Μέτρα θετικής διάκρισης και αποκλεισμοί για τα μέλη της Μειονότητας: το παράδειγμα των πανελληνίων εξετάσεων

Κάθε χρόνο στα τέλη Μαΐου διεξάγονται οι πανελλήνιες εξετάσεις που καθορίζουν την εισαγωγή των αποφοίτων μαθητών στα ανώτερα και ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα τ

Μέτρα θετικής διάκρισης και αποκλεισμοί για τα μέλη της Μειονότητας: το παράδειγμα των πανελληνίων εξετάσεων

Κάθε χρόνο στα τέλη Μαΐου διεξάγονται οι πανελλήνιες εξετάσεις που καθορίζουν την εισαγωγή των αποφοίτων μαθητών στα ανώτερα και ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Ελλάδας.

Οι απόφοιτοι της Τουρκικής Μειονότητας συμμετέχουν σε αυτές και η εισαγωγή τους γίνεται με τη χρήση της ειδικής ποσόστωσης του 0,5% που θεσμοθετήθηκε το 1996 με Υπουργική Απόφαση του τότε Υπουργού Παιδείας, Γεωργίου Παπανδρέου, ως μέτρο θετικής διάκρισης για την εισαγωγή μελών της Μειονότητας στα πανεπιστήμια της χώρας. Βάσει αυτής της ποσόστωσης, σε κάθε τμήμα και σχολή ορίστηκε ποσοστό 0,5% επί του αριθμού των εισακτέων για την εισαγωγή μελών της Τουρκικής Μειονότητας ως υπεράριθμων.

Στις 19 Απριλίου υπογράφηκε το Προεδρικό Διάταγμα 44/2016 το οποίο καθορίζει τον τρόπο και τις διαδικασίες που γίνονται μέσω των πανελληνίων εξετάσεων για την εισαγωγή των υποψηφίων στις σχολές της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Ανάμεσα σε άλλα, το Διάταγμα ορίζει ως ειδική κατηγορία τους υποψηφίους που είναι μέλη της Μειονότητας και καθορίζει ειδική ποσόστωση εισαγωγής το 2% επί του αριθμού των εισακτέων.

Αυτό το γεγονός θα ήταν μια απλή τυπική διαδικασία και θα περνούσε απαρατήρητο, αν δεν ήταν η πρώτη φορά στα χρονικά που συστήνεται ένα θεσμικό πλαίσιο για την εισαγωγή αποφοίτων της Μειονότητας στις συγκεκριμένες σχολές. Μέχρι σήμερα δεν υπήρχε ανάλογη πρόβλεψη, μέχρι σήμερα οι απόφοιτοι της Μειονότητας ήταν αποκλεισμένοι από αυτές τις σχολές όπως επίσης από τις σχολές που στελεχώνουν τα υπόλοιπα Σώματα Ασφαλείας και Ειδικών Δυνάμεων.

Βάσει του τελευταίου νόμου 820/2016 που τροποποίησε παλαιότερο, οι απόφοιτοι της Μειονότητας αποτελούν ειδική κατηγορία που εισάγονται με ποσόστωση σε όλες τις σχολές εκτός από τις σχολές και τα τμήματα των Ανώτατων Στρατιωτικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, τις Στρατιωτικές Σχολές Υπαξιωματικών των Ενόπλων Δυνάμεων, τις Σχολές της Αστυνομικής Ακαδημίας, τα Τμήματα Θεολογίας, και τα προγράμματα σπουδών των Ανώτατων Εκκλησιαστικών Ακαδημιών.

Ανάλογη ρύθμιση όπως αυτή για τις σχολές της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας δεν υπήρξε ποτέ κι αυτό προκάλεσε την άμεση αντίδραση της Ένωσης Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος. Σε ύφος ιδιαίτερα προκλητικό αναφέρουν σε σχετική ανακοίνωσή τους ότι η μόνη λογικοφανή εξήγηση για κάτι τέτοιο είναι η ενίσχυση του Πυροσβεστικού σώματος «από το σύνολο των εκφράσεων της θείας δύναμης» και ζητούν τροποποίηση του Προεδρικού Διατάγματος για να συμπεριλάβει αντίστοιχη ποσόστωση «από Έλληνες πολίτες των 77 ετερόδοξων θρησκευτικών κοινοτήτων και των υπολοίπων 4 ετεροθρήσκων κοινοτήτων (Βουδιστές, Ινδουιστές, Ισραηλίτες, Μπαχαί)».

Στην απάντησή του ο Αναπληρωτής Υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Νίκος Τόσκας, αναφέρει «Ως προς τη δήθεν απαράδεκτη διάκριση υπέρ των Ελλήνων μουσουλμάνων πολιτών (2%), που αφορά στην πραγματικότητα ένα (1) εισακτέο. Αντιπαρερχόμαστε στην επίδειξη ειρωνικής ρητορείας για να σταθούμε στην ουσία της έκφρασής σας, ως αμυντόρων ενός κακώς εννοούμενου εθνικιστικού πνεύματος, χάριν του οποίου παραβλέπετε τον υγιή πατριωτισμό και τις σχετικές προσπάθειες που καταβάλλει η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου, έστω στα πλαίσια του συμβολισμού». 

Η ρύθμιση για εισαγωγή με ειδική ποσόστωση μελών της Μειονότητας στις Σχολές της Πυροσβεστικής θα έπρεπε να εκληφθεί ως μέτρο θετικής διάκρισης υπέρ μιας ευάλωτης ομάδας και κατά συνέπεια θα έπρεπε να αγκαλιαστεί από τους εν ενεργεία Πυροσβέστες καθώς αναφέρεται σε μελλοντικούς συνεργάτες τους που θα στελεχώσουν την υπηρεσία. Από τη στιγμή μάλιστα που όπως αναφέρεται ρητά στην απάντηση του Υπουργού, η ποσόστωση αφορά ουσιαστικά έναν εισακτέο, αυτό σημαίνει ότι προφανώς δεν τίθεται θέμα ανταγωνισμού για την κάλυψη των θέσεων.

Από την άλλη πλευρά, στην απάντησή του ο Υπουργός αναφέρεται στις προσπάθειες της ηγεσίας του Υπουργείου στα πλαίσια του συμβολισμού, προφανώς για να κατευνάσει τα πνεύματα, ενώ θα έπρεπε οι όποιες παρεμβάσεις να στοχεύουν στην καρδιά του προβλήματος και να δίνουν λύσεις σε χρόνια ζητήματα. Φυσικά όλα αυτά θα έπρεπε να συνοδεύονται από μία ισχυρή πολιτική βούληση να αποτινάξουμε από πάνω μας στεγανά και προκαταλήψεις δεκαετιών και να μην παραμένουμε ακόμα, το 2016, σε επίπεδο συμβολισμού. 

Το γεγονός ότι οι Τούρκοι της Θράκης αποκλείονται από συγκεκριμένες σχολές είναι ενδεικτικό της επί δεκαετίες αντίληψης που επικρατούσε και κατέτασσε τα μέλη της Μειονότητας όχι απλά ως πολίτες β κατηγορίας, αλλά πρωτίστως ως εν δυνάμει εσωτερικούς εχθρούς.

Φυσικά όλοι οι απόφοιτοι της Μειονότητας δεν θα γινόταν αξιωματικοί σε στρατιωτικές ή αστυνομικές υπηρεσίες, αλλά αυτός ο αποκλεισμός φέρνει κι άλλους αποκλεισμούς που εμποδίζουν την ενσωμάτωση των μειονοτικών στην ελληνική κοινωνία. Για παράδειγμα, ο συγκεκριμένος αποκλεισμός αφορά αποκλεισμούς σε επαγγελματικές επιλογές, σε εκπαιδευτικές επιλογές και σε μία μελλοντική επαγγελματική αποκατάσταση που θα μπορούσε να ωφελήσει αμφίδρομα και τις δύο πλευρές.

Τα όρια και οι αντοχές της δημοκρατίας δοκιμάζονται σε τέτοιου είδους πρωτοβουλίες. Για παράδειγμα, ένας νέος 17-18 ετών όταν έρχεται για πρώτη φορά αντιμέτωπος με ερωτήματα που θα καθορίσουν εν μέρει την μελλοντική του ζωή γνωρίζει ότι είναι αποκλεισμένος από συγκεκριμένες επιλογές σε σχέση με τους υπόλοιπους συνομήλικούς του λόγω της ιδιαίτερης μειονοτικής του ταυτότητας.

Από την άλλη πάλι πλευρά, αν η πολιτεία ήθελε να περάσει το μήνυμα για έναν υγιή πατριωτισμό απαλλαγμένο από το κακώς εννοούμενο εθνικιστικό πνεύμα, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Υπουργός στην απάντησή του, τότε θα έπρεπε στη βάση της αποδοχής της ταυτότητας του μειονοτικού και της θετικής πολιτικής βούλησης για ενσωμάτωση των μελών της Μειονότητας στην κοινωνία να αναλάβει συνολική πρωτοβουλία για όλες τις σχολές και τα τμήματα που αποκλείονταν μέχρι σήμερα οι απόφοιτοι της Μειονότητας.

Κάποια στιγμή στην Κομοτηνή είχα γνωρίσει μία δικηγόρο η οποία πέρασε στην Νομική Σχολή πριν την θεσμοθέτηση του μέτρου της ποσόστωσης, δηλαδή πριν το 1996. Η εν λόγω δικηγόρος συμμετείχε στις πανελλήνιες εξετάσεις και κατάφερε να αποσπάσει τόσο υψηλή βαθμολογία που πέρασε με επιτυχία σε μία από τις σχολές με τις υψηλότερες βάσεις, την Νομική Σχολή. 

Με την πάροδο του χρόνου, αυτή δεν είναι η μοναδική περίπτωση. Υπάρχει πλέον σημαντική μερίδα αποφοίτων της Μειονότητας που εισάγονται σε Σχολές με τη βαθμολογία που πετυχαίνουν, χωρίς να κάνουν δηλαδή χρήση της ειδικής ποσόστωσης. Σε αυτήν την περίπτωση, πρόκειται για μία μορφή ενσωμάτωσης που πέτυχαν τα ίδια τα μέλη της Μειονότητας με την αξία τους και ως γεγονός είναι ιδιαίτερα σημαντικό όχι τόσο σε συμβολικό όσο σε ουσιαστικό και ρεαλιστικό πλαίσιο. Ανέκαθεν η Τουρκική Μειονότητα είχε να επιδείξει μία σημαντική ομάδα διανόησης  και νέους με προοπτικές και ανοιχτούς ορίζοντες κι αυτό είναι ένα συγκριτικό πλεονέκτημα όχι μόνο για την περιοχή της Θράκης, αλλά και για το σύνολο της χώρας.   

Millet gazetesi logo
© 2021 Millet
KÜNYE
MİLLET MEDİA O.E.
BİLAL BUDUR & CENGİZ ÖMER KOLLEKTİF ŞİRKETİ
Genel Yayın Yönetmeni: Cengiz ÖMER
Yayın Koordinatörü: Bilal BUDUR
Adres: Miaouli 7-9, Xanthi 67100, GREECE
Tel: +30 25410 77968
E-posta: info@milletgazetesi.gr
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ
MİLLET MEDİA O.E.
ΜΠΟΥΝΤΟΥΡ ΜΠΙΛΑΛ & ΟΜΕΡ ΖΕΝΓΚΙΣ Ο.Ε.
Υπεύθυνος - Διευθυντής: ΟΜΕΡ ΖΕΝΓΚΙΣ
Συντονιστής: ΜΠΟΥΝΤΟΥΡ ΜΠΙΛΑΛ
Διεύθυνση: ΜΑΟΥΛΗ 7-9, ΞΑΝΘΗ 67100
Τηλ: +30 25410 77968
Ηλ. Διεύθυνση: info@milletgazetesi.gr