İKA ve OGA mağduru emekliler ne yapmalı?

İΚΑ ve OGA başta olmak üzere sigorta kurumlarının emeklilerden geri istedikleri yersiz ve fazla yapılan ödemeler (συντάξεις & παροχές καταβληθείσες αχρεωστή

Batı Trakya 7 Ekim 2015
İKA ve OGA mağduru emekliler ne yapmalı?
İΚΑ ve OGA başta olmak üzere sigorta kurumlarının emeklilerden geri istedikleri yersiz ve fazla yapılan ödemeler (συντάξεις & παροχές καταβληθείσες αχρεωστήτως) hukuka aykırı mı?

Aykut Kadir Hukuk Burosu'ndan konuya ilişkin yapılan açıklama binlerce azınlık mensubu mağdur kişiye yol gösterici mahiyettedir. Açıklama şöyle:

"Ülkemiz Yunanistan'da, sosyal güvenlik hukukumuzda, her türlü aylıkların bağlanma şartları ve bağlandıktan sonra ise kesme nedenleri ayrı ayrı düzenlenmiştir.

Son günlerde IKA ve OGA başta olmak üzere bir çok sigorta kurumu, sigortalılardan ve emeklilerden yıllarca onlara fazla ve nedensiz ödeme (συντάξεις που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως) yaptıklarını iddia ederek, aldıkları emekli ve diğer aylıkları kesmekte ve aynı zamanda onlardan bu paraları faizleri ve cezalarıyla birlikte geri istemektedirler.

Bu kapsamda binlerce kişinin eline sigorta kurumlarından ''yersiz ödeme'' yapıldığına dair borç yazıları - kararları gönderilmektedir. Geri istenilen bu paraları ödeme durumu olmayanlar her gün haciz korkusuyla yaşamaktadırlar ve bunun dışında psikolojik sıkıntı çekmektedirler.

Yersiz ödeme yapıldığına dair gelen bu borç yazıları - kararları hukuka aşağıda sayılan nedenlerden dolayı aykırıdır ve yine aşağıdaki hukuki gerekçeler öne sürülerek bir avukat aracılığı ile sigorta kurumu veya Yunan İdare Mahkemeleri nezlinde bu kararlara karşı itirazda bulunulabilir ve bu kararların BOZULMASI istenilebilir:

A) Fazla veya yersiz ödemenin sigortalı ve emekli kişinin kasıtlı veya kusurlu davranışları dolayısıyla doğmuş olması gerekmektedir:

Sigorta kurumları sadece eğer sigortalı veya emekli kişinin, yapılan yersiz veya fazla ödeme'de kusuru varsa, onlardan bu ödemeleri, ödemelerin yapıldığı tarihlerden itibaren yasal faiziyle birlikte geri istemeye hakkı vardır. Başka bir deyişle sadece kişi kötü niyetli ise yapılan ödemelerin geri alınma ihtimali vardır.

Mesela eğer aylığa bağlanmak için, sigorta kurumuna verilen veya ibraz edilen belgelerde gerçeğe aykırı bildirimde bulunulmuşsa ve bunun sonucunda aylığa bağlanılmışsa, sigorta kurumunun ödediği aylıkları yersiz olarak ödediğini öne sürerek geri istemeye hakkı vardır. Aynı şekilde sigorta kurumunca hazırlanan belgelerde, bildirilmesi taahhüt edilen durum değişiklikleri ilgili kişi tarafından gerekli süre içinde bildirilmemişse ve bu sebeple yersiz ödeme yapılmışsa, yapılan ödemeler geri istenilebilir. Bunun gibi daha bir çok sebep, ilgililerin kasıtlı ve kusurlu davranışlarından doğan yersiz ödemeleri oluşturmaktadır.

Yukarıdaki gibi ve benzeri nedenlerle, sigorta kurumları tarafından yapılan fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen ödemeler, ilgililerin kasıt veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru beş yıllık bir sürede yapılan ödemelerin tutarı, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden itibaren hesaplanacak kanuni faizi ile birlikte, sigorta kurumları tarafından tahsil edilebilir.

B) Fazla veya yersiz ödemenin sigorta kurumunun hatalı işleminden kaynaklanmış olması:
İlgililerin kasıtlı veya kusurlu davranışları dışında kalan; a) Sigorta kurumunun çalışma sistemi, b) Uygulama ve kanun değişiklikleri, c) Sigorta kurumu çalışanlarının kasıtlı veya kusurlu davranışları, ihmali, dikkatsizliği ve bilgisizliği gibi sebeplerden kaynaklanan yersiz ödemeler kurumun hatalı işlemlerini oluşturmaktadır. Buna göre, fazla veya yersiz yapıldığı tespit edilen ödemelerde ilgililerin veya üçüncü kişilerin kastı veya kusurunun bulunmaması halinde, bu ödemeler kurumun hatalı işlemlerinden doğan yersiz ödemeler kapsamında değerlendirilecektir.

Fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu gibi ödemeler kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, kurumun yapılan ödemeleri geri isteme ve alma hakkı yoktur. Kısacası eğer fazla veya yersiz ödeme sigorta kurumunun ve kurum çalışanlarının hatalı işlemi sonucu meydana gelmişşe, emeklinin istenen paraları ödeme zorunluluğu yoktur. Zira kurum kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür. Bu nedenle sigorta kurumunun kendi memurlarından kaynaklanan fazla ve yersiz yapılan ödemeleri, emeklilerden değil bizzat hatalı işlemi yapan ve fazla ödemeye neden olan memurlarından tahsil etmesi gerekmektedir. Basit olarak anlatmak gerekirse sigorta kurumunun memurunun yaptığı yanlış işlemden kaynaklanan fazla ve yersiz ödemeler,sigorta kurumunun KENDİ KUSURUNDANDIR ve emekliye / aylık alanlara fazla ödemelerde bir illiyet bağı kurulamaz ve yapılan ödemeler geri istenilemez / alınamaz.

C) Yapılan fazla veya yersiz ödemelerin zaman aşımına uğramış olması:
Yanlιş ve yersiz ödemelerin geri alma isteminin tabi olduğu bir zaman aşımı vardır. Bir çok sigorta kurumunun işlevini düzenleyen kanunlarda kurumların prim ve diğer alacaklarının ne kadar bir zaman aşımına tabii olduğu yazılıdır. Eğer yapılan fazla ve yersiz ödeme kanunların öngördüğü süre içinde geri alınamazsa, kurum tarafından talep edilen ödemenin zaman aşımına uğradığı açıktır ve kurumca o ödeme geri talep edilemez.

D) Sigorta kurumundan gelen ödeme emrinde ve kararında, fazla ve yersiz ödemenin ne zaman yapıldığı, yapιlan ödemenin neden fazla ve yersiz olduğunun ve ödemeyi alan emekli ve sigortalı kişinin bunda bir kötü niyetinin olup olmadığının yazılması lazımdır.Yani basit olarak söylemek gerekirse ödeme emrinin sadece ilgili kanun maddesinin bir kopyası olmaması gerekir ve ilgili şahsın itiraz hakkını etkili bir şekilde kullanabilmesi için, kararın olabildiğince detay içermesi gerekir.

Ne, nasıl, neden, ne zaman gibi sorulara cevap vermesi gerekir. Aksi tadtirde YOK HÜKMÜNDEDİR ve İPTAL EDİLEBİLİR.

Aylığı ilerliyen zaman için kesen ve geçmişte ödenen aylıkları da geri talep eden idari kararın - işlemin gerekçesi idari makam tarafından yapılan idari işlemin doğru ya da yanlış, hukuka uygun ya da aykırı, savunulabilir ya da savunulamaz olduğunu anlamak açısından önemlidir ve gereklidir.

İdari işlemin gerekçesi işleme temel teşkil eden mülahaza ve düşünceleri ifade eder. Bu bağlamda idare tarafından tesis edilen her işlemin gerekçeli bir sebebi olmak durumundadır, aksi takdirde yapılan işlem hukuka aykırıdır ve iptali / bozulması istenebilir. Sigorta kurumlarından gelen ve vatandaşlara aylıklarının kesildiği bilgisini veren ve onlardan geçmiş ayların aylıklarını da geri talep eden kararlar/ emirler tıpkı mahkeme kararları gibi gerekçeli olmak zorundadır.

E) Sigorta kurumunca geri talep edilen para miktarını ilgili kişinin ödeme imkanına sahip olmaması:
Vatandaşların aleyhine yapılan idari işlemlerin uygulanması sonucunda bazen telafisi güç zararların doğma olasılığı ve ihtimali olduğu açıktır. Telafisi güç veya imkansız zararlar maddi veya manevi olabilirler. Zararın maddi olması durumunda, maddi zarar kişilerin ekonomik durumlarına göre, farklılık arz etmektedir. Zira aynı maddi rakam ekonomik durumu iyi olan kişiler için telafisi güç veya imkansız durum oluşturmamakta iken, ekonomik durumu bozuk ve kötü olanlar için hayatlarında ve yaşamlarında, telafisi güç zararların doğmasına neden olabilmektedir.

Bunun için sigorta kurumlarınca geri ödenmesi talep edilen ve geri istenilen para miktarının, ilgili kişinin veya emeklinin ekonomik durumunu sarsmaması göz önünde bulundurulur. Yani vergi beyannamesinde kişinin yıllık geliri çok düşük ise ve sigorta kurumunun talep ettiği ve geri alacağı yersiz ödenen para miktarı ekonomik açıdan ilgilinin hayatında, onun insanca yaşamısını tehlikeye sokacak problemlere yol acacaksa, sigorta kurumları kendi hatalarından kaynaklanmayan fazla veya yersiz ödeme miktarlarını da sigortalılardan veya emeklilerden geri talep edemezler.

Υunan Danıştayı'nın (Συμβούλιο της Επικρατείας) aldığı bir çok kararda, idare işlemlerinin ilgilinin giderilmesi mümkün olmayan zararına sebep olduğu hallerde, ilgili işlemlerin durdurulması ve iptal edilmesi ilkesi benimsenmiştir.

Telafasi güç zarar iddiası inandırıcıysa ve kişinin içinde bulunduğu sosyo - ekonomik durumu anlatan, ekkatharistiko simeioma yani vergi beyannamesi gibi belgelerle ıspatlanırsa, sigorta kurumu tarafından zararın olup olmadığı araştırılmayacaktır ve yersiz ödenen para miktarının geri istendiği idari karar iptal edilecektir.

G) Ödeme kararının idare hukukunun genel prensiplerine aykırılığı:
Yunanistan idare hukukuna göre ilgili kişi lehine yapılan işlemler hukuka aykırı da olsa bozulamaz ve kişinin yapılan işlem sonucu elde ettiği kazanımlar idare tarafından geri istenilemez (μη ανάκληση ευμενών ατομικών διοικητικών πράξεων εφόσον δεν συντρέχουν λόγοι δημοσίου συμφέροντος). Bahsi geçen işlemler sadece kamu yararınaysa bozulabilirler ama burda önemli olan konu kamu yararının her zaman sigorta kurumunun yararı ile örtüşmemesidir. Yani kamu yararı her zaman sigorta kurumu yararı DEĞİLDİR. Bunun dışında bu ve buna benzer durumlarda ödeme kararlarının hukukta yasal kesinlik (αρχή ασφάλειας δικαίου - αρχή προστατευόμενης εμπιστοσύνης) ilkesine aykırı olduğunu söyleyebiliriz, zira hukukun amaçlarından en önemlisi, toplumda süreklilik ve hukuki güvenliği sağlamaktır. Kişilerin, hukuki durumlarının her an değişeçeği endişesi içinde olmamalarını ifade eden istikrar ve güven ilkesi, belli bir süre geçtikten sonra hukuka aykırı işlemin geri alınmasını önlemektedir. Nasıl ki, hukuka aykırı işleme karşı dava açma süresinde dava açılmadığında o işlem hukuka uygun kabul ediliyorsa ve doğurduğu sonuçlara katlanılmak gerektiği kabul ediliyorsa, hukukun öngördüğü süre içinde de eğer sigorta kurumu tarafından aylığın kesimi ve geri istenmesi gibi idari işlemler yapılmazsa, geri alınmayan hukuka aykırı işlemin de geçerli kabul edilmesi ve doğurduğu sonuçların korunması ve geri alınmaması gerekir.

Son olarak hukukta birel ve özgül sonuçların değişmemezliği ilkesinden de bahsetmek gerekir. Kısaca özetlemek gerekirse, idare tarafından iptal edilen ve geri alınan, ilgilinin lehine olan idari bir işlemde, işlemin yürürlükte kaldığı süre içinde meydana gelen hukuksal durumlar bozulmamaktadır. Hukuk dilinde bu, geri alınan ve iptal edilen işlemin doğduğu "birel ve özgül sonuçların değişmezliği" veya "hukuki işlemlerin kişisel sonuçlarının dokunulmazlığı" prensibinin kabulüdür. Bu prensibe göre, geri alınan idari işlemler yürürlükte kaldığı sürede, kişiler lehine korunmaya değer kişisel sonuçlar meydana gelmişse bunların korunması gerekir. Tabii kanun yine ilgili kişilerin iyi niyetli (καλόπιστος) olmasını talep eder. Yani idare tarafından iptali öngörülen işlemin, ilgilinin hilesi veya gerçek dışı beyanı ile yapılmş olmaması gerekmektedir.

Sonuç olarak eğer sigorta kurumları sizden geçmişte aldığınız emekli ve diğer maaşları size fazla veya yersiz ödeme yaptıklarını öne sürerek geri isterlerse yapmanız gereken hiç vakit kaybetmeden bir avukata başvurmanız ve geri ödeme kararına - emrine itiraz edip kararın BOZULMASINI istemenizdir. Tabii her ihtimale karşı iptal ve kararın bozulması dışında, kararın değiştirilmesini veya lehinize düzeltilmesini de talep edebilirsiniz. Genelde itiraz hakkının 1 ay ile 3 ay mühleti vardır ve daha sonrasında ilgililer itiraz haklarını kaybetmektedirler. Onun için geri ödeme yazıları - kararlarι ellerine geçer geçmez vakit kaybetmeden avukata başvurmaları gerekmektedir. Zira aksi taktirde sigorta kurumları ödeme emrinin dışında, yetkili savcı aracılığı ile ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunmaktadır.

Sigorta kurumu, yapılan itirazı kabul etmese bile, sigorta kurumunun red kararı sonrası mahkemeye başvurma ve mahkemeden de kararın BOZULMASINI isteme hakkınız vardır.

Ayrıca ödeme kararına itirazın dışında, sigorta kurumundan veya eğer sigorta kurumu itiraz dilekçesini reddederse mahkemeden, ödeme emrinin uygulama işleminin durdurulmasını istemeniz gerekir. Aksi taktirde sigorta kurumu bankada olan paralarınıza veya başka tüzel veya normal kişilerden alma hakkına sahip olduğunuz paralara haciz koyabilir (κατάσχεση εις χείρας τρίτου) ve mal varlığınıza eğer geri istenen para miktarı yüksekse ipotek veya tedbiri ipotek (υποθήκη/προσημείωση υποθήκης) koydurabilir.
Millet gazetesi logo
© 2026 Millet Media
KÜNYE
MİLLET MEDİA Kollektif Şirketi
Genel Yayın Yönetmeni: Cengiz ÖMER
Yayın Koordinatörü: Bilal BUDUR
Adres: Miaouli 7-9, Xanthi 67100, GREECE
Tel: +30 25410 77968
E-posta: info@milletgazetesi.gr
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ
MİLLET MEDİA O.E.
Υπεύθυνος - Διευθυντής: ΟΜΕΡ ΖΕΝΓΚΙΣ
Συντονιστής: ΜΠΟΥΝΤΟΥΡ ΜΠΙΛΑΛ
Διεύθυνση: ΜΙΑΟΥΛΗ 7-9, ΞΑΝΘΗ 67100
Τηλ: +30 25410 77968
Ηλ. Διεύθυνση: info@milletgazetesi.gr