Slovakya’da “OPEKEPE” benzeri skandal: AB fonlarıyla lüks villalar inşa etmişler

Slovakya, Avrupa Birliği tarım fonlarının usulsüz kullanımıyla ilgili büyük bir yolsuzluk skandalıyla çalkalanıyor. Skandal, Yunanistan’daki OPEKEPE olayını anımsatırken, söz konusu fonların kırsal turizmi desteklemek için değil, hükümete yakın kişilerin lüks konutlar inşa etmesi için kullanıldığı ortaya çıktı.

“Hacienda Skandalı” olarak adlandırılan olayda, Avrupa fonlarıyla yapılması gereken pansiyonlar ve turistik tesislerin aslında kimseye açık olmayan yazlık evler ve özel malikâneler olduğu belirlendi. Bazı yapılar internette bulunmazken, rezervasyonlar sadece özel bağlantılarla yapılıyor. Yerel medya, söz konusu evlerin AB destekli projeler olmasına rağmen halka kapalı olduğunu belirtiyor.

Yolsuzluk iddialarının merkezinde, Slovakya'nın OPEKEPE’si sayılan Tarım Ödemeleri Kurumu (PPA) bulunuyor. Bu kurum, Avrupa Birliği’nin Ortak Tarım Politikası (CAP) kapsamında dağıtılan yardımlardan sorumlu.

Kurumun eski yolsuzlukla mücadele başkanı Zuzana Šubová, sistemin yıllardır "örgütlü bir suç ağı gibi" çalıştığını ve “derinlemesine yozlaşmış” olduğunu söyledi. Šubová, görevden alınmasının ardından siyasete atıldı ve şu anda muhalefetteki Korsan Partisi’nin başında bulunuyor.

AB Komisyonu, 2020 yılında PPA’nın ödemelerinin %25’ini askıya almış ve kuruma çeşitli yaptırımlar uygulamıştı. Ancak iddialara göre reformlar yalnızca kâğıt üzerinde kaldı.

Muhalefet lideri Michal Šimečka, Başbakan Robert Fico hükümetini "onlarca milyon euroluk kamu fonunu oligarklara aktarmakla" suçladı. Öte yandan Tarım Bakanı Richard Takáč, skandalı “siyasi bir kumpas” olarak nitelendirdi ve tüm denetim mekanizmalarının düzgün çalıştığını iddia etti.

Skandalla ilgili Avrupa Savcılığı (EPPO) ve AB’nin yolsuzlukla mücadele kurumu OLAF tarafından onlarca dosya inceleniyor. Çekyalı Avrupa Parlamentosu üyesi Tomáš Zdechovský, 300’den fazla şüpheli projenin Brüksel’e bildirildiğini ve durumun “sistematik yolsuzluk” olduğunu söyledi.

Basın özgürlüğü alanında da kaygılar artıyor. Hükümetin gazeteciler ve yolsuzlukla mücadele eden STK’lara yönelik baskıları, Slovakya’da demokratik gerilemeye yol açtığı gerekçesiyle Avrupa kurumlarının tepkisini çekiyor.

AB fonlarının amaç dışı kullanımı ve denetimsizlik devam ederse, Slovakya’nın yeni yaptırımlarla karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor.