Η ψήφιση του νομοσχεδίου για την Σαρία

Το Ελληνικό Κοινοβούλιο άνοιξε τις πόρτες του στο νέο έτος και το πρώτο νομοσχέδιο που ψηφίστηκε ήταν του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων με το οποίο καταργήθηκε η υποχρεωτική εφαρμογή της Σαρίας για τα μέλη της Μειονότητας στη Θράκη. Για την ιστορία, το νομοσχέδιο υπερψηφίστηκε από όλα τα κόμματα πλην του ακροδεξιού κόμματος της Χρυσής Αυγής.

Η Τρίτη 9 Ιανουαρίου του 2018, η ημέρα δηλαδή που ψηφίστηκε και έγινε νόμος του κράτους η μη υποχρεωτική εφαρμογή της Σαρίας, άλλαξε οριστικά τα δεδομένα στο χώρο των θρησκευτικών ζητημάτων της Μειονότητας.

Συνήθως οι συνεδριάσεις της Ολομέλειας και οι συζητήσεις για μειονοτικά ζητήματα της Θράκης είναι πικάντικες. Έχουν έντονο πολιτικό ενδιαφέρον, έντονο παρασκήνιο, μέσα στο Κοινοβούλιο αποκαλύπτονται αλήθειες, ενίοτε ακούμε και υπερβολές, δεν λείπουν οι εθνικιστικές κορώνες, αλλά και οι ακραίες φωνές. Τα τελευταία χρόνια είναι θέμα αρχής για τους βουλευτές της Μειονότητας να παρευρίσκονται και να τοποθετούνται σχετικά. 

Πράγματι, θα μπορούσαμε να υποθούν πολλά για το υλικό που άφησε η μία και μοναδική συνεδρίαση της Ολομέλειας στην οποία συζητήθηκε και ψηφίστηκε το νομοσχέδιο, αλλά αυτό που έκλεψε τις εντυπώσεις ήταν η δήλωση του Πρωθυπουργού εκτός Κοινοβουλίου.

Την ημέρα που το νομοσχέδιο συζητούνταν στη Βουλή, ο Πρωθυπουργός έκανε σχετική δήλωση στην οποία ανέφερε αναλυτικά:

 «Η κυβέρνηση κάνει σήμερα ένα ιστορικό βήμα, φέρνοντας στη Βουλή το νομοσχέδιο για τη Σαρία, που διευρύνει και εμβαθύνει την ισονομία και την ισοπολιτεία για όλες τις Ελληνίδες και όλους τους Έλληνες. Ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η χώρα μας έχει οικειοθελώς δεσμευθεί με συγκεκριμένες συνθήκες, όπως η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Με την παρούσα ρύθμιση η κυβέρνηση, σεβόμενη σε κάθε περίπτωση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης,  αποκαθιστά αδικίες που έγιναν κατά το παρελθόν εις βάρος μελών της, με την εξαίρεσή τους από το καθεστώς των νομικών εγγυήσεων και των ατομικών ελευθεριών, που θα πρέπει να απολαμβάνουν όλοι οι Έλληνες πολίτες. Με επιμονή στην ανάγκη για διάλογο, ψύχραιμη αντιμετώπιση, και με συνείδηση της σοβαρότητας των θεμάτων, οφείλουμε να προχωρήσουμε με σταθερά βήματα σε μεταρρυθμίσεις, που θα αναβαθμίζουν τα δικαιώματα και την ποιότητα ζωής της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης».

Η δήλωση του Πρωθυπουργού έκλεψε τις εντυπώσεις όχι τόσο με το περιεχόμενο όσο με το γεγονός ότι ο ίδιος ο Πρωθυπουργός τοποθετήθηκε δημόσια για το θέμα. Φαίνεται η βαρύτητα που θέλει να προσδώσει η Κυβέρνηση στην πολιτική πρωτοβουλία.  

Ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε για ισονομία και ισοπολιτεία, πιστός στον δρόμο που χάραξε ένας άλλος Πρωθυπουργός, ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, το 1991. Μίλησε για ατομικές ελευθερίες και δικαιώματα, για αδικίες του παρελθόντος. Τέλος, αναφέρθηκε σε αναβάθμιση των δικαιωμάτων για τα μέλη της Μειονότητας με σταθερά βήματα. Αυτό μάλλον είναι και η είδηση από τις δηλώσεις, ότι δηλαδή έπεται συνέχεια. 

Το επιβεβαίωσε άλλωστε και ο Υπουργός Παιδείας στην Ολομέλεια της Βουλής όπου ενημέρωσε ότι θα ξεκινήσει άμεσα διάλογος και νέος γύρος συζητήσεων με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς με αντικείμενο τα επόμενα βήματα που θα ακολουθήσουν το νομοσχέδιο και χρονικό ορίζοντα τους δύο μήνες ώστε να έρθουν στη Βουλή. Ο ίδιος στη συζήτηση του νομοσχεδίου στην Διαρκή Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων ήταν πιο συγκεκριμένος, λέγοντας «Το προαιρετικό – το οποίο δεν έγινε επί τόσες δεκαετίες- είναι το πρώτο βήμα ενός συνόλου βημάτων. Το επόμενο, προφανώς, θα έχει σχέση με την πλήρη ορθολογικοποίηση των Μουφτειών. Θέλει προσοχή και θέλει συναινέσεις. Και το πρώτο βήμα είναι μια εξαιρετική προϋπόθεση για να προετοιμαστούμε άμεσα για το δεύτερο». 

Η πρώτη δημόσια αναφορά για την αλλαγή στον τρόπο εφαρμογής της Σαρίας έγινε λίγους μήνες νωρίτερα δια στόματος του Έλληνα Πρωθυπουργού σε περιφερειακό συνέδριο ανάπτυξης της Κυβέρνησης που διοργανώθηκε στην Κομοτηνή. Πολλοί συνδέουν την κυβερνητική πρωτοβουλία με μια σχετικά παλιά νομική ιστορία σύμφωνα με την οποία τα ελληνικά αστικά δικαστήρια απέρριψαν την προσφυγή γυναίκας μέλους της Μειονότητας για αναγνώριση της διαθήκης του συζύγου της και παρέπεμψαν την υπόθεση στον Μουφτή με το αιτιολογικό ότι τα θέματα κληρονομικού δικαίου των μελών της Μειονότητας ρυθμίζονται βάσει του Ισλαμικού Δικαίου. Σε έξι περίπου μήνες θα έχουμε το αποτέλεσμα της προσφυγής που εκδικάστηκε στις αρχές Δεκεμβρίου του 2017 στην Ολομέλεια του Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. 

Είναι βέβαιο ότι καμία χώρα δεν θέλει να διασύρεται στο Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων κυρίως όταν έχει να κάνει με θέματα δικαιωμάτων μειονοτήτων. Είναι ένα θέμα προς συζήτηση κατά πόσο τέτοιου είδους εξελίξεις μπορούν να ασκήσουν πιέσεις προκειμένου να ληφθούν ευρύτερες πολιτικές αποφάσεις σε εθνικό επίπεδο. Δεν είναι τυχαίο ότι και ο Πρωθυπουργός στις δηλώσεις του αναφέρθηκε σε οικειοθελή δέσμευση της χώρας με συγκεκριμένες συνθήκες φέρνοντας ως παράδειγμα την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Για την ιστορία επίσης, κι επειδή όταν υπάρχουν τέσσερις βουλευτές της Μειονότητας μέσα στο Κοινοβούλιο είναι σημαντικό να σταθούμε και σε αυτό, όλοι οι βουλευτές συμφώνησαν με την αρχή της κατάργησης της υποχρεωτικής εφαρμογής της Σαρίας. Όλοι χαιρέτησαν την κυβερνητική πρωτοβουλία και υπέβαλαν δικές τους προτάσεις προς αυτήν την κατεύθυνση με τους πιο τολμηρούς να ζητούν την πλήρη κατάργησή της. Υπήρξε μία ένταση μεταξύ τους με αφορμή αναφορές σε έναν παλιότερο νόμο, αυτό των ιεροδιδασκάλων.

Όπως είναι αναμενόμενο, κι εφόσον η κατάργηση της υποχρεωτικής εφαρμογής της Σαρίας είναι πλέον νόμος του κράτους, αναμένεται με ενδιαφέρον η εφαρμογή της στην πράξη. Με περισσότερο ενδιαφέρον αναμένουμε να δούμε τι ακριβώς εννοεί ο Υπουργός όταν μιλάει για «ορθολογικοποίηση των Μουφτειών». Η Μειονότητα παρακολουθεί στενά αυτές τις εξελίξεις και είναι βέβαιο ότι ανοίγει ένα νέο μεγάλο κεφάλαιο στην ιστορία της στον χώρο των θρησκευτικών.

ΠΗΓΗ