Μειονοτική εκπαίδευση: αποκλεισμοί σε διάλογο

Στις 14 και 15 Μαρτίου η Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδος διοργάνωσε διημερίδα στην Κομοτηνή κατόπιν αιτήματος του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Ροδόπης «Οι Τρεις Ιεράρχες» με θέμα «Η εκπαίδευση της μειονότητας και το σχολείο των σύγχρονων μορφωτικών αναγκών και δικαιωμάτων στο περιβάλλον συνύπαρξης πλειονότητας και μειονότητας στη Θράκη».

Η Μειονότητα αντέδρασε σε αυτήν την πρωτοβουλία. Με κοινή ανακοίνωση που υπέγραψαν οι Σύλλογοι Δασκάλων Αποφοίτων Ε.Π.Α.Θ. Ροδόπης, Έβρου και Ξάνθης, δήλωσαν την αποχή τους από την διημερίδα. Σε αυτήν αιτιολογούν την απόφασή τους ως εξής: «δεν προσκληθήκαμε επισήμως ποτέ έως σήμερα στις προσυνεδριακές διεργασίες και ως εκ τούτου ποτέ δεν λήφθηκε υπόψη η γνώμη μας για το συγκεκριμένο θέμα». Οι δάσκαλοι της Μειονότητας λοιπόν ενίστανται επειδή θεωρούν ότι η Ομοσπονδία με τη στάση της απαξίωσε τους ίδιους και τον ρόλο τους καθώς όπως αναφέρουν «γίνεται εύλογα αντιληπτό δεν τέθηκε ως ζήτημα η οποιαδήποτε τοποθέτησή μας για τα ζητήματα της Μειονοτικής Παιδείας ακόμα και την ημέρα του συνεδρίου».

Σε δηλώσεις του σε τοπική εφημερίδα της Κομοτηνής τις ημέρες διεξαγωγής της διημερίδας ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας, Θανάσης Κικίνης, κλήθηκε να σχολιάσει αυτήν την απουσία και την αιτιολόγησε ως εξής: «Εμείς δίνουμε βήμα σε όλους τους ανθρώπους, υπάρχουν όμως και τεχνικά θέματα. Για παράδειγμα εμείς καλέσαμε τους συναδέλφους από τους συλλόγους της ΕΠΑΘ, αλλά δεν μπορούσαν να είναι εισηγητές γιατί δεν είναι πανεπιστημιακοί. Μπορούσαν όμως να έρθουν, να πάρουν το βήμα και να πουν πραγματικά ότι ήθελαν να πουν ελεύθερα». 

Ο αποκλεισμός στη βάση του ότι «δεν μπορεί να είναι εισηγητές γιατί δεν είναι πανεπιστημιακοί» προφανώς διασκεδάζει τις εντυπώσεις διότι επί της ουσίας, δεν ευσταθεί. Έχουμε αναφέρει πολλές φορές σε αυτήν την εκπομπή ότι είναι σημαντικό στον σχεδιασμό πολιτικών να λαμβάνεται πολύ σοβαρά η γνώμη των άμεσα εμπλεκομένων. Για τα αγροτικά, θα πρέπει να ρωτηθούν πρωτίστως οι αγρότες, για τα εκπαιδευτικά οι εκπαιδευτικοί. Οι πανεπιστημιακοί μπορούν να δώσουν λύσεις σε άμεση συνεργασία με ανθρώπους που βιώνουν το πρόβλημα στη βάση του.

Κυρίως στην περίπτωση της Μειονότητας η ιστορία απέδειξε περισσότερες από μία φορές ότι χωρίς τη γνώμη της, όποιος σχεδιασμός οδηγήθηκε σε ναυάγιο. Η αιτία δεν είναι ότι δεν ρωτήθηκε η Μειονότητα. Η αιτία είναι ότι η Μειονότητα αφουγκράζεται βιωματικά όλα τα ζητήματα εκείνα τα οποία επιχειρούν να λύσουν άνθρωποι που δεν έχουν καμία επαφή με αυτά.  

Σε ένα άλλο πλαίσιο βέβαια, όταν οι ρόλοι αντιστρέφονται, τα μέλη της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας αντιδρούν ακριβώς για τους ίδιους λόγους που αντέδρασαν και οι συνάδελφοί τους από τη Μειονότητα.

Όλοι θυμόμαστε την ιστορία με τα έξι (6) νηπιαγωγεία, τρία στη Ροδόπη και τρία στην Ξάνθη στα οποία θα εφαρμοζόταν πιλοτικό πρόγραμμα του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) για δίγλωσση εκπαίδευση. Μόλις πήγε να ξεκινήσει η εφαρμογή του, οι εκπαιδευτικοί έκαναν στάση εργασίας εμποδίζοντας την έναρξη του προγράμματος. Σύμφωνα με δηλώσεις των ίδιων, η στάση θα συνεχιστεί όσο χρειαστεί κι αν χρειαστεί και μέχρι το τέλος της  σχολικής χρονιάς.

Ο λόγος της αντίδρασης; Σε τοπική εφημερίδα της Ξάνθης αυτήν την φορά διαβάζουμε την απάντηση του Προέδρου της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ξάνθης, Δημήτρη Ντούμου, στην οποία ούτε λίγο ούτε πολύ αναφέρει τα εξής: «Προσπαθούν να επιβάλλουν ένα πρόγραμμα ως πολιτική απόφαση, από πιλοτικό σε αναγκαστικό – υποχρεωτικό και έχω να πω ότι το ΙΕΠ, όταν θέλει να εφαρμόσει κάποια προγράμματα, ζητά πιλοτικά κάποιες σχολικές μονάδες με αποφάσεις Συλλόγου Διδασκόντων. Στην συγκεκριμένη περίπτωση, όσον αφορά το πιλοτικό πρόγραμμα για τα νηπιαγωγεία, δεν ζητήθηκε ποτέ η γνώμη του Συλλόγου Διδασκόντων». 

Δηλαδή, για να γίνει πιο εύκολα κατανοητό, στην περίπτωση της διημερίδας για την Μειονοτική Εκπαίδευση τα μέλη της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδας δεν ζήτησαν την τοποθέτηση των εκπαιδευτικών της Μειονότητας επειδή δεν είναι πανεπιστημιακοί. Στην περίπτωση εφαρμογής προγράμματος δίγλωσσης εκπαίδευσης τα μέλη της ίδιας Ομοσπονδίας αντέδρασαν με απεργίες και στάση εργασίας επειδή δεν ζητήθηκε η γνώμη τους και δεν συμμετείχαν ενεργά στις διαδικασίες. 

Πραγματικά πολλοί τίτλοι θα μπορούσαν να μπούνε σε αυτές τις ευτράπελες ιστορίες που συμβαίνουν στην καθημερινότητα της Θράκης. Σίγουρα όμως δεν δικαιώνει  τον τίτλο της διημερίδας που αναφέρεται σε δικαιώματα και ανάγκες σε περιβάλλον συνύπαρξης. Ιστορίες αποκλεισμού και σε αυτήν την περίπτωση δεν είναι τόσο ο αποκλεισμός σε διάλογο που προβληματίζει όσο οι βαθύτερες διακρίσεις και διαχωρισμοί.

Διακρίσεις που συμβαίνουν από εκπαιδευτικούς προς εκπαιδευτικούς, δηλαδή από ανθρώπους που αν μη τι άλλο μέσα στα σχολεία θα κληθούν να διδάξουν στα παιδιά τον σεβασμό στην διαφορετικότητα, την ανοχή, την αλληλεγγύη.

Κι από την άλλη είναι η άγνοια που πολλές φορές γίνεται επικίνδυνη. Η προσχηματική δικαιολογία έλλειψης ακαδημαϊκών – πανεπιστημιακών για τη μη συμμετοχή σε πάνελ της διημερίδας υποδηλώνει άγνοια διότι πολύ απλά δεν ισχύει. Η Μειονότητα διαθέτει ανθρώπους που έχουν διδακτορικούς τίτλους, διαθέτει εκπαιδευτικούς με μεταπτυχιακά, διαθέτει ακόμα και πανεπιστημιακούς. Και ναι, μπορεί να μην είναι ο κανόνας αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν. 

Η στάση λοιπόν των Συλλόγων Εκπαιδευτικών της Μειονότητας πρέπει να είναι ένα μήνυμα προς όλες τις κατευθύνσεις. Δυστυχώς δεν υπάρχουν πολλά περιθώρια και αυτά θα έπρεπε να είναι λυμένα θέματα. Ακόμα και η συμμετοχή σε μία διημερίδα αποκτά πολιτική χροιά και αυτό είναι άδικο για την μειονοτική εκπαίδευση.


ΠΗΓΗ