Yunanistan eğitim makamlarından çarpıcı iddialar: İskeçe Azınlık Ortaokulu–Lisesi ve Encümen Heyeti hedef alındı

Doğu Makedonya–Trakya Bölge Eğitim Müdürlüğü’nün 6 Ekim tarihli açıklaması, Batı Trakya Türk Azınlığının eğitim kurumlarına yönelik sinsi niyetlerin ve Lozan ruhunu aşındıran yaklaşımın yeni bir örneği olarak değerlendirildi.

Okula giriş engeliyle başlayan yeni kriz

İskeçe Azınlık Ortaokulu–Lisesi Encümen Heyeti'nin yaz tatili sonrası okula girişinin engellenmesiyle başlayan kriz, Yunan eğitim makamlarının Türk Azınlık kurumlarına yönelik baskıcı tutumunu yeniden gündeme getirdi. Olayın ardından Doğu Makedonya–Trakya Bölge Eğitim Müdürlüğü tarafından 6 Ekim’de yayımlanan açıklama, Batı Trakya Türk Azınlığının kurumsal kimliğini hedef alan ifadeler içermesi nedeniyle büyük tepki topladı.

Derin devlet refleksleri mi?

Yunan makamlarının açıklamasında Encümen Heyeti üyeleri “yasaları çarpıtmak” ve “okulu yasa dışı şekilde işgal etmek”le suçlandı. Açıklamada, İskeçe Azınlık Ortaokulu–Lisesinin “Yunanistan’ın iyi niyetli kararıyla kurulduğu” iddia edildi.
Bu ifadeler, Lozan Antlaşması’nda güvence altına alınan azınlık eğitimi hakkının inkârı anlamına geldiği için, azınlık çevrelerinde “derin devlet reflekslerinin bir yansıması” olarak değerlendirildi.

Lozan’ın kapsamı daraltılıyor

Yayınlanan metinde, Lozan Antlaşması’nın sadece ilkokul düzeyindeki azınlık eğitimini kapsadığı ileri sürülerek, ortaokul–lise düzeyindeki azınlık okullarının Yunan devletinin “lütfu” olduğu ima edildi. Oysa Batı Trakya Türk Azınlığı temsilcileri, Lozan’ın 40 ve 41. maddelerinin azınlıkların kendi eğitim kurumlarını kurma ve yönetme hakkını açık biçimde tanıdığını vurguluyor.

Encümen Heyetini itibarsızlaştırma çabası

Açıklamada Encümen Heyeti, okulun bakımını yapmamak, kira ödememek ve binayı siyasi olarak “araçsallaştırmak”la suçlanarak itibarsızlaştırılmaya çalışıldı. Bunun yanında, devletin yaptığı onarımların ve mali yardımların öne çıkarılması, azınlık kurumlarını “devletin lütfu” olarak göstermeye yönelik bir propaganda olarak yorumlandı.

2018 Yasası hatırlatılarak yetkiler sınırlandırılıyor: Okulun sahipliği devlete devredildi

Açıklamada, 2018 tarihli yasal düzenleme ile azınlık ortaokul–liselerinin statüsünün değiştiği ve artık hiçbir kişi yada kurumun “kurucu” veya “sahip” sıfatının bulunmadığı belirtilerek Encümen Heyetinin yetkileri tartışmaya açıldı. Açıklamada, bu yasanın azınlık kurumlarını fiilen devre dışı bıraktığı, okulun mülki ve idari yetkilerini tamamen devletin kontrolüne devrettiği ileri sürüldü. Artık okulun mülkiyetinde veya yönetiminde azınlık kurumlarının herhangi bir hak iddia edemeyeceği ifade edildi. 

“Yeni başlangıç” adı altında kontrol politikası

Metnin sonunda yer alan “yasalara saygılı yeni başlangıç” çağrısı, azınlık çevrelerinde asimilasyonun yumuşatılmış dili olarak değerlendirildi. Batı Trakya Türk Azınlık kamuoyu, bu tür açıklamaların “yardım ve iyileştirme” söylemi altında azınlık kimliğini silikleştirme ve kurumsal özerkliği yok etme amacını taşıdığını vurguluyor.

Batı Trakya Türk Azınlığı çevrelerinde, açıklamanın “eğitim özerkliğini ortadan kaldırma ve azınlık kurumlarını etkisizleştirme politikasının yeni halkası” olduğu yönünde görüş birliği oluştu.

Tam metin: Bölge Eğitim Müdürlüğü açıklamasının Türkçe tercümesi

(Eyalet Eğitim Müdürü Vekili Marigula Kosmidu imzasıyla, 6 Ekim 2025)

"İskeçe Azınlık Ortaokulu – Lisesi Encümen Heyetinin basın bülteni, üyelerinin ya yasaları bilmediklerini ya da kasıtlı olarak yanlış yorumladıklarını göstermektedir. Amaçları, hiçbir yasal gerekçe olmaksızın okula yasa dışı şekilde girmeye devam etmektir. Okulda kalmak, onlar için bir takıntı ve kendi başına bir amaç haline gelmiştir. Eğitim faaliyetinden ve öğrencilerin akademik sürecinden tamamen kopuk olan Encümen Heyeti, basın bülteninde okul içinde yürütülen eğitim çalışmalarına dair hiçbir atıfta bulunmamaktadır.

Her şeyden önce unutmamalıdırlar ki, İskeçe Azınlık Ortaokulu – Lisesinin kuruluşu, Yunanistan’ın bilinçli ve karşılıksız bir tercihi sonucu gerçekleşmiştir; herhangi bir yükümlülüğün ürünü değildir. Lozan Antlaşması yalnızca ilkokul eğitimini kapsamakta ve Azınlık Ortaokulu – Lisesinin varlığını öngörmemektedir. Bu okulun varlığı, tamamen ülkemizin açık iradesiyle alınmış bir karardır ve Yunan devleti okulu mali açıdan desteklemektedir. Bu destek hiçbir şekilde karşılıklılık ilkesine dayanmaz.

Kaldı ki Encümen Heyeti de 3 Şubat 2025 tarihli önceki bir açıklamasında, İstanbul’daki azınlık okullarıyla karşılaştırmalar konusunda “karşılıklılık ilkesine” değinmenin kendi yetkisi dahilinde olmadığını belirtmiştir. Dolayısıyla dürüst ve tarafsız bir gözlemci için karşılaştırmalar oldukça kolaydır.

Devlet, okulun faaliyet gösterdiği ana binayı tamamen ücretsiz şekilde tahsis etmiştir. Encümen Heyeti bu bina için bugüne kadar hiçbir kira bedeli ödememiştir. Ayrıca herkesin bildiği üzere, Encümen Heyeti bu tarihi binanın bakım ve onarımı konusunda hiçbir girişimde bulunmamış, sorunların büyümesine göz yummuştur. Aynı zamanda kendi yarattığı bu durumu araçsallaştırarak, öğrencileri tamamen göz ardı eden bir tutum sergilemiştir. Bu durum, Encümen Heyetinin gerçek önceliklerinin ne olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

Söz konusu bina, Doğu Makedonya–Trakya Eyaletinin kararıyla Eğitim, Din ve Spor Bakanlığına, Eyalet Eğitim Müdürlüğü aracılığıyla tahsis edildiğinde, devlet derhal ve çok kısa bir süre içinde (yaz tatili döneminde) tamamen kendi kaynaklarıyla geniş kapsamlı bakım ve yenileme çalışmaları gerçekleştirmiştir. Böylece yeni öğretim yılı başladığında İskeçe Azınlık Ortaokulu – Lisesinin öğrencileri, tamamen yenilenmiş bir binada eğitimlerine başlamıştır.

Aynı şekilde Yunan devleti, okulun bitişiğindeki vakıf binasında yapılan genişletme çalışmaları sırasında da benzer bir tutum sergilemiştir. Ancak Encümen Heyeti, açıkça belirtilmiş olmasına rağmen, bu vakıf binasının kirasını D.E.M.P. (İskeçe Vakıflar İdaresi)’ne ödemede yükümlülüğünü yerine getirmemektedir.

Yunan devleti tarafından yürütülen bu çalışmalar ve yapılan yatırımlar sayesinde, sınıf sayısı artırılmış, bodrum ve yarı bodrum sınıfların kullanımı sona erdirilmiştir. Bu durum, Encümen Heyetinin aksi yöndeki girişimlerine rağmen gerçekleştirilmiştir.

Buna ek olarak, devletin yıllardır yıllık yaklaşık 20 bin avroya kadar ulaşan ve yılda dört kez düzenli, gerektiğinde de ek olarak yapılan mali desteği, okulun işleyişi ve giderlerinin karşılanması amacıyla sağlanmaktadır. Ancak Encümen Heyeti bu yardımları sürekli olarak gizlemekte veya görmezden gelmektedir.

Ayrıca Encümen Heyeti, 4563/2018 sayılı yasanın 17. maddesini de sürekli olarak yok saymaktadır. Bu madde ile Azınlık Ortaokulu – Lisesinin hukuki statüsü değiştirilmiş, önceki yasal rejim sona ermiştir. Artık okulun bir “kurucusu” veya “sahibi” bulunmamaktadır ve dolayısıyla hiç kimsenin binada bulunma hakkı yoktur.
İsteyen herkes, Meclis tutanaklarına veya internetteki kayıtlara bakarak, söz konusu maddenin yasalaşması için kimlerin çaba gösterdiğini ve bu kişiler arasında Yunan hükümetine teşekkür edenlerin kimler olduğunu kolaylıkla görebilir. Bu kişilerin tamamı, Müslüman Azınlığın mensuplarıdır.

Encümen Heyetinin yetkileri yasayla belirlenmiştir. Özellikle 10 Haziran 2002 tarihli ve 62092/ΦΕΚ Β’ 776 sayılı Eğitim Bakanlığı Kararı uyarınca, Azınlık Okulları Encümen Heyetlerinin görev ve sorumlulukları yalnızca okulun ekonomik yönetimi ve işleyişine ilişkin konularla sınırlıdır.

Ayrıca Eğitim Bakanlığının 17 Kasım 2022 tarihli 143074/ΓΔ4 sayılı genelgesi uyarınca, “öğretmen ve öğrenciler dışında hiçbir kimse okulun faaliyette bulunduğu saatlerde okul binasında kalamaz.”

İskeçe Azınlık Ortaokulu – Lisesi Encümen Heyeti, devletin ücretsiz olarak tahsis ettiği binayı ve devlet tarafından yapılan harcamaları kendi mülküymüş gibi göstermeye çalışmakta; okulu ve bu okul için ayrılan kamu kaynaklarını kullanarak “sahip” rolüne bürünmektedir.

Yenilenen okul binasının gerçekliği ve Eğitim Bakanı Sofía Zaharáki’nin ziyareti sırasında öğrencilerin ve öğretmenlerin yüzündeki gülümsemeler, birçokları için bir “şaşkınlık” yaratmıştır. Çünkü kimileri devletin taahhütlerini yerine getirdiğine inanmak istememiştir.

Bu vesileyle, hepimizi yasalara saygı göstermeye, öğrenciler ve öğretmenler karşısındaki sorumluluğumuzun bilincinde hareket etmeye ve yasal çerçeveye saygılı, yeni bir başlangıcı desteklemeye çağırıyoruz."