Rusya gazı keserse Avrupa’da ne olur?

Avrupa Birliği ve Rusya arasında Ukrayna nedeniyle artan gerilim, Rusya’nın Avrupa’ya gaz akışına ilişkin endişeleri artırdı ve Avrupa Komisyonu ve ABD’yi alternatif arzları araştırmaya sevk etti.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve ABD Başkanı Joe Biden geçtiğimiz hafta yayınladıkları ortak açıklamada, enerji güvenliği konusunda yakın işbirliği sözü verdiler.

AB Enerji Komiseri Kadri Simson, Fransa’da Avrupa enerji bakanlarıyla yaptığı bir görüşmeden sonra, bloğun Azerbaycan gibi ortaklarla kıtaya gaz arzını artırma potansiyeli hakkında konuştuğunu söyledi.

Brüksel merkezli düşünce kuruluşu Bruegel’in geçen hafta yayınladığı bir araştırmaya göre, en kötü senaryoda Rus gazının Avrupa’ya akışı tamamen durursa, arzın yerini alacak önlemler yeterli olmayacak.

Raporda, Avrupa için iki zorluk olduğu sonucuna varılıyor: Rus gaz kaynaklarının yerini alacak bir yer bulmak ve ekonomik ve sosyal olarak fırtınayı atlatmak için yurtiçinde talebi azaltmak.

Uzman Simone Tagliapietra, Euronews’e yaptığı açıklamada Avrupa’nın 1970’li yıllarda yaşadığı  petrol krizi senaryosuna yönelebileceğini söyledi.

Simone, “Bazı fabrikaların daha kısa bir üretim programında çalışması veya tamamen kapatılması gerekebilir.” dedi.

Hükümetlerin, elektrik kesintilerini önlemek için gaz alıcılarına öncelik verecek bir acil durum planı oluşturması gerekebilir.

Ya önümüzdeki aylarda Rus gaz arzı durdurulursa?

İleriye bakıldığında, üç senaryo var:

Rusya ve diğer tüm tedarikçiler mevcut seviyelerde tedarik etmeye devam ederse, AB çapında depolama, Nisan 2022’de yaklaşık 320 terawatt-saat (TWh) gibi düşük bir seviyeye ulaşacaktır.

Rusya, Şubat ayı başında arzı keserse, Nisan 2022’de depolama minimum 140 TWh seviyesine ulaşacak.

Rusya’nın arzı kesmesine ek olarak, hava aşırı soğuksa, AB çapındaki depolama Mart 2022’nin sonuna kadar boş olacak.

Bu nedenle, kısa vadede AB, Rusya’nın doğal gaz ithalatında yaşanan dramatik bir kesintiden muhtemelen kurtulabilecektir.

Başka hangi tedarik seçenekleri mevcut olabilir?

Prensip olarak, mevcut altyapı, Norveç ve Kuzey Afrika’dan ek ithalat hacimlerine ve birlikte Rusya’dan yapılan mevcut ithalatın yerini alabilecek ilave LNG hacimlerine izin veriyor. Ama altyapıya sahip olmak başka, doğalgaza sahip olmak başka bir şey.

Norveç, AB’ye elinden geldiğince fazlasını teslim ettiğini ve küresel LNG pazarlarının çok sıkı olduğunu zaten açıkladı - Cezayir de benzer bir şey söyledi.

AB yerel gaz üretimi hem Hollanda’da hem de başka yerlerde sınırlıdır.

Washington şu anda Katar ile Avrupa’ya gaz tedariki konusunda pazarlık yapıyor.

Katar, dünyanın en büyük LNG üreticilerinden biridir. Üretiminin dörtte üçünü Asya ülkelerine satıyor ve gazın yaklaşık yüzde beşini Avrupa’ya sağlıyor.

Ya Rus gaz arzı yıllarca durdurulursa?

Yarım kışı Rus ithalatı olmadan atlatmak zor olabilir, ancak Avrupa ekonomisini birkaç yıl boyunca Rus gazı olmadan yönetmek çok zor olacaktır. Hazırlanmak için daha fazla zaman varken, yerinden edilmesi gereken çok daha yüksek hacimler de var.

2021’de Rusya’nın AB’ye doğal gaz ihracatı yaklaşık 1.700 TWh’ydi – Rusya’nın Avrupa’ya doğal gaz ihracatını tamamen durdurması durumunda bunun değiştirilmesi gerekecek.

AB, alternatif tedarikçilerden Rusya’ya yaklaşık 1.800 TWh yedek ithalat kapasitesine sahiptir. Bu, teorik olarak, AB’nin Rus akışını tamamen değiştirmesine izin verebilir.

Ama en iyi ihtimalle çok pahalı ve en kötü ihtimalle fiziksel ve politik olarak imkansız olurdu.
Kullanılan veriler Bruegel’in ‘Avrupa Rus gazı olmadan acısız bir şekilde hayatta kalabilir mi?’ başlıklı çalışmasından alınmıştır.