Avrupa'da yeni vergi planları gündemde: Akaryakıt, tütün ve elektronik atık için yeni düzenlemeler

Avrupa Birliği'nin 2034'e kadar bütçesini güçlendirmek amacıyla beş yeni gelir kaynağı üzerinde çalıştığı bildiriliyor. Emisyon gelirleri, ithal ürünlere karbon yükü, tütün, elektronik atık ve büyük şirketlere yönelik katkı önerileri tartışma yaratırken, Yunanistan açısından da ekonomik sonuçlar doğurabilecek gelişmeler yakından izleniyor.

AB bütçesi için beş yeni gelir kaynağı

Avrupa Komisyonu, Birliğin gelecek dönem bütçesini finanse etmek amacıyla yeni gelir kaynakları oluşturmayı değerlendiriyor. Öneriler, bugün büyük ölçüde üye ülkelerin bütçelerine yönelen bazı gelirlerin Avrupa Birliği bütçesine aktarılmasını ve yeni katkı mekanizmalarının kurulmasını içeriyor.

Ancak söz konusu düzenlemeler henüz kesinleşmiş değil. Üye ülkeler arasında görüş ayrılıkları bulunuyor ve nihai karar için oybirliği gerekiyor.

Emisyon gelirlerinin yüzde 30'u AB bütçesine aktarılabilir

Öne çıkan önerilerden biri, emisyon ticaret sistemi (ETS) kapsamında gerçekleştirilen karbon salımı izinleri açık artırmalarından elde edilen gelirlerin yüzde 30'unun Avrupa Birliği bütçesine aktarılması.

Bu düzenlemenin yaklaşık 9,6 milyar euro gelir sağlayabileceği hesaplanıyor.

Yunanistan açısından konu özellikle önemli. Ülke, geçmişte karbon salımı gelirlerini enerji krizinde elektrik faturalarının desteklenmesi için kullanmıştı. Yeni sistemin kabul edilmesi halinde ulusal bütçelerde enerji destekleri için kullanılabilecek kaynaklar azalabilir.

İthal ürünlere karbon yükü: CBAM gelirleri paylaşılacak

AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) kapsamında elde edilen gelirlerin yüzde 75'inin Avrupa bütçesine aktarılması da gündemde.

Bu mekanizma, karbon yoğun üretim süreçleriyle hazırlanan bazı ithal ürünlere yönelik mali yükümlülükler getiriyor. Önerilen gelir paylaşımının yıllık 1,4 milyar euroya kadar kaynak oluşturabileceği belirtiliyor.

Tütün ürünlerine yeni Avrupa katkısı

Tütün ürünlerine yönelik yeni bir Avrupa katkısı da tartışılıyor. TEDOR adı verilen öneri kapsamında, tütün ürünleri üzerindeki asgari Avrupa vergileri üzerinden yüzde 15'lik bir katkı oluşturulması değerlendiriliyor.

Bu uygulamanın yıllık yaklaşık 4,9 milyar euro gelir sağlayabileceği, vergi tabanının artırılması halinde tutarın 11,2 milyar euroya kadar çıkabileceği tahmin ediliyor.

Yunanistan'ın da aralarında bulunduğu bazı ülkeler bu öneriye karşı çıkıyor.

Elektronik atıklara kilogram başına 2 euro önerisi

Elektronik atıkların geri kazanılmaması veya geri dönüştürülmemesi durumunda kilogram başına 2 euro katkı alınması da planlar arasında.

Bu mekanizmanın yaklaşık 15 milyar euro yıllık gelir oluşturabileceği öne sürülüyor. Ancak elektronik atıkların üretimi ve geri dönüşümü ülkeler arasında farklılık gösterdiği için uygulamanın bazı üyeleri daha fazla etkileyebileceği belirtiliyor.

Büyük şirketlere yıllık 750 bin euroya kadar katkı

Bir diğer öneri, yıllık cirosu 100 milyon euroyu aşan büyük şirketlere yönelik yıllık katkı sistemi.

Şirketlerin büyüklüğüne ve özelliklerine göre 100 bin ile 750 bin euro arasında yıllık ödeme yapması öngörülüyor.

Bu öneriye Almanya ve Hollanda gibi ülkelerden itirazlar geliyor. Şirketlerin artan maliyetleri tüketici fiyatlarına yansıtması ihtimali de tartışılıyor.

İnternet oyunları ve kripto varlıklar da gündemde

Avrupa Parlamentosu'nun alternatif gelir kaynakları arasında çevrim içi kumar ve kripto varlıkların vergilendirilmesi de bulunuyor.

Ancak bu alanlarda ülkeler arasında farklı düzenlemeler ve teknik sorunlar nedeniyle ortak bir sistem oluşturulması kolay görünmüyor.

Yunanistan'dan 5G ve 6G önerisi

Yunanistan ise 5G lisanslarının yenilenmesi ve gelecekte 6G frekanslarının tahsisiyle bağlantılı gelirlerin Avrupa bütçesine katkı sağlamasını öneriyor.

Yunanistan Ekonomi ve Maliye Bakanı, Eurogroup Başkanı Kiryakos Pierrakakis'in önerisinin yaklaşık 16 milyar euro kaynak oluşturabileceği belirtiliyor.

Buna karşılık bazı ülkeler, bu gelirlerin düzenli değil tek seferlik olacağı gerekçesiyle temkinli yaklaşıyor.

Yeni vergiler için tüm ülkelerin onayı gerekiyor

Avrupa Birliği'nin yeni gelir kaynakları üzerinde yürüttüğü görüşmeler devam ediyor. Üye ülkelerin oybirliğiyle anlaşması gerektiğinden, önerilerin kabul edilmesi zaman alabilir.

Yeni kaynaklar üzerinde uzlaşma sağlanamaması durumunda AB'nin gelecek yedi yıllık bütçesinde harcama kesintileri gündeme gelebilir.