TARİHTE BU HAFTA: 29 OCAK - 5 ŞUBAT

29 Ocak 1988: Batı Trakya'da protesto... Batı Trakya Türkleri, haklarını almak ve inkar edilen kimliklerini haykırmak için yürüyüş gerçekleştirdi. Yaklaşık 10 bin kişinin katıldığı mitingde, Yunan polisinin müdahalesi sonucu Türklerin işyerleri yağmalandı ve 30 kişi yaralandı. Bu tarihi gün daha sonra Batı Trakya'daki Türkler tarafından Milli Direniş Günü olarak kutlanmaya başlandı.

30 Ocak 1885: Bulgar Prensliğinde eğitime düzenleme. Bulgar Prensliği, ülkede eğitimi yeniden düzenlemek amacıyla “Kamu ve Özel Okullar Kanunu”nu çıkardı. Kanunla Türk okullarına özel okul yani azınlık okulu statüsü verildi. Bu statü, tüm baskılara rağmen 1960’lı yılların başına kadar sürdü. Todor Jivkov iktidarında tüm Türk okulları kapatıldı.

30 Ocak 1923: Mübadele Antlaşması imzalandı. Sözleşmeye göre mübadele, 18 Ekim 1912 ile 30 Ocak 1923 tarihleri arasında meydana gelen tüm göçleri ve nüfus hareketlerini kapsamaktadır. 1926 Yunanistan nüfus sayımına göre, Anadolu’dan yaklaşık 1.104.216 kişi bu ülkeye göç etmiştir. Fakat bu sayının sadece 187 binini anlaşmadan sonra gidenler oluşturmaktadır. Geri kalan büyük çoğunluğu ise Türk Kurtuluş Savaşı’nda işgalci Yunan ordusuyla işbirliği yapan ve bundan dolayı kaçan Rumlar meydana getirmektedir. Yine istatistiklere göre anlaşmadan sonra gelen Türklerin sayısı yaklaşık 480 bindir. Fakat 18 Ekim 1912 ile 30 Ocak 1924 yılları arasında gelen Türkler de buna dâhil edildiğinde bu sayının çok daha yüksek olacağı kesindir.

30 Ocak 1930: Yugoslav Krallığı’ndan anti demokratik uygulama. Yugoslav Krallığı, çıkardığı “İslam Din Cemaati ile İlgili Kanun”la, bu azınlığın dinsel, eğitimsel ve vakıflarla ilgili özerkliğini ortadan kaldırdı. Ardından 1931’de uygulanan ve kolonizasyon ve tarım reformları ile Müslümanlar yani Türkler üzerinde uygulanan baskılar iyice artar.

31 Ocak 1878: Edirne ateşkes Antlaşması imzalandı. Osmanlı Devletiyle Rusya arasında imzalanan anlaşmayla Balkanların tek hâkimi artık Rusya’dır. Fakat Rusya ve Bulgar komitacılar rahat değildir. Çünkü Rodoplarda yaşayan Türklerin direnişi Rus güçlerini zor durumda bırakacak hem Petersburg’un hem de Sofya’nın hesaplarını bozacaktır.

31 Ocak 1946: Yugoslavya Federasyonu kuruldu. Kabul edilen anayasayla federasyon, altı cumhuriyet ve iki özerk bölgeden oluştu. Federasyonu, adına yakışır biçimde, sadece Yugoslav yani Güney Slav haklarının kurduğu cumhuriyetler oluşturdu. Boşnaklar, sadece büyük M harfiyle Müslüman halk olarak tanındı. Bu arada yeni rejim ayrıca Müslümanların haklarını savunmaya çalışan “Genç Müslümanlar” isimli örgütü yasakladı.

31 Ocak 1989: Bulgaristan’da demokratik mücadele. Todor Jivkov iktidarının baskılarına karşı Türkler, haklarını korumak amacıyla harekete geçtiler. Avni Veli başkanlığında kurulan Viyana 89 A örgütünün öncelikli bir amacı vardı. Bu da Bulgaristan’da asimilasyonun durdurulması ve gerçek anlamda demokrasinin kurulmasıydı.

1 Şubat 1991: ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Yıllık İnsan Hakları Raporu’nda Yunanistan’a eleştiri. Raporda Atina daha çok vatandaşlık konusunda ayrımcılık yapmakla ve vatandaşlıktan çıkarılanlara temyiz hakkı tanımamakla suçlandı.

3 Şubat 1830: Londra Protokolü imzalandı. İngiltere, Rusya ve Fransa imzaladıkları protokol ile Yunanistan’ın bağımsızlığını ilan ettiler. Osmanlı Devleti de bu devletlerin baskısıyla 1832'de Yunanistan’ın bağımsızlığını tanımak zorunda kaldı.

3 Şubat 1934: ''Balkan Paktı'' imzalandı. Atina’da imzalanan anlaşmanın taraflarını Türkiye, Romanya, Yunanistan ve Yugoslavya oluşturdu. Revizyonist politikalar izleyen Bulgaristan, anlaşmanın dışında kaldı.

4 Şubat 1991: Yunanistan’da 24 Aralık 1990’da kabul edilen "Batı Trakya’da Müftülük Müessesesi ve İlahiyat Okulu Kurulmasına İlişkin Esasları Düzenleyen Kanun Hükmünde Kararname" yayımlanarak yürürlüğe girdi. Fakat Batı Trakya Türklerini Müslüman Yunanlılar haline getirmeyi amaçlayan bu yasa, yürürlükte olmasına karşın gösterilen tepkiler üzerine uygulamaya konulamadı.

5 Şubat 1987: Yunanistan’dan basın özgürlüğüne darbe. Azınlığın sorunlarının gündeme getirilmesini istemeyen Atina, basına azınlıklar konusunda sansür getirdi. Bir başka deyişle devletin azınlık politikasına aykırı yayınlar yasaklandı.

5 Şubat 1994: Bosna’da katliam. Saraybosna’da Sırp milisler tarafından pazaryerine atılan havan mermisinin patlaması sonucu 68 kişi öldü, 200’e yakın kişi de yaralandı.