Normal yaşam beklentisini yeniden kazanmak için kaç yaşında sigarayı bırakmanız gerekiyor?

Sigarayı bırakmak her zaman kolay olmuyor; ancak araştırmalar, 40 yaşından önce sigarayı bırakanların, hiç sigara içmemiş kişilerle neredeyse aynı yaşam beklentisine sahip olabildiğini gösteriyor.

Toronto Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen ve NEJM Evidence dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, 40 yaşından önce sigarayı bırakan kadınların %87 oranında 80 yaşına ulaşabildiğini ortaya koyuyor. Bu oran, hiç sigara içmemiş kadınlarda da aynı seviyede. Erkeklerde ise 40 yaşından önce sigarayı bırakanların %82’si 80 yaşına ulaşırken, hiç sigara içmemiş erkeklerde bu oran %83.

Sigarayı bırakmayanlarda ise tablo dramatik şekilde değişiyor: Kadınların yalnızca %67’si, erkeklerin ise %59’u 80 yaşına kadar yaşayabiliyor.

Araştırma, ABD, Birleşik Krallık, Kanada ve Norveç’ten 1,5 milyon kişi üzerinde yapıldı ve katılımcılar 15 yıl boyunca takip edildi. Çalışma, 20 ile 79 yaş arasındaki bireyleri kapsadı ve bu süreçte 122.697 ölüm kaydedildi.

Genç yaşta bırakmak ölüm riskini büyük oranda azaltıyor

Araştırma ekibi, 40–79 yaş aralığındaki sigara içenlerin, hiç sigara içmeyenlere kıyasla ölme riskinin yaklaşık üç kat daha yüksek olduğunu ve ortalama 12–13 yıl daha erken yaşamını yitirdiğini belirtiyor.

Buna karşın, sigarayı bıraktıktan sonra iyileşme şaşırtıcı biçimde hızlı gerçekleşiyor. Toronto Üniversitesi’nin açıklamasına göre, sigarayı bırakanlar, yaklaşık 10 yıl sonra hiç içmeyenlerle benzer bir hayatta kalma oranına ulaşıyor. Üstelik bu kazanımların yarısı daha ilk üç yılda görülebiliyor.

Araştırmacılar, sigarayı bırakmanın her yaşta faydalı olduğunun altını çiziyor. Çalışma, bırakmanın toplam ölüm oranını ve kalp-damar, kanser ve solunum yolu hastalıklarına bağlı ölümleri belirgin şekilde azalttığını gösteriyor. Solunum hastalıklarında kazanımların daha sınırlı olması ise akciğerlerdeki kalıcı hasarla ilişkilendiriliyor.

Toronto Üniversitesi Tıp Fakültesi öğretim üyesi ve çalışmanın ortak yazarı Prof. Prabhat Jha, durumu şöyle özetliyor:

“Birçok insan özellikle ilerleyen yaşlarda sigarayı bırakmak için çok geç olduğunu düşünüyor. Ancak bu sonuçlar bunun tam tersini gösteriyor. Asla geç değil — etki hemen başlıyor ve sigarayı bırakmak, büyük hastalık risklerini azaltarak daha uzun ve daha kaliteli bir yaşam sağlıyor.”

Sigarayı bıraktıktan sonra vücutta neler oluyor?

Fransız Kardiyoloji Federasyonu, son sigaranın söndürülmesinden sonra vücutta görülen olumlu değişimleri şöyle sıralıyor:

20 dakika sonra: Kan basıncı ve kalp atış hızı normale dönüyor.

8 saat sonra: Kandaki karbonmonoksit seviyesi yarıya iniyor; oksijenlenme düzeliyor.

24 saat sonra: Vücutta nikotin kalmıyor.

48 saat sonra: Koku ve tat alma duyuları iyileşiyor.

72 saat sonra: Nefes almak kolaylaşıyor.

2 hafta sonra: Kan dolaşımının düzelmesiyle kalp krizi riski azalmaya başlıyor.

3 ay sonra: Öksürük ve yorgunluk azalıyor, solunum kapasitesi artıyor ve yürümek kolaylaşıyor.

Sindirim, psikoloji ve görünüm üzerindeki etkiler

Sigarayı bırakmak yalnızca kalp ve akciğerlere değil, sindirim sistemine de fayda sağlıyor; mide irritasyonunu ve reflü şikâyetlerini azaltıyor. Erkeklerde ereksiyon sorunları azalırken, hem kadınlarda hem erkeklerde doğurganlık artıyor.

Kadınlar için ise sigarayı bırakmak, özellikle östrojen-progesteron içeren doğum kontrol haplarını kullananlarda önemli bir kalp-damar riski azalması anlamına geliyor.

Psikolojik açıdan sigarayı bırakmak; konsantrasyonu artırıyor, stresi ve kaygıyı azaltıyor ve nikotin bağımlılığının sona ermesiyle özgüveni güçlendiriyor.

Estetik açıdan ise cilt daha parlak hale geliyor, yaşlanma hızı yavaşlıyor, sivilce ve lekeler azalıyor. Dişlerin sararması da büyük ölçüde duruyor.