Batı Trakya’da altın madeni gerilimi büyüyor: Yerel yönetimler ve sendikalar karşı çıkıyor

Doğu Makedonya ve Trakya bölgesinde altın madeni tartışması yeniden alevlendi. Çevre ve Enerji Bakanlığının, Rodop ilindeki Şapçı bölgesinde bulunan 18,3 kilometrekarelik E5 maden sahasının arama ve işletme haklarını Metallia Thrakis şirketine kiralama kararı, yerel yönetimlerin, meslek kuruluşlarının ve sendikaların tepkisine yol açtı.

Dedeağaç Belediye Meclisi, Belediye Başkanı Yannis Zambukis’in sunacağı öneriyi bugün saat 19.00’da yapılacak toplantıda ele alacak. Görüşme, Doğu Makedonya ve Trakya Bölge Meclisinin geçen hafta aldığı koordinasyon komitesi kurma kararının ardından gerçekleşecek.

Söz konusu karar, 24 Eylül 2026’da Meriç (Evros) ilinde yayınlanan Gnomi gazetesi tarafından duyurulmuştu. Çevre ve Enerji Bakan Yardımcısı Nikos Tsafos’un imzaladığı düzenleme kapsamında, kamuya ait E5 maden sahasının arama ve işletme haklarının beş yıllığına şirkete kiralanması, ayrıca 30 yıla kadar uzatma imkanı tanınması öngörülüyor.

Yerel yönetimlerden ortak hareket kararı

Doğu Makedonya ve Trakya Bölge Meclisi, maden sahasının kiralanmasına karşı izlenecek yolu belirlemek amacıyla bir koordinasyon komitesi kurulmasını kararlaştırdı.

Eyalet Başkanı Hristodulos Topsidis başkanlığındaki komitede Dedeağaç, Gümülcine ve Maronya-Şapçı belediye başkanlarının yanı sıra Trakya Teknik Odası ve Rodop-Evros iller arası altın madenciliği karşıtı komitenin temsilcileri yer alacak.

Komite, bakanlık kararına ilişkin mevcut belgeleri inceleyecek; çevresel, ekonomik, sosyal ve kalkınmaya yönelik etkileri değerlendirecek. Ayrıca teknik, bilimsel ve hukuki incelemeler yapılarak idari veya yargısal başvuru imkânları araştırılacak. Gerektiğinde Avrupa Birliği kurumları nezdinde girişimlerde bulunulması da gündeme gelecek.

Sofullu Belediye Meclisi de geçtiğimiz günlerde yatırım karşıtı tutumunu oy birliğiyle yinelemişti. Dedeağaç Belediye Meclisinin alacağı kararın, bölgedeki ortak tutum açısından önem taşıdığı belirtildi.

Miçotakis’ten yeni maden yatırımlarına destek mesajı

Altın madeni tartışması, Başbakan Kiryakos Miçotakis’in 8 Ekim’de Halkidiki’deki Skuriyes bakır ve altın madeninin açılışında yaptığı açıklamalarla yeni bir boyut kazandı.

Miçotakis, Skuriyes’te hayata geçirilen yatırımın Kuzey Yunanistan’daki benzer projeler için örnek oluşturabileceğini belirterek ülkenin kullanılmamış önemli bir maden zenginliğine sahip olduğunu söyledi.

Başbakan, hükümetin şirketle yürüttüğü müzakerelerde çevresel etkinin mümkün olduğunca azaltılmasını hedeflediğini, çevre standartlarının sıkılaştırıldığını ve maden atıklarının işlenmesine ilişkin ek düzenlemeler istendiğini ifade etti.

Skuriyes yatırımının 2 milyar doların üzerinde kaynak kullandığını belirten Miçotakis, projenin son yıllarda ülkede gerçekleştirilen en büyük yabancı üretim yatırımlarından biri olduğunu söyledi.

Miçotakis ayrıca yerel halkın desteğinin önemine dikkat çekerek hiçbir yatırımın yerel toplumun katılımı ve desteği olmadan ilerleyemeyeceğini vurguladı. Çevresel etkilerin modern teknolojilerle denetlenebileceğini ve yatırımın iyi ücretli istihdam sağlayabileceğini savundu.

Altın madenciliği karşıtlarından sert tepki

Rodop-Evros İlleri Arası Altın Madenciliği Karşıtı Komite temsilcileri, başbakanın açıklamalarını beklenen bir yaklaşım olarak değerlendirdi.

ERT’e konuşan temsilciler, yerel toplumun rızasının herhangi bir şekilde baskı altına alınması durumunda Trakya’da ciddi toplumsal çatışmalar yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Sofullu Belediye Başkanı Panayotis Kalakikos da sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, E5 maden sahasının kiralanması kararını bölgenin geleceği açısından yıkıcı bir gelişme olarak nitelendirdi.

Kalakikos, olası madencilik faaliyetlerinin yer altı ve yüzey sularına, toprağa, ekosistemlere ve halk sağlığına yönelik riskler doğurabileceğini belirterek kararın derhal geri çekilmesini istedi.

Bölgenin demografik ve ekonomik sorunlarının, çevresel kaygılara ve toplumsal gerilimlere yol açabilecek yatırımlarla çözülemeyeceğini savunan Kalakikos, doğal çevreyi koruyan, gençlere fırsat sunan ve kırsal alanların geleceğini güvence altına alan farklı bir kalkınma modeline ihtiyaç olduğunu ifade etti.

ELAS: Altın birkaç kişiye, zarar herkese

Yunan Sol İttifakı’nın (ELAS) Doğu Makedonya ve Trakya bölgesindeki koordinasyon komiteleri de yaptıkları açıklamada, hükümetin maden politikalarını eleştirdi.

Açıklamada, Skuriyes ve Trakya’daki projelerin çevresel riskler, su kaynaklarının korunması ve maden atıklarının yönetimi açısından değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.

Komiteler, 2021’de yapılan sözleşme değişikliğinin Yunanistan’da nihai metalürjik işleme tesisi kurulmasını zorunlu kılmadığını savunarak, ülkenin maden kaynaklarından elde edilen katma değerin ne kadarının Yunanistan’da kaldığını sorguladı.

Açıklamada, Doğu Makedonya ve Trakya’daki belediyelerin ve bölge meclisinin Sapes ve Perama’daki altın madenciliğine karşı tutumlarına dikkat çekilerek hükümete yerel toplumun taleplerini dikkate alma çağrısı yapıldı.

Sendikalardan Şapçı'da protesto çağrısı

Altın madeni projesine karşı çıkan sendikalar, 10 Ekim Cumartesi günü Gümülcine’de Metallia Thrakis şirketinin bilgilendirme ofisi önünde protesto düzenledi.

Rodop ve Meriç (Evros) bölgelerinden katılan sendikalar, kamuya ait E5 maden sahasının yeniden şirkete kiralanmasına tepki gösterdi. Sendikalar, kararın şirketlerin kârını artırmaya yönelik madencilik faaliyetlerinin önünü açtığını savundu.

Açıklamalarda, bölge halkının yaşamının, sağlığının ve doğal çevresinin ticari kazanç uğruna tehlikeye atılmasına izin verilmeyeceği belirtildi. Sendikalar ayrıca kiralama kararının geri çekilmesini, altın madenciliğine imkân tanıyan düzenlemelerin kaldırılmasını ve çiftçi, hayvancı ve arıcıların gelirlerini destekleyecek önlemler alınmasını istedi.

Tepkiler kapsamında 14 Ekim Çarşamba günü saat 18.30’da Sapçı’daki eski belediye binası önünde yeni bir protesto düzenlenmesi çağrısı yapıldı.

Eyleme Gümülcine Özel Sektör Çalışanları Birliği, Pharmathen işyeri sendikası, Dedeağaç ve çevresindeki özel sektör çalışanları ile inşaat, turizm, eğitim, emekliler ve kadın örgütlerinin temsilcilerinin katılması bekleniyor.

Batı Trakya’da altın madenciliğine ilişkin tartışma, yerel yönetimlerin alacağı kararlar, hukuki başvuru hazırlıkları ve protestolarla önümüzdeki günlerde de gündemde kalacak.