Aşkali, Mısırlı ve Goralı toplulukları da yaşıyor.
Kosova, yaklaşık 500 yıl Osmanlı yönetiminde kaldıktan sonra Balkan Savaşları sırasında Sırpların eline geçti ve 1945’te Yugoslavya içinde özerk bir bölge haline geldi. 1990’larda Yugoslavya’nın dağılmasıyla Arnavutlar bağımsızlık taleplerini yükseltti. Kosova Demokratik Birliği (LDK) lideri İbrahim Rugova, halkın liderliğini üstlendi. 1998-1999 yıllarında Kosova Kurtuluş Ordusu (UÇK) ile Sırp güçleri arasındaki çatışmalar NATO müdahalesiyle son buldu; savaşta on binlerce kişi hayatını kaybetti ve milyonlarca Kosovalı yerinden oldu.
Kosova Meclisi, Martti Ahtisaari planı doğrultusunda 17 Şubat 2008’de bağımsızlığı ilan etti. Türkiye başta olmak üzere birçok ülke bağımsızlığı tanırken, Rusya ve Çin’in vetoları nedeniyle Kosova BM üyesi olamadı. Şu anda 120 ülke Kosova’yı bağımsız kabul ediyor, ancak Sırbistan tanınmaları geri çekmek için kampanya yürütüyor. Uluslararası Adalet Divanı ise 2010’da bağımsızlığın uluslararası hukuka aykırı olmadığı görüşünü bildirdi.
Kosova, 15 Aralık 2022’de AB üyeliğine başvurdu, ancak bazı AB ülkeleri bağımsızlığı tanımadığı için henüz yanıt alamadı. Ülke, NATO ve Avrupa Konseyi üyeliği için de hazırlıklarını sürdürüyor. Kosova ile Sırbistan arasındaki Belgrad-Priştine Diyalog Süreci son yıllarda tıkanmış olsa da, yeni hükümetle süreçte hareketlilik bekleniyor.
Ekonomik ve sosyal alanda sıkıntılar devam ediyor; düşük maaşlar, yüksek yaşam maliyeti ve yolsuzluk genç nüfusun göçünü hızlandırıyor. Yeni hükümet, asgari ücreti 500 avroya çıkaracak, kamu sektöründe ortalama maaş 1000 avro olacak ve savunma yatırımlarına 1 milyar avro ayrılacak. Ayrıca, ülkede mühimmat üretimi için yeni bir fabrika bu yıl faaliyete geçecek.
Kosova Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani’nin görev süresi 4 Nisan’da sona eriyor. Yeni Cumhurbaşkanı seçilemezse, ülkede erken seçim olasılığı gündemde.