Η αγωγή των 240 ιμάμηδων κατά της Μιλλέτ κατέρρευσε: Η φωνή της τουρκικής μειονότητας δεν φιμώνεται!

Η απορριπτική απόφαση του Πρωτοδικείου Ξάνθης (30 Μαΐου 2025) σηματοδότησε το τέλος μιας τετράμισι ετούς δικαστικής διαμάχης: η αγωγή αποζημίωσης ύψους 50.000 ευρώ που άσκησε το Διοικητικό Συμβούλιο του Σωματείου Θρησκευτικών Λειτουργών Ισλαμικής Θρησκείας, γνωστοί και ως «240 διορισμένοι ιμάμηδες», κατά της τουρκόφωνης εφημερίδας "Millet", απορρίφθηκε ολοσχερώς.

Η αγωγή για αποζημίωση ύψους 50.000 ευρώ που ασκήθηκε εναντίον της εφημερίδας «Μιλλέτ», φωνής της Τουρκικής Μειονότητας, απορρίφθηκε ολοσχερώς μετά από 4,5 χρόνια νομικής μάχης.

Μετά την απόφαση του Πρωτοδικείου Ξάνθης, το αίτημα αναίρεσης που κατέθεσαν οι ενάγοντες απορρίφθηκε με την υπ' αριθμ. απόφαση της 30ης Μαΐου 2025. Έτσι, η προσπάθεια καταστολής του Τουρκικού μειονοτικού τύπου απέτυχε και πάλι ενώπιον της δικαιοσύνης.

Υπόβαθρο της υπόθεσης: Αγωγή 50.000 ευρώ για κριτική δημοσίευμα

Η αγωγή ασκήθηκε λόγω του άρθρου της εφημερίδας «Μιλλέτ» (1/8/2020) με τίτλο «Η κυβέρνηση Μητσοτάκη προξενεί διαδοχικές πλήξεις στην Τουρκική Μειονότητα», στο οποίο περιελάμβαναν κριτικές παρατηρήσεις εναντίον ορισμένων προσώπων που ασκούσαν καθήκοντα «ιεροδιδασκάλων» (θρησκευτικών εκπαιδευτών) στο πλαίσιο του «νόμου των 240 ιμάμηδων», καθώς και κατά της νοοτροπίας και του κρατικού μηχανισμού που τους επέβαλλαν στην Τουρκική Μειονότητα.

Η «Μιλλέτ» στο συγκεκριμένο δημοσίευμά της στόχευε τις άδικες πρακτικές εναντίον της Τουρκικής Μειονότητας και ανέκρινε την αντίδραση της μειονοτικής κοινότητας απέναντι στις πολιτικές αφομοίωσης. Κύκλοι που δυσαρεστήθηκαν από τη δημοσιοποίηση αυτών των κριτικών, προχώρησαν σε αγωγές αποζημίωσης κατά της εφημερίδας σε προσπάθεια να την εξασθενίσουν.

Πέντε ιεροδιδάσκαλοι που επιβλήθηκαν στην μειονότητα από το κράτος, ζήτησαν συνολικά 50.000 ευρώ ως ηθική αποζημίωση (10.000 ευρώ ανά πρόσωπο) κατηγορώντας την εφημερίδα για παραβίαση της προσωπικότητάς τους. Ωστόσο, η δικαστική διαδικασία αποκάλυψε την αδυναμία των ενάγων να στηρίξουν επαρκώς τις διεκδικήσεις τους.

Αιτιολογία απόρριψης: Η «Μιλλέτ» είχε δίκιο, οι ιεροδιδάσκαλοι παρέβησαν τις διαδικαστικές τυπικότητες

Το Ειρηνοδικείο Ξάνθης είχε αρχικά απορρίψει την αγωγή το 2023, επειδή οι ενάγοντες δεν είχαν τηρήσει τις διαδικαστικές προϋποθέσεις. Σύμφωνα με το ελληνικό δικαιοσύνη, σε υποθέσεις δημοσιογραφικής ευθύνης απαιτείται η αποστολή ατομικής επιστολής διόρθωσης στο σχετικό μέσο ενημέρωσης πριν από την άσκηση αγωγής. Οι ενάγοντες όμως έστειλαν την επιστολή συλλογικά μέσω συλλόγου και όχι ατομικά. Αυτή η παράβαση οδήγησε στην απόρριψη της αγωγής.

Η άμυνα της «Μιλλέτ»: Το δημοσίευμα προστατεύεται από την ελευθερία έκφρασης

Η εφημερίδα, στην άμυνά της, τόνισε ότι οι εκφράσεις στο άρθρο έμεναν εντός των ορίων της κριτικής και εξυπηρετούσαν το δημόσιο συμφέρον. Υποστήριξε ότι η δημοσίευση θα έπρεπε να εκτιμηθεί στο πλαίσιο της ελευθερίας του τύπου. Το δικαστήριο συμμερίστηκε αυτή την άποψη και απέρριψε την αγωγή λόγω των διαδικαστικών ελλείψεων των ενάγων, χωρίς καν να εξετάσει το θέμα στο επίπεδο της ουσίας.

Το Εφετείο επιβεβαίωσε την απόρριψη: Η απόφαση έγινε οριστική

Παρά τις διαδικαστικές ελλείψεις, οι ενάγοντες προσέφυγαν. Το Εφετείο εξέτασε το αρχείο και με την απόφαση της 30ης Μαΐου 2025 απέρριψε την έφεση, επιβεβαιώνοντας την απόφαση του πρωτοδικείου. Επιπλέον, το Πρωτοδικείο Ξάνθης διέταξε τους ενάγοντες να πληρώσουν τα δικαστικά έξοδα και την επιστροφή των δασμών που είχαν καταβληθεί κατά τη διάρκεια της δικαστικής διαδικασίας στο δημόσιο.

Ο δικηγόρος της εφημερίδας, Αχμέτ Καρά, δήλωσε:

«Με αφορμή τις αγωγές που έχουν ασκηθεί κατά της εφημερίδας Millet και των ιδιοκτητών της, όπως έχω ήδη επανειλημμένα δηλώσει στο παρελθόν, το βασικό καθήκον των δημοσιογράφων είναι να μεταφέρουν τα γεγονότα στο κοινό και να εκφράζουν στους αναγνώστες τις απόψεις τους σχετικά με τις εξελίξεις. Η στάση της μειονοτικής κοινωνίας απέναντι στον αποκαλούμενο “νόμο των 240 ιμάμηδων” είναι γνωστή σε όλους. Υπό αυτό το πρίσμα, θεωρούσαμε ότι η αγωγή που ασκήθηκε εξαιτίας ενός άρθρου και μιας δημοσίευσης ήταν αβάσιμη και στερούμενη νομικού ερείσματος, και αυτή μας η άποψη επιβεβαιώθηκε με την υπ’ αριθμ. 224/2023 απόφαση του Ειρηνοδικείου Ξάνθης. Ωστόσο, οι ενάγοντες, παρά το γεγονός ότι η απόρριψη της αγωγής τους βασίστηκε σε έναν απολύτως σαφή λόγο – δηλαδή τη μη τήρηση των προϋποθέσεων για την άσκηση της αγωγής – επέλεξαν να προσφύγουν σε ανώτερο δικαστήριο. Το Μονομελές Πρωτοδικείο Ξάνθης, που εξέτασε την υπόθεση σε δεύτερο βαθμό, με την απόφαση που δημοσιεύθηκε την προηγούμενη εβδομάδα, έκρινε ορθή και βάσιμη την απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου και απέρριψε την έφεση. Ως πληρεξούσιοι δικηγόροι των εναγομένων, το αποτέλεσμα αυτό ήταν αναμενόμενο, καθώς το δικαστήριο έλαβε υπόψη του τις ενστάσεις μας σχετικά με τις διαδικαστικές ελλείψεις και απέρριψε την έφεση των εναγόντων. Εύχομαι κανένα μέσο ενημέρωσης και κανένας δημοσιογράφος να μην βρίσκεται αντιμέτωπος με αυτού του είδους τις αγωγές, όταν ενεργεί με καλή πίστη, χωρίς ψευδείς ή υβριστικούς ισχυρισμούς και με αποκλειστικό σκοπό την ενημέρωση του κοινού.»

Ο δικηγόρος Γιάννης Μπάρκας, επίσης υπερασπιστής της εφημερίδας, ανέφερε:

« Η απόφαση αυτή αποτελεί δικαίωση της ελευθεροτυπίας και του δικαιώματος του δημοσιογράφου να ασκεί κριτική στα πλαίσια του δημοσιογραφικού καθήκοντός του. Tο σύνολο των αναφερόμενων στο εν λόγω δημοσίευμα πραγματικών περιστατικών, αλλά και των κρίσεων και των σχολίων δεν αποτελούν νοητικά ευρήματα ή παραποιημένα κατασκευάσματα της επικαιρότητας από την εφημερίδα με σκοπό συκοφαντικής δυσφήμησης και προσβολής της τιμής, αξιοπρέπειας υπόληψης και φήμης του ενάγοντος, αλλά πιστή προσήλωση προς την αλήθεια και την αντικειμενική ενημέρωση, στην αναζήτηση  και διάδοση των οποίων δικαιούνται και επιδίδονται οι δημοσιογράφοι.Ο δημοσιογράφος δεν είναι φιλόσοφος ούτε πολιτικός σχολιαστής, είναι επαγγελματίας και δεν πληρώνεται για να εκφράζεται και να στοχάζεται. Πληρώνεται για να ενημερώνει, να ερευνά και να αποκαλύπτει. Το δε έργο του διέπεται από τον κώδικα δεοντολογίας του επαγγέλματός του, από το καθήκον αληθείας, το φρόνημα ανεξαρτησίας και από την ευσυνείδητη άσκηση των καθηκόντων του με σεβασμό στους νόμους και την καλή πίστη. Συνεπώς η όποια ευθύνη του στο πλαίσιο της έρευνας που διεξάγει ή κρίση που εκφράζει δε φέρει τον χαρακτήρα της γενικής αστικής ευθύνης (αμέλεια που προκαλεί σωματική βλάβη ή υλική ζημιά, βλάβη της φήμης κ.λπ.) αλλά της επαγγελματικής, όπως είναι αυτή του γιατρού ή του μηχανικού∙ προϋποθέτει λάθη και παραλείψεις ενός επαγγελματία. Εάν δεν υπάρχουν λάθη και παραλείψεις, τότε οι πράξεις του είναι ανέγκλητες.»

Η σημασία της απόφασης: Ένα κρίσιμο μήνυμα για την ελευθερία του τύπου και τις νομικές διαδικασίες

Αυτή η απόφαση συνιστά σημαντικό νομικό στύλο στήριξης έναντι των πιέσεων που αντιμετωπίζουν τα μειονοτικά μέσα ενημέρωσης στην Ελλάδα. Παράλληλα, καταγράφηκε ως προηγούμενη νομικής σημασίας για τον καθορισμό των ορίων της ελευθερίας του τύπου.

Οι ειδικοί θεωρούν την απόφαση σημαντική για τους ακόλουθους λόγους:

• Δημιουργεί προηγούμενο για υποθέσεις εναντίον μειονοτικών μέσων ενημέρωσης
• Αναγνωρίζει τη δημόσια ωφέλεια του δημοσιογραφικού επαγγέλματος
• Είναι σύμφωνη με τις διεθνείς δεσμεύσεις της Ελλάδας στα ανθρώπινα δικαιώματα

Επιπλέον, η 4,5ετής νομική μάχη, που κρίθηκε υπέρ της ελευθερίας του τύπου, σηματοδοτεί σημαντικό σημείο καμπής στον αγώνα για τα δικαιώματα της Τουρκικής Μειονότητας της Δυτικής Θράκης. Η απόφαση απέδειξε σε όλο τον κόσμο ότι τα μειονοτικά μέσα ενημέρωσης δεν μπορούν να καταπνιγούν.

Οι προσπάθειες επιβολής σιγής απέτυχαν - Η ελευθερία του τύπου θριάμβευσε

Η εφημερίδα «Μιλλέτ», που προσπαθεί να είναι η φωνή της Τουρκικής Μειονότητας της Δυτικής Θράκης, έχει επανειλημμένα γίνει στόχος με αναληθείς κατηγορίες. Έχουν ασκηθεί εναντίον της δεκάδες μηνύσεις, επιβλήθηκαν κατασχέσεις σε τραπεζικούς λογαριασμούς και προσπαθήθηκε να εκφοβιστεί με απαιτήσεις αποζημιώσεων εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ και απειλές ποινικής δίωξης. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι εργαζόμενοι και οι διαχειριστές της εφημερίδας στερήθηκαν της δυνατότητας απόκτησης περιουσιακών στοιχείων και αντιμετώπισαν σοβαρά εμπόδια στις τραπεζικές τους συναλλαγές. Ωστόσο, η πρόσφατη δικαστική απόφαση αποτελεί σημαντικό προηγούμενο απέναντι σε αυτές τις συστηματικές πιέσεις κατά της ελευθερίας της έκφρασης.

«Μιλλέτ»: «Στο πλευρό της αλήθειας, στην υπηρεσία της κοινωνίας»

Ο γενικός διευθυντής έκδοσης της εφημερίδας «Μιλλέτ», Ομέρ Τζενγκίς, δήλωσε ότι παρά όλες τις νομικές παρενοχλήσεις, δεν θα υποχωρήσει από την ευθύνη ενημέρωσης της κοινής γνώμης:

«Η εφημερίδα "Μιλλέτ" θα συνεχίσει να είναι η φωνή της Μουσουλμανικής Τουρκικής Μειονότητας της Δυτικής Θράκης και να ενημερώνει το κοινό με αντικειμενικό και αμερόληπτο τρόπο. Θα συνεχίσουμε να τονώνουμε το δίκαιο αγώνα της Μειονότητας απέναντι σε κάθε μορφή νομικής παρενόχλησης, πίεσης και αφομοιωτικών πολιτικών. Θα παραμείνουμε πάντα στο πλευρό της αλήθειας και στην υπηρεσία της ανθρωπότητας. Θεωρούμε αυτή την απόφαση νίκη όχι μόνο για την εφημερίδα μας, αλλά για ολόκληρο τον τύπο και την Τουρκική Μειονότητα. Δεν θα σταματήσουμε ποτέ να γράφουμε την αλήθεια».