Ferhat:“Üreticilerin vaatlere değil, gerçek desteğe ihtiyacı var”

Rodop Milletvekili Özgür Ferhat, 2025 yılının Mart ve Nisan aylarında yaşanan don olaylarından etkilenen üreticilere yönelik destek programında bütçenin 120 milyon euro olarak belirlenen zarar tespitlerine rağmen 50 milyon euroyla sınırlandırılmasına tepki gösterdi. Hükümete dört temel soru yönelten Ferhat, tazminat hesaplamalarında uygulanan kriterlerin üreticilerin alacağı desteği daha da düşürebileceği uyarısında bulundu.

Rodop Bağımsız Milletvekili Özgür Ferhat, 2025 yılının mart ve nisan aylarında meydana gelen don olaylarının tarımsal üretimde yol açtığı zararların karşılanması amacıyla hazırlanan devlet destek programını Yunanistan Meclisi gündemine taşıdı. Tarım ve Gıda Bakanı ile Ulusal Ekonomi ve Maliye Bakanı’na soru önergesi sunan Ferhat, belirlenen destek bütçesi ile tespit edilen zararlar arasındaki büyük farkın açıklığa kavuşturulmasını istedi.

Tarımsal Sigortalar Kurumu (ELGA) tarafından yapılan zarar tespitlerinin yaklaşık 120 milyon euroya ulaştığını belirten Ferhat, ilgili Resmî Gazete’de yayımlanan program kapsamında toplam destek bütçesinin 50 milyon euroyla sınırlandırıldığına dikkat çekti.

Tespit edilen zararların karşılanması için ayrılan kaynağın yetersiz kalabileceğini vurgulayan Ferhat, üreticilerin ne kadar tazminat alabileceği ve ödemelerin hangi kriterlere göre hesaplanacağı konusunda hükümetten net yanıtlar talep etti.

Rodoplu üreticiler tazminat endişesi yaşıyor

Mart ve Nisan aylarında yaşanan don olayları, Rodop ilinde başta kiraz, vişne, elma ve ayva üreticileri olmak üzere çok sayıda çiftçinin ürünlerini ve gelirlerini olumsuz etkiledi. Üreticiler önemli ekonomik kayıplarla karşı karşıya kalırken, destek programında öngörülen koşul ve sınırlamaların ödenecek tazminatları daha da azaltabileceği belirtiliyor.

Program kapsamında destekten yararlanılabilmesi için zarar oranının hem ilgili bölge biriminde hem de üretici bazında yüzde 30'u aşması gerekiyor. Ayrıca destek hesaplaması öncesinde kapsam dışındaki zararlar için yüzde 20 oranında kesinti uygulanması ve sağlanacak desteğin kaybedilen üretim değerinin en fazla yüzde 50'siyle sınırlandırılması öngörülüyor.

Ferhat, bu koşulların üreticilere yapılacak ödemelerin miktarını doğrudan etkileyebileceğine dikkat çekerek destek programının bütün ayrıntılarının açıklanmasını istedi.

Geçmiş yılların satışları tazminatı düşürebilir

Ferhat'ın eleştirdiği düzenlemeler arasında, destek miktarının hesaplanmasında geçmiş yıllara ait satış verilerinin esas alınması da bulunuyor.

Programın 7. maddesinde yer alan kritere göre hesaplamada, 2025 yılı E3 beyannamesinin 361 numaralı kodundaki satış verileri, 2023 ve 2024 yıllarındaki en yüksek satış tutarıyla karşılaştırılıyor. Destek miktarı, bu karşılaştırma sonucunda belirlenen düşüşle ilişkilendiriliyor.

Ferhat, söz konusu uygulamanın geçmiş yıllarda aşırı hava olayları nedeniyle üretimi veya geliri azalan çiftçileri dezavantajlı duruma düşürebileceğini belirtti. Önceki afetlerin ekonomik etkilerinin yeni don zararları için hesaplanacak desteği de azaltabileceğine işaret eden Ferhat, kriterlerin üreticiler üzerindeki etkisinin açıklığa kavuşturulmasını talep etti.

Hükümete dört kritik soru

Rodop Milletvekili Özgür Ferhat, soru önergesinde hükümetten dört temel konuda açıklama istedi.

Ferhat'ın yanıt beklediği konular şöyle sıralandı:

1-Yaklaşık 120 milyon euro olarak tespit edilen zararlar karşısında destek bütçesinin hangi hesaplamalar doğrultusunda 50 milyon euro olarak belirlendiği.

2-Öngörülen kısıtlamalar uygulanmadan önceki ve uygulandıktan sonraki toplam destek tutarlarının ne olduğu.

3-Belirlenen kriterler nedeniyle kaç üreticinin destek miktarında azalma yaşayacağı veya destek kapsamı dışında kalacağı.

4-Uygun bulunan zararlar ve tazminat ihtiyaçlarının ayrılan bütçeyi aşması durumunda hükümetin nasıl bir yol izleyeceği ve ek kaynak sağlamayı değerlendirip değerlendirmediği.

Ferhat, üreticilerin zararlarının karşılanması için genel kesintiler uygulanması yerine ihtiyaç duyulan ek kaynağın sağlanıp sağlanmayacağının da açıklanmasını istedi.

“Üreticilerin vaatlere değil, gerçek desteğe ihtiyacı var”

Destek programının gerçek kriterleri ve kısıtlamaları yeterince açıklanmadan kamuoyuna sunulmasını eleştiren Ferhat, tazminat ödemelerine ilişkin siyasi açıklamaların programın fiilî koşullarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Özgür Ferhat, konuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Atina’da video çekip tazminat için paranın ‘güvence altına alındığını’ söylemek, ancak desteklerin hangi kriterlere ve hangi şartlara göre hesaplanacağını bilmemek ciddi bir siyaset anlayışı değildir. Üreticilerin açıklamalara dayanmayan vaatlere değil, net yanıtlara ve gerçek desteğe ihtiyacı var.”

Hükümete somut adım çağrısı

Rodop Milletvekili Özgür Ferhat, tarım sektörüne sağlanacak desteğin üreticilerin yaşadığı gerçek kayıplarla orantılı olması gerektiğini belirtti. Ferhat, hükümeti bütçe kısıtlamalarının gerekçelerini açıklamaya, tazminat hesaplamalarında kullanılan kriterlerin etkilerini ortaya koymaya ve don olaylarından etkilenen üreticilerin hak ettikleri desteği almasını güvence altına almaya çağırdı.

Ferhat'ın Meclis'e taşıdığı soru önergesiyle, üreticilere ayrılan kaynağın yeterliliği ve destek programının uygulama koşullarına ilişkin hükümetin vereceği yanıtlar bekleniyor.