Meme kanserinde erken teşhis hayat kurtarıyor

efsyn.gr haber sitesinin aktardığı verilere göre, erken teşhis ve düzenli tarama hastalıkla mücadelede hayati önem taşıyor. Uzmanlar, kadınlara kontrollerini ihmal etmemeleri çağrısında bulunuyor.

Ekim ayının dünya genelinde Meme Kanseri Farkındalık Ayı olarak kabul edilmesi dolayısıyla hastalığın önlenmesi, erken teşhisi ve tedavisi yeniden gündeme geldi. Efsyn.gr’da yayımlanan haberde, meme kanserinin kadınlarda dünya genelinde en sık teşhis edilen kanser türü olduğu ve tıbbi alandaki ilerlemelere rağmen önemli bir halk sağlığı sorunu olmayı sürdürdüğü belirtildi.

Haberde, Küresel Kanser Gözlemevi (GLOBOCAN) ve Avrupa Kanser Bilgi Sistemi (ECIS) verilerine dayanılarak, 2024 yılında dünya genelinde yaklaşık 2,4 milyon kadına meme kanseri tanısı konulduğu, yaklaşık 694 bin kişinin ise hastalık nedeniyle yaşamını yitirdiği aktarıldı. Aynı dönemde Avrupa Birliği’nde yaklaşık 362 bin yeni vaka ve 93 bin ölüm kaydedildiği bildirildi.

Her 8 kadından biri hayatı boyunca meme kanserine yakalanabilir

Ulusal Halk Sağlığı Kurumunda (EODY) görev yapan Radyasyon Onkoloğu Dr. Ioannis Kakoulidis’in değerlendirmelerine yer verilen haberde, kadınların yaşamları boyunca meme kanserine yakalanma olasılığının yaklaşık yüzde 12 olduğu belirtildi. Bu oran, yaklaşık her sekiz kadından birinin hayatının bir döneminde meme kanseriyle karşılaşabileceği anlamına geliyor.

Yeni vakaların yarısından fazlasının 45-69 yaş grubundaki kadınlarda görüldüğü, vakaların yaklaşık yüzde 16’sının ise 50 yaşın altındaki kadınlarda tespit edildiği kaydedildi. Hastalıkta ortalama teşhis yaşının 62 olduğu ifade edildi.

Kakoulidis, erken teşhisin hastalığın seyrini önemli ölçüde değiştirdiğini vurgulayarak beş yıllık sağkalım oranının genel olarak yüzde 91’i aştığını, erken evrede teşhis edilen vakalarda ise yüzde 99’un üzerine çıktığını belirtti.

Genetik yatkınlık ve yaşam tarzı riski artırabiliyor

Haberde, meme kanseri riskini artıran faktörler arasında yaşın ilerlemesi, aile öyküsü ve kalıtsal özelliklerin öne çıktığı aktarıldı.

Özellikle birinci derece yakınlarında meme kanseri bulunan kadınların ve BRCA1, BRCA2 ile PALB2 genlerinde belirli mutasyonlar taşıyan kişilerin daha yüksek risk altında olduğu belirtildi. Menopoz sonrası obezite, hormonal faktörler, alkol tüketimi, sigara kullanımı ve genç yaşlarda göğüs bölgesine radyasyon uygulanmış olması da hastalıkla ilişkilendirilen etkenler arasında sıralandı.

Bu belirtileri göz ardı etmeyin

Uzmanlar, meme kanserinin erken evrelerde çoğunlukla belirti vermediğine dikkat çekerek düzenli taramaların önemini vurguluyor.

Memede ele gelen kitle, sürekli ağrı, boyut veya şekil değişikliği, ciltte kızarıklık ya da portakal kabuğunu andıran görünüm, meme başında değişiklikler, kaşıntı, cilt kuruluğu ve koltuk altında ele gelen şişlik, dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında yer alıyor.

Bu belirtilerin her zaman kanser anlamına gelmediği, ancak şüpheli değişikliklerin sağlık uzmanları tarafından değerlendirilmesi gerektiği hatırlatılıyor.

Erken teşhis ölüm oranlarını azaltıyor

Efsyn.gr’da yer verilen bilgilere göre, Amerikan Kanser Derneği (ACS) verileri, meme kanserine bağlı ölümlerin 1989-2024 döneminde yüzde 44 azaldığını gösteriyor. Bu düşüşte erken teşhis yöntemlerindeki gelişmelerin ve modern tedavi seçeneklerinin önemli rol oynadığı belirtiliyor.

Tarama programlarının 50-69 yaş grubunda meme kanserine bağlı ölüm oranını yüzde 20 ila 35 azaltabildiği, 40-49 yaş grubunda ise etkinin bir miktar daha düşük olduğu aktarılıyor.

Ücretsiz mamografi imkanı

Sağlık Bakanlığının “PROLAMBANO” adlı ulusal önleme programı kapsamında, meme kanserinin erken teşhisine yönelik ücretsiz tarama hizmetleri sunuluyor.

Genel nüfusta yer alan ve yüksek risk grubunda bulunmayan 45-74 yaş arasındaki kadınları kapsayan program çerçevesinde iki yılda bir ücretsiz dijital mamografi yapılabiliyor. Gerektiğinde meme ultrasonu uygulanırken, şüpheli bulguların tespit edilmesi durumunda uzman hekim tarafından klinik muayene gerçekleştiriliyor.

“Erken teşhis en güçlü silahımız”

Dr. Kakoulidis, meme kanseriyle mücadelede bilgilendirme, farkındalık ve düzenli tarama programlarına katılımın hayati önem taşıdığını belirtti.

Erken teşhisin tedavi başarısını artırabileceğine dikkat çeken Kakoulidis, kadınlara sağlıklarını ihmal etmemeleri ve düzenli mamografi kontrollerini planlamaları çağrısında bulundu.

Uzmanların mesajı ise açık: Meme kanserinde erken teşhis hayat kurtarıyor; düzenli tarama ve zamanında sağlık kontrolü hastalıkla mücadelede en güçlü araçlar arasında yer alıyor.