ABTTF: Παρέμβαση στην Έκθεση Κράτους Δικαίου 2026 για τα δικαιώματα της Τουρκικής κοινότητας Δυτικής Θράκης

Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Τούρκων Δυτικής Θράκης (ABTTF) υπέβαλε γραπτή συμβολή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο της προετοιμασίας της Έκθεσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Κράτος Δικαίου 2026.

Συμμετέχοντας στη διαδικτυακή διαβούλευση της Επιτροπής, η οποία απευθύνεται σε οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, διεθνείς οργανισμούς, ακαδημαϊκά ιδρύματα, δημόσιες αρχές και μέσα ενημέρωσης, το ABTTF κατέθεσε παρατηρήσεις για την εθνική έκθεση της Ελλάδας, αναδεικνύοντας ζητήματα που αφορούν την Τουρκική κοινότητα Δυτικής Θράκης, καθώς και καταγγελλόμενες παραβιάσεις δικαιωμάτων και πρακτικές διακρίσεων.

Στη συμβολή του, το ABTTF υποστηρίζει ότι το Ελληνικό κράτος εξακολουθεί να αρνείται την ύπαρξη της Τουρκικής κοινότητας Δυτικής Θράκης και την εθνοτική της ταυτότητα, παρά τις προβλέψεις της Συνθήκης της Λωζάνης του 1923 σχετικά με την εκπαιδευτική και θρησκευτική αυτονομία της μειονότητας. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι δεν επιτρέπεται η λειτουργία συλλόγων που φέρουν στον τίτλο τους τον όρο «Τουρκικός».

Η Ομοσπονδία αναφέρεται επίσης στη μη συμμόρφωση της Ελλάδας, εδώ και περίπου 18 χρόνια, με τις καταδικαστικές αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στην Ομάδα Υποθέσεων «Μπεκίρ Ουστά και λοιποί», που αφορούν την Τουρκική Ένωση Ξάνθης καθώς και δύο συλλόγους που δεν καταχωρίστηκαν. Στο ίδιο πλαίσιο, σημειώνεται ότι ο Πολιτιστικός Σύλλογος Τούρκων Γυναικών Νομού Ξάνθης, ο οποίος ιδρύθηκε το 2010 αλλά δεν αναγνωρίστηκε δικαστικά, προσέφυγε το 2018 στο ΕΔΔΑ. Υπενθυμίζεται ακόμη ότι με ομόφωνη απόφαση της 24ης Ιουνίου 2025 στην υπόθεση «Σαγήρ και λοιποί», το Δικαστήριο καταδίκασε εκ νέου την Ελλάδα για παραβίαση του άρθρου 11 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, σχετικά με την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι.

Το ABTTF υπογραμμίζει επίσης τη συνεχιζόμενη μείωση των ιδιωτικών και αυτόνομων Τουρκικών δημοτικών σχολείων στη Δυτική Θράκη, τα οποία, όπως αναφέρει, κλείνουν από τις Ελληνικές αρχές με την αιτιολογία της έλλειψης μαθητών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, κατά το σχολικό έτος 2025–2026 έκλεισαν ακόμη τρία σχολεία, ενώ ο συνολικός αριθμός τους έχει μειωθεί από 188 το 2011 σε 83 σήμερα.

Αναφορά γίνεται και στο ζήτημα της προσχολικής εκπαίδευσης, επισημαίνοντας ότι, μετά την ένταξη του νηπιαγωγείου στην υποχρεωτική εκπαίδευση το 2006, δεν έχει επιτραπεί η ίδρυση νηπιαγωγείων είτε στο πλαίσιο του αυτόνομου Τουρκικού σχολικού συστήματος είτε ως πλήρως ιδιωτικών δίγλωσσων μονάδων. Παράλληλα, τονίζεται ότι το αίτημα για την ανέγερση νέου κτιρίου για το Τουρκικό Μειονοτικό Γυμνάσιο και Λύκειο Ξάνθης παραμένει αναπάντητο, παρά τη φθορά και την ανεπάρκεια των υφιστάμενων εγκαταστάσεων.

Σε ό,τι αφορά τα θρησκευτικά ζητήματα, το ABTTF υποστηρίζει ότι από το 1991 παραβιάζεται η θρησκευτική αυτονομία της κοινότητας μέσω του διορισμού μουφτήδων από το κράτος, ενώ δεν αναγνωρίζονται εκείνοι που εκλέγονται από την ίδια την κοινότητα. Επιπλέον, εκφράζεται έντονη κριτική στον λεγόμενο «Νόμο περί Εκσυγχρονισμού των Μουφτειών», που ψηφίστηκε τον Αύγουστο του 2022, με τον οποίο –όπως αναφέρει– οι μουφτείες μετατράπηκαν σε δημόσιες υπηρεσίες υπαγόμενες στο Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, εξέλιξη που, σύμφωνα με το ABTTF, καταργεί στην πράξη τη θρησκευτική αυτονομία.

Τέλος, η Ομοσπονδία επισημαίνει ότι η Τουρκική κοινότητα Δυτικής Θράκης παραμένει περιθωριοποιημένη στα κυρίαρχα Ελληνικά μέσα ενημέρωσης και εκτίθεται σε ρητορική μίσους, υποστηρίζοντας ότι εκπρόσωποί της στοχοποιούνται συστηματικά και γίνονται αντικείμενο ψευδών και δυσφημιστικών δημοσιευμάτων.