B-Healthy
B-Healthy

Türk-Yunan dostluğu ve Venizelos'un Atatürk’ü Nobel Barış Ödülü'ne aday göstermesi

Elefterios Venizelos, Mustafa Kemal Paşa’yı 12 Ocak 1934’de Nobel Barış Ödülü’ne aday göstermişti.

Tarih 13 Ocak 2022
Türk-Yunan dostluğu ve Venizelos'un Atatürk’ü Nobel Barış Ödülü'ne aday göstermesi

Konuyla ilgili Stelyo Berberakis BBC Türkçe için kaleme aldığı yazıda Venizelos’un Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterdiği Atatürk ile ilgili gönderdiği mektubun içeriğiyle ilgili bilgiler paylaştı.

Berberakis yazısının başında “On binlerce kişinin hayatına mal olan ve milyonlarca insanın mübadele edilmesiyle son bulan savaştan 12 yıl sonra hiç beklenmedik bir şey oldu. Savaşta yenik düşen Yunanistan'ın önderi Eleftherios Venizelos, 1934'te savaşın galibi Mustafa Kemal AtatürkNobel Barış Ödülü'ne aday gösterdi.” ifadedelerine yer verdi.

Berberakis yazısında, savaştan sonra başlayan Türk-Yunan dostluğunun temellerinin nasıl atıldığı ve nasıl ilerlediği ile ilgili bilgilere yer verdi.

Türk-Yunan Dostluk ve İşbirliği Anlaşması

Venizelos, 1930'da heyetiyle birlikte Ankara'yı ziyaret etmiş, Ankara Palas'ta verilen davette Mustafa Kemal Atatürk ile "başbaşa" görüşmüş ve dönemin başbakanı İsmet İnönü'yle Türk-Yunan Dostluk ve İşbirliği Anlaşması'nı imzalamıştı.

Venizelos, Atatürk’ü Nobel Barış Ödülü'ne aday göstermişti

Bu dostluk ve işbirliği anlaşmasının bazı maddeleri şunlardı:

  • Türkiye ve Yunanistan, kendilerine saldıracak başka bir ülke ile herhangi bir anlaşma yapmayacak
  • İki ülke arasındaki görüş ayrılıkları ilk olarak müzakereler yoluyla çözülecek, müzakerelerden sonuç alınamazsa Uluslararası Mahkemelere başvurulacak
  • Ülkelerden birinin üçüncü bir ülkenin saldırısına uğraması halinde diğer ülke tarafsız kalacak

Bu anlaşmadan sonra Türkiye Başbakanı İsmet İnönü 1931'de Balkan Oyunları'nı da izlemek için Atina'ya resmi bir ziyaret gerçekleştirdiğinde Yunanistan'ın başkentinin ana caddeleri Türk ve Yunan bayraklarıyla donatılmıştı. Atinalılar Türkiye'den gelen resmi misafirleri yollarda sevgi gösterileriyle karşılıyordu.

Türk heyetine eşlik eden Türk askerleri, Yunanistan Parlamentosu önündeki "Meçhul Asker Anıtı"na çelenk koyma töreninde Yunan askerleriyle birlikte hazır bulunmuştu.

Dönemin gazetelerinde manşet olan bu olaylar, yabancı basın tarafından da hayretle karşılanıyordu.

Eleftherios Venizelos, Mustafa Kemal ile yüz yüze tanışmış olmasından duyduğu memnuniyeti anılarını kaleme aldığında, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurcusunun karakterinden, samimiyetinden ve Türkiye'de yaptığı reformlardan son derece etkilenmiş olduğu görülüyor.

'Türkiye, uzattığımız dostluk elini büyük bir samimiyetle sıkarak kabul etmiştir'

Venizelos, dünya basınını şaşırtan hamlesini ise 12 Ocak 1934 yılında yaptı.

Mustafa Kemal AtatürkNobel Barış Ödülü'ne aday gösteren Venizelos, bir yandan maglubiyet sancıları çeken, savaşın yaralarını sarmaya çalışan, üst üste yapılan darbelerin bedeline katlanan ülkesi için yeni bir sayfa açmak istiyor; diğer yandan Türk-Yunan barışının kalıcı olması gerektiğine inanıyordu.

Venizelos, samimiyetine güvendiği Mustafa Kemal AtatürkNobel Barış Ödülü'ne layık gördüğünü, Nobel Komitesi'ne dönemin resmi dili olan Fransızca yazdığı bir mektupla bildirdi.

Venizelos üç sayfalık mektubun ilk bölümünde Mustafa Kemal'in Kurtuluş Savaşı'nda verdiği mücadeleden sonra yeni bir ulus devlet olarak doğan Türkiye'de yaptığı reformları, Yunan halkının Türkiye'deki bu başarıları takdirle karşıladığını sıralıyordu.

Berberakis Greekworldmedia.com’u kaynak olarak gösterdiği yazısında şu ifadelere yer verdi:

Mektubun son bölümünde ise şu satırlara yer verilmişti:

"Küçük Asya Felaketi ertesinde saygın bir ulus devlet olarak yeniden doğan ve anlaşabileceğimize kani olduğumuz Türkiye, uzattığımız dostluk elini büyük bir samimiyetle sıkarak kabul etmiştir.

Bu yaklaşımımız, halkların düne kadar olan çok ciddi anlaşmazlıklarını gidermelerine örnek olacak. Halklarımız, yalnız olumlu sonuçlar getiren samimi bir barışın nimetlerinden faydalanacak. Yaklaşımımız, gerek ülkelerimizin gerekse de Yakın Doğu'nun (Orta Doğu ima ediliyor) barış düzenine hizmet edecektir.

Bu barışın sağlanmasında en değerli katkıyı gösteren kişi, Türkiye Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşa'dan başkası değildir.

Bu nedenle, 1930'dan bu yana Yunanistan hükümeti başkanı olarak Yakın Doğu'ya yeni bir dönem getiren ve barışı sağlayan Türk-Yunan paktının imzalanmasından sonra, siz Nobel Barış Ödülü saygın üyelerine, Mustafa Kemal Paşa'yı bu kıymetli ödüle layık görmekten şeref duyduğumu belirtir; adaylığını kabul etmenizi arz ederim.

En derin saygılarımla."

1934'te Nobel Barış Ödülü Atatürk'e değil, Milletler Cemiyeti önderliğinde organize edilen Dünya Silahsızlanma Konferansı'na katkıları nedeniyle, 1929-1931 yılları arasında İngiltere Dışişleri Bakanı olarak görev yapan İskoçya kökenli siyasetçi Arthur Handerson'a verildi.

Eleftherios Venizelos kimdir?

Venizelos Yunanistan'da ilki 1910'da, sonuncusu ise 1933'de olmak üzere toplam 7 dönem başbakanlık yaptı.

Başbakanlığı sırasında 1919'da İzmir'i işgal eden Yunan ordusunun Aydın'a kadar yayılan bir bölgede kalmasını istiyordu.

Venizelos ise 1923'te Lozan Antlaşması'nı imzaladıktan sonra yapılan seçimlerde birkaç kez daha başbakanlık koltuğuna oturmuş ve 1930'da Türk-Yunan Dostluk Anlaşması'nı imzalamıştı.

Atatürk'ten 17 yaş büyük olan Venizelos 1936'da öldü.

Venizelos'un mezarı, doğup büyüdüğü Girit adasında bulunuyor.

T.C. Atina Büyükelçiliği hatırlattı

T.C. Atina Büyükelçiliği sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla dönemin Yunanistan Başbakanı Venizelos'un Nobel Ödül Komitesi'ne, 12 Ocak 1934’te büyük Türk önder Mustafa Kemal Atatürk'ün Nobel Barış Ödülü'ne önerdiği mektubun yıldönümünü hatırlattı. T.C. Atina Büyükelçiliği’nin sosyal medya hesabından şu paylaşım yapıldı:

“Bugün Başbakan Venizelos'un Nobel Ödül Komitesi'ne, büyük Türk önder Mustafa Kemal Atatürk'ün Nobel Barış Ödülü'ne önerdiği mektubun yıldönümü (12 Ocak 1934).

Bu, onca yıl süren çatışmalardan ve yaşattığı onca acıdan sonra, bu bilge liderlerin geçmişin ağır yükünü geride bırakmak için bilinçli karar verdikleri bir andı.

Bu tokalaşmanın ruhuydu, iki ulusun bundan sonra on yıllarca barış ve iyi komşuluk içinde ilerlemesine izin verdi.

Hatırladık.”

 

Millet gazetesi logo
© 2022 Millet
KÜNYE
MİLLET MEDİA O.E.
BİLAL BUDUR & CENGİZ ÖMER KOLLEKTİF ŞİRKETİ
Genel Yayın Yönetmeni: Cengiz ÖMER
Yayın Koordinatörü: Bilal BUDUR
Adres: Miaouli 7-9, Xanthi 67100, GREECE
Tel: +30 25410 77968
E-posta: info@milletgazetesi.gr
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ
MİLLET MEDİA O.E.
ΜΠΟΥΝΤΟΥΡ ΜΠΙΛΑΛ & ΟΜΕΡ ΖΕΝΓΚΙΣ Ο.Ε.
Υπεύθυνος - Διευθυντής: ΟΜΕΡ ΖΕΝΓΚΙΣ
Συντονιστής: ΜΠΟΥΝΤΟΥΡ ΜΠΙΛΑΛ
Διεύθυνση: ΜΙΑΟΥΛΗ 7-9, ΞΑΝΘΗ 67100
Τηλ: +30 25410 77968
Ηλ. Διεύθυνση: info@milletgazetesi.gr