Türkiye’den Yunanistan’a müftü atamaları tepkisi: “Türk Azınlığın iradesi göz ardı ediliyor”

Türkiye Dışişleri Bakanlığı, Gümülcine ve İskeçe’ye yapılan müftü atamalarına tepki göstererek Yunanistan’a Batı Trakya Türk Azınlığının seçtiği müftüleri tanıma çağrısı yaptı.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı, Yunanistan’ın Batı Trakya Türk Azınlığının itirazlarına rağmen Gümülcine (Komotini) ve İskeçe (Xanthi) müftülüklerine yaptığı yeni atamalara tepki gösterdi. Bakanlık, 24 Ekim Cumartesi günü yayımladığı açıklamada, atamaların Azınlığın iradesini ve din özgürlüğünü göz ardı ettiğini belirterek Yunanistan makamlarını, Azınlığın kendi seçtiği müftüleri tanımaya ve atama uygulamasından vazgeçmeye çağırdı.

Bakanlığın açıklamasında, Yunanistan’ın söz konusu uygulamayla Batı Trakya Türk Azınlığının Lozan Barış Antlaşması ve uluslararası anlaşmalarla güvence altına alındığı belirtilen temel hak ve özgürlüklerini hiçe saymayı sürdürdüğü ifade edildi. Müftülük kurumunun Azınlığın dinî, toplumsal ve kültürel kimliğinin ayrılmaz bir parçası olduğu da vurgulandı.

Türkiye Dışişleri Bakanlığının açıklamasının tam metni

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığının konuya ilişkin açıklamasının tam metni şöyle:

“Yunanistan, Gümülcine ve İskeçe’de sözde müftüler atayarak Batı Trakya Türk Azınlığının Lozan Barış Antlaşması ve uluslararası anlaşmalarla teminat altına alınan temel hak ve özgürlüklerini hiçe saymayı sürdürmektedir.

Müftülük müessesesi, Batı Trakya Türk Azınlığının dinî, toplumsal ve kültürel kimliğinin ayrılmaz bir parçasıdır.

Yunanistan, ülkesindeki resmî bir azınlık olan Batı Trakya Türk Azınlığının kendi seçtiği müftüleri tanımamakta ısrar ederek Azınlığın iradesini ve din özgürlüğünü göz ardı etmekte ve temel insan haklarına yönelik çarpık bakış açısını bir kez daha ortaya koymaktadır.

Yunanistan makamlarını, Azınlığın seçtiği meşru müftüleri tanımaya ve atanmış müftüleri dayatma teşebbüslerinden vazgeçmeye çağırıyoruz.”

Gümülcine ve İskeçe’ye kimler atandı?

Yunanistan’da yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle Bilal Kara Halil Gümülcine Müftülüğüne, Şükrü Şerif Damatoğlu ise İskeçe Müftülüğüne atandı. Her iki atama da beş yıllık görev süresini kapsıyor.

Atamalar, Batı Trakya Türk Azınlığının müftülerini kendi iradesiyle belirleme talebinin sürdüğü bir dönemde yapıldı. Türk Azınlık temsilcileri, Gümülcine’de İbrahim Şerif’i, İskeçe’de ise Mustafa Trampa’yı kendi seçtikleri müftüler olarak kabul ediyor. Yunanistan makamları ise devlet tarafından atanan müftüleri resmî makam sahipleri olarak tanıyor. Böylece bölgede müftülük konusunda iki farklı yaklaşım varlığını sürdürüyor.

1985’ten bu yana çözülemeyen sorun

Batı Trakya’daki müftülük meselesi, Gümülcine Müftüsü Hüseyin Mustafa Efendi’nin 1985’te vefatının ardından Yunanistan yönetiminin müftüleri atama yoluyla belirlemeye başlamasıyla gündeme geldi. Yunanistan, 1991’de yaptığı yasal düzenlemeyle müftülerin seçilmesine ilişkin hükümleri yürürlükten kaldırarak atama sistemini sürdürdü.

Batı Trakya Türk Azınlığı temsilcileri, müftü seçme hakkının hukuki dayanakları arasında 1923 Lozan Barış Antlaşması’nın yanı sıra 1913 Atina Antlaşması’nı ve 1920 tarihli 2345 sayılı yasayı gösteriyor. Yunanistan yönetimi ise müftüleri kamu görevlisi statüsünde değerlendirerek atama sistemini uygulamaya devam ediyor.

Ankara’dan açık çağrı

Türkiye Dışişleri Bakanlığının açıklamasında, Yunanistan’ın Batı Trakya Türk Azınlığının kendi seçtiği müftüleri tanımamakta ısrar etmesinin Azınlığın iradesini ve din özgürlüğünü göz ardı ettiği belirtildi.

Bakanlık, açıklamasını Yunanistan makamlarına yönelik şu çağrıyla tamamladı: “Türk Azınlığın seçtiği meşru Müftüleri tanımaya ve atanmış müftüleri dayatma teşebbüslerinden vazgeçmeye çağırıyoruz.”

Müftülük meselesi, Batı Trakya Türk Azınlığının dinî temsil ve kendi kurumlarını belirleme talepleri çerçevesinde yeniden gündemin üst sıralarına taşınırken, son atamaların taraflar arasındaki anlaşmazlığı nasıl etkileyeceği merak ediliyor.