Yangroup logo Yangroup logo
Hisarturizm Hisarturizm

Dünyanın görmediği soykırım ve sürgünler…

Üsküp, Kalkandelen, Manastır, Ohri, Selanik, Saraybosna, Prizren, Şumnu, Varna, Deliorman, Belgrad, Plav, Gusinje, Yeni Pazar… Rumeli Müslümanlarının ”çil çil k

Batı Trakya 30 Nisan 2015
Dünyanın görmediği soykırım ve sürgünler…

Üsküp, Kalkandelen, Manastır, Ohri, Selanik, Saraybosna, Prizren, Şumnu, Varna, Deliorman, Belgrad, Plav, Gusinje, Yeni Pazar… Rumeli Müslümanlarının ”çil çil kubbeleriyle” geride bırakıp gelmek zorunda kaldıkları şehirlerden sadece birkaçıydı. Rumeli Müslümanları, ayrı bir anı, ayrı bir acı, ayrı bir özlemle terk edilmeye zorlanmıştı ecdad yadigarı toprakları….

Yaklaşık 500 yıl huzur ve güven içinde yaşadıkları Osmanlı’nın zayıflamasıyla birlikte bu bölgede yaşayan Türkler ve Müslüman halkları da zor günler bekliyordu. 1912 yılında yapılan 1. Balkan Savaşı’nın kaybedilmesiyle de elden çıkan topraklardan milyonlarca Türk, Boşnak ve Arnavut, Anadolu’ya göç etmek zorunda bırakıldı. Göç etme imkanı bulamayanlar ise kaldıkları coğrafyada çeşitli asimilasyonlara maruz kaldı.

MİMARİ ESERLER BİLE YOK EDİLDİ

Göçlerin en acı yanı ise 500 yılı aşkın Osmanlı idaresinde kalan coğrafyadaki Türk şehir mimarisinin en güzel örnekleri olan eserlerin yok edilmesi oldu. Osmanlı’nın 15 bin 787 mimari yapı inşa ettiği Balkanlar’da göçlerle birlikte bu tarihi eserler de sahipsiz kaldı. Osmanlı’nın izlerini yok etme pahasına birçok tarihi cami, han, hamam yıkıldı.

BALKANLARDAN İLK GÖÇLER SIRBİSTAN’DAN BAŞLADI

Balkanlardan Anadolu'ya göçün ilk dönemi, 1804 yılında Sırp isyanı ile başladı. 1804’te isyan eden Sırpların şiddet hareketleri sırasında, Semendire’ye bağlı yerlerde Türklere karşı girişilen katliamdan kaçanlar, Rumeli ve Bosna-Hersek’e göç etti.

1826’da yapılan Akkerman Antlaşması ile 150 bin Türk, Sırbistan’dan göç etmek zorunda kaldı. 1867 yılında Sırpların zulmünden kaçan 150 bin civarında Boşnak da Türklerle birlikte Anadolu'ya göç etti. Yine 1908-23 yılları arasında 300 bin, 1923–33 yılları arasında da 350 bin Türk Sırbistan’dan göç etti. Göç edenlerin bir kısmı ise yollarda hastalık ve açlıktan öldü.

YUNANİSTAN’DAN YAŞANAN GÖÇLER… RUM ÇETELERİNİN VAHŞETİ…

Yunanistan’dan Türkiye’ye ilk göçler 1820 yılında Mora isyanından sonra başladı.

Avrupa’dan gelen gönüllü askerlerle Rum çeteciler, Teselya ve Ege adaları ile Mora’da oturan Türk ve Müslüman halka zulmetmeye başladı ve 32 bin Müslüman Türkü öldürdü. Mora’nın ardından Girit’te de 1864 yılında Rumların sivil Türk halkına karşı katliamlara girişmesi üzerine, Anadolu’ya ve İstanbul’a 60 bin kişi göç etti. Lozan Antlaşması hükümlerine göre yapılan mübadelede ise Türkiye’ye 1923-1933 yılları arasında 384 bin kişi geldi.

Yunanistan’dan, 1934-1960 arasında 23 bin 788 kişi, 1960-1970 arasında ise 20 bin Türk Anadolu’ya yerleşti.

BULGARİSTAN’DAN KAÇIŞ…

Rusların 1828’de Tuna’yı aşarak Edirne’ye kadar gelmesi ve Bulgarları Türklerin üzerine saldırtması sonucu 30 bin Türk, Anadolu’ya göç etti.

1876-1878 yılları arasında 200 bin Türk, Edirne ve civarına yerleşti. Sonraki yıllarda ise 300 bin göçmen, Rumeli’den Anadolu’ya geçti. Kuzey Bulgaristan’dan göç eden bir kısım Türk ise Rodoplar’da uğradıkları silahlı saldırılarda ağır kayıplar vererek Türkiye’ye gelebildi. Bu tarihlerde Doğu ve Batı Trakya ile İstanbul’un her yeri göçmenlerle doldu. Osmanlı bu göçmenlerin iskanı konusunda büyük zorluklar yaşadı.

Arşivlerde, 1885-1923 yılları arasında Bulgaristan’dan Türkiye’ye 500 bin kişinin göç ettiği belirtiliyor. 1923-1933 yılları arasında ise göç edenlerin sayısı 101 bin civarındadır. Yine Bulgaristan’dan 1934-1960 arasında 272 bin 971 kişi, 1968-79 yılları arasında da Bulgaristan’dan Türkiye’ye 116 bin 521 kişi göç etti.

Bulgaristan'dan son göç hareketi ise 1989 yılında yaşandı. Bu dönemde 64 bin 295 aileye mensup 226 bin 863 kişi serbest göçmen olarak Türkiye’ye geldi.

ROMANYA’DAN YAŞANAN GÖÇLER

Şumnu ve Dobruca civarından, 1812 yılından sonra 200 bin Türk, Anadolu’ya göç ederek başta Eskişehir olmak üzere çeşitli bölgelere yerleştirildi.

1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşından sonra Dobruca’dan 80 bin civarında Türk, yurtlarını terk ederek Anadolu’ya yerleşti. Romanya’dan 1923-1933 arasında 33 bin 852 kişi, 1934-1960 yılları arasında ise 87 bin 476 Müslüman Türkiye’ye göçtü.

YUGOSLAVYA

Yugoslavya’dan Türkiye’ye Cumhuriyet döneminde toplam 77 bin 431 aileye mensup 305 bin 158 kişi göç ettiği, resmi kayıtlarda yer alıyor. Yugoslavya idaresinin baskıları sonucu 1946-1968 ve 1971 yıllarını kapsayan göçlerde özellikle Üsküp, Prizren ve Sancak bölgesinde yaşayan Türk, Boşnak ve Arnavutlar, evlerini ve mallarını cüzi fiyatlara satarak Türkiye’ye gelmek zorunda bırakıldı.

Balkanlar’daki soykırımlar

Rumeli’de yaşananlar sadece göçlerle sınırlı kalmadı. Bu göçlerin esas nedeni ise yapılan katliamlar ve soykırımlardı.

Hafızalarda hala yerini koruyan katliamların bir kısmı ise şöyle:

Plav ve Gusinye Katliamı:

Karadağ’ın Gusinye ve Plav kentlerinde Balkan Savaşları sırasında o zamanki Karadağ'da Boşnak ve Arnavutlara yönelik büyük bir katliam gerçekleştirildi. O dönemde binin üzerinde Boşnak ve Arnavut katledildi. 12 bin 500 Müslüman ise zorla Hristiyanlaştırıldı, binden fazla Müslüman ise göç ettirildi.

Şahoviçi Katliamı:

Karadağ’da Ortodoks komitacı Çetnikler, 9 Kasım 1924’te Şahoviç ve Pavino Polye köylerinde yaklaşık 2 bin kişiyi en vahşi şekilde katletti. Bu katliamın duyulması bölgede Müslüman halk arasında büyük bir korkuya neden oldu. Bunun üzerine Karadağ’dan Türkiye’ye ve Bosna Hersek’e Müslüman nüfus kitlesel olarak göç etti.

Syeniçe Katliamı:

1809 yılında Sırbistan Sancak’taki Syeniçe kentine giren Sırp isyancı Kara Yorgi ve birlikleri, kentteki 3 bin Müslümanı gövdelerinden ayırdıkları kafalarını kazıklara dizerek büyük bir vahşet sergiledi.

Çamerya Soykırımı:

Yunanlılar, 1944-1945 yıllarında bugün Yunanistan sınırlarında kalan Çamerya bölgesinde 3442 Müslüman Arnavutu katletti. Bu katliamın ardından bölgeden Türkiye’ye ve Aranvutluk’a kitlesel göç oldu.

Srebrenitsa Soykırımı:

Avrupa’nın ortasında 1992-1995 yılları arasında Bosna’da yaşanan katliamlara dünya seyirci kaldı. Temmuz 1995 yılında ise Ratko Mladiç öncülüğünde BM koruması altındaki Srebrenitsa’ya giren Sırp birlikleri, burada 14 yaş üstü 8372 Müslüman Boşnak erkeği hunharca katletti.


ÖMER ÇETRES - DİRİLİŞ POSTASI

Hisarturizm
Millet gazetesi logo
© 2023 Millet
KÜNYE
BİLAL BUDUR & CENGİZ ÖMER KOLLEKTİF ŞİRKETİ
Genel Yayın Yönetmeni: Cengiz ÖMER
Yayın Koordinatörü: Bilal BUDUR
Adres: Miaouli 7-9, Xanthi 67100, GREECE
Tel: +30 25410 77968
E-posta: info@milletgazetesi.gr
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ
MİLLET MEDİA O.E.
Υπεύθυνος - Διευθυντής: ΟΜΕΡ ΖΕΝΓΚΙΣ
Συντονιστής: ΜΠΟΥΝΤΟΥΡ ΜΠΙΛΑΛ
Διεύθυνση: ΜΙΑΟΥΛΗ 7-9, ΞΑΝΘΗ 67100
Τηλ: +30 25410 77968
Ηλ. Διεύθυνση: info@milletgazetesi.gr