Umutsuzluk ve intihar

Son günlerde Batı Trakya’da peş peşe meydana gelen intihar vakaları, hepimizi tedirgin etti. Aslında eski çağlardan beri her inançtan bütün toplumlarda, intihar vakalarına rastlamak mümkündür. Ancak ani meydana gelen bu tür ölümler belli bir süre için, yakın çevreyi topyekün derinden sarsmaktadır.  Bu tür acı vakaların tamamen önüne geçmek mümkün olmasa da, bir takım önleyici tedbirler almak mümkündür.

Bireyin yaşadığı toplumun hayat ve ekonomik şartları, krizler ve çalkantılı dönemler intiharları tetikleyen sebeplerden bazılarıdır. Gerçek şu ki, intihar etmek kimsenin kaderi değildir. Her devirde milyonlarca insan fiziksel, duygusal acı ve ızdıraplarla mücadele ediyor. Fakat insanların büyük çoğunluğu intiharı çözüm olarak görmemiştir.

Bu konuda sosyolojik, psikolojik ve dinî yönden, bugüne kadar yapılmış bilimsel çalışmalardan da istifade ederek, toplumun doğru bir şekilde bilinçlendirilmesi şarttır. Bu hassas konuyu, ilâhiyatçılar, psikologlar ve sosyologlardan meydana gelen bir ekibin, sorumluluk bilinci içerisinde detaylı bir şekilde ele alması gerektiği kanaatindeyim.

Psikolojik ve sosyolojik yönden yapılması gereken çalışmalar, alınması gereken önleyici tedbirlerle ilgili kısmı, konunun ehli olan uzmanlarına bırakmak istiyorum.

Bu yazımızda intihar olgusuna Kur’an-ı Kerim ve Hadis-i Şerifler bağlamında bazı tespitlerde bulunmaya çalışacağız.

Kişinin davranışları üzerine önemli bir yere sahip olan din, insanların tutumlarına önemli derecede etki eder. Zira din, insanların sıkıntılı zamanlarında içinde bulundukları çıkmazdan kurtarmaya yönelik çözüm yolları tavsiye etmektedir.

Ayet ve Hadisler insan hayatının kıymetini ortaya koyan, olumsuzluklarla nasıl mücadele edilmesi gerektiğini gösteren, umutsuzluk ve intihara götüren sebepleri beyan ediyor. Bunun yanı sıra toplumsal hayat, aile hayatı ve psikolojik durumunu iyileştirmeye yönelik tavsiyelerde bulunmaktadır.

Din, insanlar problemlerle karşı karşıya kaldıkları zaman, hemen Allah’tan umut kesebileceğine ve karamsarlığa düşebileceğine dikkat çeker. Ancak insan, hangi zorluklarla karşılaşırsa karşılaşsın Allah’ın rahmetinden umudunu kesmemesi gerektiğini, bunun yanında sadece inkârcıların Allah’tan  umut kesebileceğini belirtir.

İnsanlar herhangi bir suç veya günah yaptıkları zaman günah ne kadar büyük olursa olsun, Allah’ın bağışlaması ve merhametinin sonsuz olduğu vurgulanır. Bu dünyada insanların açlık, mal, can ve evlatlarıyla imtihana tabi tutuldukları bildirilir.

İnsanın bu dünyaya gönderiliş amacı, cana kıymanın haram olduğu ile ilgili birçok ikazın yapıldığı görülür. Ailevî ve toplumsal düzen için insanlar arasında iyi ilişkilerin hakim olması gerektiği vurgulanır. Sosyal bütünleşmenin ve kardeşliğin bozulmaması gerektiği, sıkıntılarla karşı karşıya kalan mümini, Allah mutlaka bu sıkıntılardan kurtaracağı müjdesi verilir.

Bizim moralimizi bozabilecek, bunalıma sürükleyebilecek zorluk ve sıkıntılarla mücadele konusunda, insanlık tarihinde her konuda önder ve örnek şahsiyetler olan peygamberlerden örnekler vererek konumuza devam edelim.

Aşk, gurbet ve hasret gibi zorluklarla karşı karşıya kalan insan, Hz. Adem gibi Havva anamızdan 200 yıl gurbette ıssız, kimsesiz bir yerde ayrı kaldıkları halde asla ümitlerini kesmemişler ve Allah’a yalvarmaktan vazgeçmemişlerdir.

Şiddet ve işkenceler konusunda, Hz. İbrahim’in ateşe atılması ve Hz. Zekeriyya’nın testere ile ortadan biçilmesi, Hz. Hamza ve Cafer bin Ebi Talib'in vücut ve organlarının işkence ile kesilmesi örnekleri göz önünde bulundurulur.

Hastalık, güçsüzlük ve halsizlik imtihanıyla karşı karşıya kalındığı zaman Eyüp peygamberin sabrından güç alarak teselli olunur.

Baba ve evlatlarıyla imtihan olunanlar, Hz. İbrahim ve Hz. Yakup peygamberlerden örnek alır. Kardeşleriyle sorunlar yaşayanlar, Hz. Yusuf’u kuyuya atan kardeşleri ve Hz. Adem’in  çocukları Kabil’in hasedi sebebiyle, Habil’i öldürmesi örneği göz önünde bulundurularak teselli olur.

Görüldüğü gibi hayat yolculuğumuz, yokuş ve inişlerle devam etmektedir. Önemli olan düzlükte şımarmamak, yokuş ve inişlerde de umutsuzluğa düşmemek.

İslâm dini Allah’tan umut kesmeyi, küfürle eşdeğer bir günah olarak görmüştür. Bunun için asla kaybedilmemesi gereken değer umuttur. Umudunu kaybeden her şeyini kaybetmiştir.

Umutsuzluk telkin eden bir adama peygamberimiz şöyle uyarıda bulunmuştur: "Kim, 'artık iyi insan kalmadı, herkes bozuldu..’ derse bilsin ki, bozulan o insanın kendisidir, herkes değil."