Afrika kıtasını huzura kavuşturacak aday prototipi

Afrika kıtası yüzyıllardan beri İngiltere, Fransa, İspanya,  İtalya, Almanya, Hollanda, Belçika ve Amerika tarafından sömürülmüş ve sömürülmeye devam etmektedir

Köşe Yazıları 3 Mayıs 2017
Afrika kıtasını huzura kavuşturacak aday prototipi

Afrika kıtası yüzyıllardan beri İngiltere, Fransa, İspanya,  İtalya, Almanya, Hollanda, Belçika ve Amerika tarafından sömürülmüş ve sömürülmeye devam etmektedirler. Günümüzde ise Rusya ve Çin gibi devletler de sömürge yarışına dâhil olmuşlardır. Yalnızca Fransa’nın Afrika sömürgelerinden geliri 300 milyar dolardır.

İngiltere ve Fransa Afrika kıtasındaki nüfuslarını arttırmak için rekabete girişmişlerdir. Afrika dünyada en çok yer altı kaynakları bulunan kıtadır. İngiltere Başta Güney Afrika olmak üzere diğer Güney Afrika ülkelerini kontrol altına almıştır. Orta Afrika ülkelerini ise Fransa kontrol etmektedir. Belçika da Kongo’yu yönetmektedir. Nijerya da Fransız nüfuzu altına girmeye başlamıştır.

Kuzey Afrika ülkelerini ise kendi aralarında paylaşmışlardır. Örneğin İngiltere Mısır ve Fas’ı kontrol etmekte, Fransa Mali, Nijer, Moritanya, Çad, Tunus ve Cezayir’i yönetmektedir. 21. yüzyılın tarihini analiz edebilmek 20 ve 19. yüzyılla empati kurmak gereklidir. Bu çağlar birbirleri ile bağlantılı oldukları için bu yüzyıllarda gerçekleşen olaylar da birbiriyle bağlantıdır.

Eğer yüzyıllar arası boşluk çok olursa bu sefer anakronizm olur. Yani 18. yüzyılla 20. yüzyılı mukayese edemeyiz. Fakat 19. yüzyılla 20. yüzyılı kıyaslayabiliriz, çünkü arada yüzyıl farkı vardır. 2017 yılında Afrika’da oynanan oyunlar ile bundan yüzyıl önce yani 1916 yılında Syces Pyco anlaşmasından nasibini alan Afrika ülkeleri arasında benzerlikler mevcuttur.

Mesela o dönemde Afrika kıtası İngiltere ve Fransa arasında paylaşılmıştır. Bugün de tekrar aynı oyun sergilenerek Afrika ülkeleri İngiltere ve Fransa arasında paylaşılmaya devam edilmektedir. İtalya ise Libya’ya nüfuz etmektedir.

İngiltere ve Fransa’nın Afrika stratejilerinde farklılıklar söz konusudur. İngiltere Afrika ülkelerinden çekilirken iktidarı kendilerine yakın olan dini liderlere veya krallara bırakmıştır. Örneğin Mısır Kralı Faruk. Fransa ise daha çok Elit kesimlere bırakmıştır. Örneğin eski Tunus başbakanı Habib Burgiba. Rusya ise Libya Kralı Muammer Kaddafi, Mısır lideri Nasır gibi sosyalist Arap milliyetçileri üzerinden Afrika’da söz sahibi olmuştur.

Devreye yeni giren faktörler olarak İsrail Güney Sudan'ı, Çin Sudan'ı elinde tutmaya çalışmaktadır. Rusya da oyunun dışında kalmamak için Mısır ile ilişkilerini geliştirme çabasındadır. İsrail kendi devletinin güvenliğini tesis edebilmek maksadıyla Mısır ile iyi ilişkiler içerisindedir.

Amerika, Afrika konusunda İngiltere devleti ile müşterek hareket etmektedir. Bunların dışında Vatikan Afrika’daki misyonerlik faaliyetlerine devam etmektedir. Rusya ise Ortodoks din adamlarını bölgeye göndermektedir. Amerika ise Afrika’ya Protestan kiliseleri açmaktadır. İran Şia kartını ve Suudi Arabistan ise Vahhabilik kartını öne sürerek Afrika kıtasını kültür coğrafyalarına dâhil etme faaliyetlerine devam etmektedirler. Bölgede kültür savaşından maada dil savaşı da yaşanmaktadır.

Afrika kıtasında İngiltere İngilizceyi Fransa ise Fransızcayı yaygınlaştırmaya çalışmaktadır. Her iki devletin de misyonları Afrika halklarının İngilizce ve Fransızca öğrenerek aynı zamanda kültürlerinin de benimsetilmesidir. Böylece bölge halklarının İngiliz ve Fransızlar gibi düşünerek reaksiyonlarını kaybetmeleri amaçlanmaktadır.

ÇÖZÜM

Afrika ülkelerinin yaşadıkları sorunlara çözüm bulabilmeleri için yeni liderlere ihtiyaçları vardır. Bu ihtiyaç duyulan lider ise Fas Kralı Ebu İnan'dır. Çözüm reçetesi olarak Afrika ülkelerinin liderleri Sultan Ebu İnan'ın yolundan ilerledikleri takdirde Kara kıtayı huzurlu bir kıtaya dönüştürmüş olacaklardır.

İbni Cüzzer prototip lider Fas Hükümdarı Ebu İnan'ı tarif etmektedir:

  • Ülke çapında bulunan bütün evsizlere yardım etmiştir.
  • Hapis yatanlar için gıda yardımı yaparak mahkumları topluma kazandırmaya çalışmıştır.
  • Dağıtmış olduğu yemek daima en güzel ve kaliteli yemekler olmuştur.
  • Ülkede yaşayan, fakirlere, evsizlere, kimsesizlere ve yetimlere güzel elbiseler hediye etmiştir.
  • Kurban Bayramında kurban kesemeyenler için kurbanlar kesmiştir.
  • Ramazan ayında toplanan vergilerin tamamını ihtiyaç sahipleri arasında taksim etmiştir.
  • Kutlu doğum haftasında halka yemek dağıtmıştır.
  • Yetim çocukları toplu olarak sünnet ettirmiştir.
  • Aşure gününde çocuklara elbise hediye etmiştir.
  • İşsizlere ve işleyecek durumda olamayanlara maddi ve manevi yardımda bulunarak ülkedeki işsizlilik sorununun çözmüştür.
  • Yolda kalan evsizlerin rahatça yatabilmeleri için halılar ve cins kadife kumaşlar dağıtmıştır.
  • Memleketin dört bir yanına hastaneler inşa ederek hastaları tedavi etmiştir. Ayrıca her tarafa vakıflar inşa ederek fakirlik sorununu çözüme kavuşturmuştur.

Afrika ülkelerinin kurtuluş reçeteleri 14. Yüzyılda yaşayan Fas Kralı Ebu İnan'ın stratejisini izlemekten geçmektedir.

 

Kaynak: İbni Battuta Seyehatnamesi, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2013
Millet gazetesi logo
© 2026 Millet Media
KÜNYE
MİLLET MEDİA Kollektif Şirketi
Genel Yayın Yönetmeni: Cengiz ÖMER
Yayın Koordinatörü: Bilal BUDUR
Adres: Miaouli 7-9, Xanthi 67100, GREECE
Tel: +30 25410 77968
E-posta: info@milletgazetesi.gr
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ
MİLLET MEDİA O.E.
Υπεύθυνος - Διευθυντής: ΟΜΕΡ ΖΕΝΓΚΙΣ
Συντονιστής: ΜΠΟΥΝΤΟΥΡ ΜΠΙΛΑΛ
Διεύθυνση: ΜΙΑΟΥΛΗ 7-9, ΞΑΝΘΗ 67100
Τηλ: +30 25410 77968
Ηλ. Διεύθυνση: info@milletgazetesi.gr