Tarihte Bu Hafta: 17-23 Mayıs

Batı Trakya, Balkanlar, Yunanistan, Türkiye ve dünya tarihinde meydana gelen önemli olayların derlendiği bu sayfa Millet editörleri tarafından hazırlanmaktadır.

Tarih 19 Mayıs 2021
Tarihte Bu Hafta: 17-23 Mayıs

17 Mayıs 1897 - Makedonya'daki ve Girit'teki siyasi karışıklıktan ve gerilimden yararlanmak isteyen Yunanistan, Osmanlı Devletine saldırdı. 18 Nisan’da fiilen başlayan savaşta, Ethem Paşa komutasındaki Osmanlı Ordusu, Yunan ordusunu kesin bir yenilgiye uğrattı. Artık Atina'ya girmek an meselesidir. Fakat gelişme beklenildiği gibi olmadı. Yunanistan'ı savaşa kışkırtan dönemin güçlü devletleri, Atina'nın imdadına yetişti. Böylece Yunanistan, meydanlarda kaybettiği savaşı, ağabeylerinin de desteğiyle masa başında bir kez daha kazandı.

18 Mayıs 1825 - İbrahim Paşa, Navarin’den başlayarak Kalamata ve Tripoliçe şehirlerinin de içinde bulunduğu Mora’nın hemen hemen tamamını isyancıların elinden geri aldı. Ancak tüm bu başarılı mücadeleye rağmen 3 Şubat 1830 tarihinde İngiltere, Fransa ve Rusya arasında imzalanan yeni bir "Londra Protokolü" ile Yunanistan'ın bağımsız olması sağlandı. Osmanlı Devleti de 24 Nisan 1830'da Yunanistan'ın bağımsızlığını kabul etmek zorunda kaldı. Bu arada bölgede yaşayan yaklaşık 25 bin Türkten ancak 4-5 bin kadarı katliamdan kurtulup kalelere sığınabildi.

18 Mayıs 1972 - Bulgaristan Komünist Partisi Merkez Komitesi, 1878'den beri devam eden asimilasyon uygulamasına aynı kararlılıkla sahip çıktı. Dahası iktidarı ele geçirdiği 1944'ten beri kültürel politikalarla yürüttüğü asimilasyon sürecine son noktayı koymak için harekete geçti. Cuma-i Bala yani Blagoevgrad parti yönetimine gönderdiği kesin talimatta, Yakoruda ve civarındaki köylerde yaşayan Pomak türklerinin her ne pahasına olursa olsun zorla Bulgarlaştırılması ve bu konuda kararlı ve hızlı hareket edilmesini istedi.

18 Mayıs 1990 - Batı Trakya’da önde gelen Türk aydınları, müftülerin 1920 tarihli ve 2345 sayılı yasaya uygun olarak yapılacak serbest seçimlerle belirlenmesini istediler. Konuyla ilgili taleplerini Yunanistan Milli Eğitim ve Din İşleri Bakanı’na ilettiler. Fakat Atina, Lozan ve diğer antlaşmalarının açık hükümlerine rağmen, müftülerin seçimle işbaşına gelmesi hükümlerine uymadı ve kendi politikasını uygulayacak halkın kabul etmediği kukla müftülerini atadı.

19 Mayıs 1919 - Anadolu'nun işgal altında olduğu bir dönemde Mustafa Kemal, Samsun’a ayak bastı. Böylece Türk Kurtuluş Savaşı da başlamış oldu. Özveriyle ve büyük zorluklar içinde verilen savaş, 9 Eylül 1922’de Yunan ordusunun İzmir’de denize dökülmesiyle noktalandı.

19 Mayıs 1934 - Bulgaristan'da faşist bir askeri darbe gerçekleştirildi. Darbeden en olumsuz etkilenen Türkler oldu. Hem askeri yönetim hem de faşist gruplar özellikle Türk dernekleri ve yayın organlarını hedef seçti. Bazı Türk aydınların yaşamlarına ve azınlık mülklerine yönelik estirilen terör yüzünden on binlerce Türk Bulgaristan’ı terk etti. Böylece her 10-15 yılda bir yaşanan sürgünlerden biri daha gerçekleştirilmiş oldu.

19 Mayıs 1960 - Bulgaristan’da bir grup Türk, sahip oldukları hakları geri almak ve artan baskılar üzerine haklarını savunmak için bir araya gelerek Varna kentinde, Ahmet Cebeci başkanlığında Bulgaristan Türk Gençlik Teşkilatları Birliği’ni kurdu. Birlik ortadan kaldırıldığı tarihe kadar, tüm baskılara karşın önemli faaliyetlerde bulundu.

19 Mayıs 1989 - Kırcaali’nin Cebel kasabasında Türkler, Sofya’nın uyguladığı isim değişikli ve asimilasyona karşı ilk örgütlü toplumsal muhalefeti gerçekleştirdi. Burada başlayan gösteriler daha sonra dalga dalga ülkenin dört bir yanına yayıldı. Bu günün anısına 19 Mayıs tarihi, Cebel Belediye Meclisi’nin aldığı bir kararla, 1998’den itibaren resmi törenlerle kutlanmaya başlandı.

19 Mayıs 2004 - ABD işgal güçleri, Irak’ın batısındaki Ramadi kentinde bir eve düzenlediği bombalı saldırıda 45 sivili öldürerek bir insanlık suçuna daha imza attı. ABD'nin bu vahşeti, bölgeyi kana bulayan katliamlarından sadece biridir.

20 Mayıs 1945 - Bulgaristan’da Türkler, yeni rejimin yarattığı özgürlük atmosferinde hakların, milli kimliklerini korumak ve sürdürmek amacıyla mücadele vermeye ve örgütlenmeye başladı. Bu amaçla Embiya Çavuş başkanlığında Bulgaristan Türklerinin Varlığını ve Benliğini Koruma Örgütü kuruldu. Fakat sistemden bağımsız hareket eden örgüt yoğun baskıya maruz kaldı ve varlığı son buldu.

20 Mayıs 1989 - Bitmeyen trajedi, sürgün. Bulgaristan'da iktidarı elinde tutan Todor Jivkov yönetimi, isim değişikliğine ve asimilasyona karşı Türkler tarafından gerçekleştirilen direnişi kırmak için yeni bir adım attı. Hareketin önderi konumundaki Türk aydınlarını sınır dışı etmeye başladı. Bu süreci daha sonra diğer insanların sınır dışı edilmesi izledi. O kadar ki, yüz binlerce kişi bu uygulama sonucu başta Türkiye olmak üzere dünyanın dört bir yanına dağıldı. 

21 Mayıs 1864 - Çerkesler (kendi dillerinde Adiğeler), Vatanları olan Çerkesya'dan (kendi dillerinde Adiğe Heku) Çarlık Rusyası tarafından soykırıma maruz kalıp Osmanlı topraklarına sürgün edildi.

21 Mayıs 1904 - FIFA (Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği) Paris'te kuruldu.

21 Mayıs 1927 - Amerikalı havacı Charles Lindbergh, 'Sprit of Saint Louis' adlı uçağıyla New York'tan Paris'e uçarak, Atlas Okyanusu'nu geçen ilk pilot oldu.

22 Mayıs 1176 - Türk İslam tarihinin önemli şahsiyetlerinden Kudüs Fatihi olarak da anılan Selahaddin Eyyubi'ye Halep'te suikast girişimi yapıldı. Selahaddin, Haçlılara karşı verdiği mücadele ile Müslüman birliğinin ve ortodoksisinin temsilcisi olarak, Haşhaşilerin baş düşmanı haline gelmişti. Haşhaşilerin Selahaddin'e yönelik ilk suikast girişimi, Selahaddin'in Haşhaşilere yönelik olarak Halep'i kuşattığı 1174-75 yıllarında gerçekleşmiştir. Bu girişimde suikastçiler arbede sonucu yakalanmıştır. 

22 Mayıs 1914 - Türk-Yunan mübadelesinde ilk girişim. Yunanistan Başbakanı Venizelos, Yunanistan’daki Türklerle, Türkiye’deki Yunanlıların mübadele edilmesini kabul ettiğini Bab-ı Ali’ye bir mektupla bildirdi. Fakat araya giren Birinci Dünya Savaşı nedeniyle bu girişim sonuçsuz kaldı. İki ülke arasındaki mübadele, ancak Lozan Barış Konferansı’nda 30 Ocak 1923 tarihinde imzalanan “Yunan ve Türk Halklarının Mübadelesine İlişkin Sözleşme ve Protokol” ile hayata geçti.

22 Mayıs 1960 - Büyük Şili Depremi: Richter ölçeğine göre 9.5 büyüklüğündeki depremde, 4000 ile 5000 arasında insan öldü. Bugüne kadar ölçülmüş en şiddetli depremdir.

23 Mayıs 1453 - Fatih Sultan Mehmet, İsfendiyaroğlu İsmail Bey’i elçi olarak son kez Bizans İmparatoruna teslim olmasını bildirmesi için gönderdi. Teslim şartnamesinde İmparator bütün hazinesiyle ve istedikleri ile istediği yere gidebilecek hatta halktan da gitmek isteyenlere müsaade edilecekti. İmparator isterse kendisine Mora Despotluğu verilecekti. Fakat Ceneviz ve Venediklilere güvenerek teslim olmayı reddetti.

23 Mayıs 1524 - İran Safevi Devletinin Türk asıllı kurucusu Şah İsmail vefat etti. Çaldıran’da Yavuz Sultan Selim ile savaşmak zorunda kalmış ve yenilmişti. Hatayi mahlası ile Türkçe şiirler yazmıştır.

23 Mayıs 1919 - İzmir'in İtilaf Devletleri ile hareket eden Yunan ordusu tarafından işgalini protesto için İstanbul’da Sultanahmet Mitingleri yapıldı. Her birine yaklaşık 150-200 bin kişinin katıldığı mitingler, Türk Ocağı ve Karakol Cemiyeti tarafından 4 kez düzenlendi. Mitinglerde Mehmet Emin Yurdakul , Halide Edip Adıvar, Hamdullah Suphi Tanrıöver, Rıza Nur, Selim Sırrı Tarcan gibi tanınmış birçok kişi yer aldı.

23 Mayıs 1919 - Sofya'dan olumlu adım. Bulgaristan Müslümanları Dini Teşkilatı Yönetmeliği Çar tarafından onaylandı. Aleksandır Stamboliyski liderliğindeki Çiftçi Partisinin iktidarda bulunduğu 1919-23 yılları arasında hem Türk-Bulgar ilişkilerinde hem de Bulgaristan Türklerinin siyasal, sosyal, ekonomik ve kültürel haklarında önemli iyileşmeler yaşandı.

Millet gazetesi logo
© 2021 Millet
KÜNYE
MİLLET MEDİA O.E.
BİLAL BUDUR & CENGİZ ÖMER KOLLEKTİF ŞİRKETİ
Genel Yayın Yönetmeni: Cengiz ÖMER
Yayın Koordinatörü: Bilal BUDUR
Adres: Miaouli 7-9, Xanthi 67100, GREECE
Tel: +30 25410 77968
E-posta: info@milletgazetesi.gr
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ
MİLLET MEDİA O.E.
ΜΠΟΥΝΤΟΥΡ ΜΠΙΛΑΛ & ΟΜΕΡ ΖΕΝΓΚΙΣ Ο.Ε.
Υπεύθυνος - Διευθυντής: ΟΜΕΡ ΖΕΝΓΚΙΣ
Συντονιστής: ΜΠΟΥΝΤΟΥΡ ΜΠΙΛΑΛ
Διεύθυνση: ΜΙΑΟΥΛΗ 7-9, ΞΑΝΘΗ 67100
Τηλ: +30 25410 77968
Ηλ. Διεύθυνση: info@milletgazetesi.gr