Kosova sorunu

Soğuk savaş döneminin son bulmasıyla , iki kutuplu dünya  düzeni yerini tek kutuplu bir dünya düzenine braktı . 1990'lı yıllarda Doğu Avrupa'daki sosyalist reji

Köşe Yazıları 16 Aralık 2016
Kosova sorunu

Soğuk savaş döneminin son bulmasıyla , iki kutuplu dünya  düzeni yerini tek kutuplu bir dünya düzenine braktı . 1990'lı yıllarda Doğu Avrupa'daki sosyalist rejimin yıkılmaya başlaması ile birlikte bütün Dünya’nın etkilendiği gibi Balkanlar da ciddi şekilde etkilendi. Balkan ülkelerinin çoğunda rejim değişikliği gerçekleşmeye başladı.

Özellikle Yugoslavya’nın farklı etnik ve dini grupları bünyesinde barındırıması süregelen ekonomik sıkıntıları değişikliğin kanlı bir şekilde gerçekleşeceğinin göstergesiydi. Gelişmeler  Yugoslavya'nın parçalanması ve de milliyetçilik duygularının ön plana çıkıp etnik çatışmaların artmasına neden oldu. Kosova da bu durumdan oldukça etkilendi.

İlk olarak 1981 yılında Priştine Üniversitesi’nde öğrenci eylemi ile başlayıp  devamında kitleler halinde gerçekleşen katılımlarla öğrenci eylemi hüviyetini kaybedip hükümet politikalarını eleştiren , yapılan haksızlıkları dile getiren eylemler Kosova'nın bağımsızlığı talepleriyle devam etti.

İki hafta aradan sonra hem Priştine hem de Prizren'de yeniden başlayan eylem halkın her kesiminden katılımlarla bir başkaldırış şeklinde devam etti.

1981 yılının Nisan ayına gelindiğinde başkaldırış altı şehre yayıldı  ve çatışmalar halinde devam etti. Kısa süre zarfında Federal hükümet bölgede olağanüstü hal ilan edip askeri silahlarla müdahale edip sonlandırmaya çalıştı.

Yıllardır baskı ile devamının sağlandığı hassas denge netice itibariyle bozuldu ve bir daha kurulamadı.

29 Haziran 1989’da Kosova Savaşı’nın 600. Yılında Anayasa’da yapılan değişiklikler çerçevesinde Kosova’nın özerkliğine son verilmiştir. Böylece, bölgenin kontrolü yıllar sonra yeniden Sırplar'ın eline geçti.

1974 Anayasası ile Arnavutlar’a verilen haklar da geri alındı. Kosova nüfusunun %90’ını oluşturmalarına rağmen ikinci sınıf vatandaş muamelesi gören Arnavutlar bu gelişmelere gereken tepkiyi verip Kosova'nın Cumhuriyet statüsüne kavuşması için gösterilerde bulundular. 

Bu gelişmler neticesinde öğretmenler, doktorlar, gazeteciler sürüldü ve öğrenciler okullardan uzaklaştırıldı ve 2233 kişi tutuklandı.

Yapılan bu baskılar şiddet boyutunu kazanınca Arnavutlar tarafından kendilerini korumak amaçlı Kosova Kurtuluş Ordusu kuruldu.

Kosova’daki Sırp-Arnavut çekişmesi Sırplar tarafından ulusal bir nitelik taşırken buna dini bir boyut da eklendi . Kosova’da Arnavutlar’a karşı yürüttükleri faaliyetlerini yükselmekte olan İSLAM dinine karşı bir korunma olarak tanımladılar.

Bütün umutlarını 1995’te Bosna-Hersek savaşına son veren Dayton Barış Anlaşmasına bağlayan halk Kosova ile ilgili herhangi bir iyleştirme konusundan bahsedilmemesi halkın nezdinde büyük tepkilere neden olup 1996'dan itibaren çatışmaların artmasına neden oldu.

Kosova'nın geleceğine ilişkin uluslararası hukuk çerçevesinde çözüm sunan Rambouillet Anlaşmasını kabul etmeyem Yugoslavya'ya karşı düzenlenen NATO harekatı ile savaş sonlandırılmış ve 5 Haziran 1999 tarihinde imzalanan barışla Yugoslavya dahilinde bırakılan Kosova bölgesine BM barış gücü denetiminde genişletilmiş özerklik tanınmıştır.

Anlaşmadan sonra güvenliğin ve etnik barışın sağlanması, Kosova'da geçici hükümetin kurulması, Priştine parlamentosunun seçilmesi ve 300.000 civarında mültecinin geri dönmesi amacını içermiştir. Anlaşma neticesinde Kosova’da Kasım 2001’de çok sayıda parti seçime katıldı ve Demokratik Ligi lideri İbrahim Rugova Cumhurbaşkanı seçildi .

Sırp güçlerinin Kosova'dan çekilmesinden sonra bölgede BM öncülüğünde başta Arnavutluk olmak üzere diğer etnik grupların da içinde yer aldığı geçici bir yönetim oluşturuldu.

Kosova'nın nihai statüsünün belirlenmesi için taraflar arasında görüşmeler yapılmaya başlandı fakat taraflar anlaşmamışlardır. Bunun üzerine 17 Şubat 2008 tarihinde Kosova tek taraflı olarak bağımsızlığını ilan etti .

Bugün Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 110 kadar ülke Kosova'yı bağımsız bir ülke olarak tanımaktadırlar. Kosova Cumhuriyeti dünyanın en genç Cumhuriyeti olup %85-90 civarı Arnavut, yüzde %3-4 Türk ve % 3-4 Sırp oranında halklar yaşamaktadır.

 

Millet gazetesi logo
© 2024 Millet
KÜNYE
MİLLET MEDİA Kollektif Şirketi
Genel Yayın Yönetmeni: Cengiz ÖMER
Yayın Koordinatörü: Bilal BUDUR
Adres: Miaouli 7-9, Xanthi 67100, GREECE
Tel: +30 25410 77968
E-posta: info@milletgazetesi.gr
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ
MİLLET MEDİA O.E.
Υπεύθυνος - Διευθυντής: ΟΜΕΡ ΖΕΝΓΚΙΣ
Συντονιστής: ΜΠΟΥΝΤΟΥΡ ΜΠΙΛΑΛ
Διεύθυνση: ΜΙΑΟΥΛΗ 7-9, ΞΑΝΘΗ 67100
Τηλ: +30 25410 77968
Ηλ. Διεύθυνση: info@milletgazetesi.gr