Srebrenitsa’da soykırım inkarı vakaları arttı

Srebrenitsa Anma Merkezi, Bosna Hersek’te son 12 aylık dönemde 149 soykırım inkârı vakası tespit edildiğini açıkladı. Bu sayının önceki izleme dönemindeki 99 vakaya göre yüzde 50’den fazla artış gösterdiği bildirildi.

Merkezin perşembe günü yayımladığı yıllık “Soykırım inkârı raporu”nda, 2021 yılında yürürlüğe giren ve soykırım inkârı ile hüküm giymiş savaş suçlularının yüceltilmesini suç sayan yasal düzenlemeye rağmen inkâr söylemlerinin devam ettiği belirtildi.

Siyasi söylemler ve sosyal medya öne çıkıyor

Raporda, inkâr girişimlerinin siyasi açıklamalar, medya yayınları, kamu kurumları ve sosyal medya üzerinden sürdüğü ifade edildi.

Yargı süreçlerindeki tutarsızlıkların da cezasızlık algısını güçlendirdiği kaydedildi.

Mayıs 2025 ile Mayıs 2026 arasındaki dönemde tespit edilen vakaların 94’ünün 1995 Srebrenitsa soykırımının doğrudan inkârı olduğu belirtildi. Ayrıca 23 olayda suçun gerekçelendirilmesi veya küçümsenmesi, 21 olayda hüküm giymiş savaş suçlularına destek verilmesi, 9 olayda ise suçların kabul edilmesine rağmen “soykırım” olarak tanımlanmasının reddedilmesi tespit edildi.

İki olayın ise soykırımı kutlama veya yüceltme anlamına gelen “zafer söylemi” kapsamında değerlendirildiği bildirildi.

“Tarih yeniden yazılmaya çalışılıyor”

Srebrenitsa Anma Merkezi Direktörü Emir Suljagiç, kurumun altı yıldır soykırım inkârını sistematik olarak takip ettiğini ve siyasi aktörlerin Srebrenitsa soykırımına ilişkin açıklamalarını belgeleyen kalıcı bir arşiv oluşturmayı amaçladıklarını söyledi.

Suljagiç, soykırım inkârının geçmişi tartışmaktan çok geleceği şekillendirmeye yönelik siyasi bir araç olduğunu savundu.

1995 yılında Srebrenitsa’da 8 bin 300’den fazla Boşnak erkek ve çocuğun öldürüldüğünü hatırlatan Suljagiç, inkâr söylemlerinin tarihi gerçekleri değiştirme amacı taşıdığını ifade etti.

Dodik ve bazı medya kuruluşları eleştirildi

Raporda, Bosna Hersek Sırp Cumhuriyeti Başkanı Milorad Dodik’in soykırımı en fazla inkâr eden siyasi isim olarak öne çıktığı belirtildi.

Sırp haber ajansı SRNA ve kamu yayın kuruluşu RTRS’nin de inkâr söylemlerinin yayılmasında önemli platformlar olduğu öne sürüldü.

Raporda ayrıca, hüküm giymiş savaş suçluları Radovan Karaciç ve Ratko Mladiç’e yönelik kamu desteğinin arttığı ifade edildi.

“Boşnaklara yönelik insanlıktan çıkarıcı söylemler sürüyor”

Rapor editörü Tarik Moçeviç, soykırım inkârını suç sayan düzenlemelerin beklenen caydırıcı etkiyi oluşturmadığını belirtti.

Moçeviç, Boşnaklara yönelik insanlıktan çıkarıcı söylemlerin münferit olaylar olmadığını, daha geniş kapsamlı siyasi bir stratejinin parçası olduğunu savundu.

Bosna’daki yargı süreçlerinin de inkâr vakalarının boyutuna karşı yeterli ve tutarlı bir yanıt veremediği eleştirisinde bulundu.

Srebrenitsa kurbanları anılmaya devam ediyor

1995 yılının Temmuz ayında Bosnalı Sırp güçleri, Birleşmiş Milletler tarafından güvenli bölge ilan edilen Srebrenitsa’yı ele geçirerek 8 bin 372 Boşnak erkek ve çocuğu sistematik şekilde öldürdü.

Olay, Uluslararası Adalet Divanı ve eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından soykırım olarak tanındı.

Bugüne kadar 6 bin 780’den fazla kurban Srebrenitsa-Potoçari Anıt Merkezi’ne defnedildi. DNA analizleriyle kimlikleri belirlenen yeni kurbanlar ise her yıl düzenlenen anma törenlerinde toprağa veriliyor.

Kaynak:AA