Avrupa'nın kaderini değiştiren dünya savaşı

18.yüzyıl Avrupa’nın misyonunu ve vizyonunu şekillendirmiştir. 1700 yılında İspanya Kralı II. Charles'in ölümü Avrupa’da veraset sorununu ortaya çıkarmamıştır. Dolayısıyla İspanya veraset savaşları 1700 yılında başlayıp 13 yıl sürüp 1713 yılında Utrecht Barışı ile son bulmuştur.

14. Charles ölmeden önce Avrupa devletleri arasındaki güç dengesinin bozulmaması için büyük mirasın varisleri arasında nasıl paylaşılacağı konusunda planlar hazırlamıştır. Bu plana göre Fransa ve Habsburg İmparatorlukları asla birleşmemeleri şartı ile İspanya'nın toprak bütünlüğünün parçalanmaması için Fransız Kralı 14. Louise bırakılacaktı. Lakin bu teklifi 14. Louis kabul etmezse aynı teklif Habsburg İmparatoruna yapılacaktı.

Nitekim Fransa Kralı 14. Louis'in teklifi kabul etmesi üzerine 1701 tarihinde Kutsal Roma İmparatorluğu, Hollanda, Portekiz, Bradenburg ve Savua Düklüğü Fransa’ya karşı ittifak kurmuşlardır. İspanya veraset savaşları sonucunda Fransa savaştan mağlup devlet olarak çıkmıştır.

1713 yılında Ulrecht barışı imzalanmıştır.  Bu anlaşma ile resmen Modern Dünya-Yeni Dünya düzeni başlamıştır.

Bu anlaşmaya göre İngiltere İmparatorluğu;

1)İngiltere büyük bir devlet olma statüsü elde etmiştir.

2)İskoçya ile birleşerek Cebelitarık ve Minorka adalarına zapt ederek Akdeniz’de başat güç olmuştur.

3) Amerika kıtasında 2 koloni kurmuştur.

4)Köle taşıma ayrıcalığını elde ederek beynelmilel güç haline gelmiştir.

Fransa İmparatorluğu

1) Fransa’nın etkisi sınırlandırılmıştır

2) Alsace ve Franche Comitedeki  kazançlarını muhafaza etmiştir.

3) İspanyaya nüfuz etmeye devam etmiştir

4) Dili ve kültürü Avrupa’da yaygınlaştırmaya devam etmiştir

5) Ekonomisini genişletmeye devam etmiştir

İspanya İmparatorluğu

1) 14. Lousin torunu II. Philip adıyla İspanya tahtına geçmiştir. 1931 yılına dek İspanyayı Burbonlar hanedanı tarafından yönetilmiştir.

2) Fransalın tesiri altında kalmıştır.

Almanya (Bredenburg) Devleti

1) Prusya olarak nitelendirmeye başlanmıştır.

2) Feodaller arasındaki çekişmeler hızlanmıştır.

İtalya (Savua düklüğü) Devleti

1) Savua düklüğü Sardunya adasını işgal etmiştir.

2) Piyemonte adını almıştır.

3) İtalya Parçalanmıştır.

Avusturya-Habsburg İmparatorluğu

Napoli, Milan, Sİcilya ve İspanya Hollanda’sını (Belçika’yı) topraklarına katmıştır.

İspanya veraset Savaşlarının 18. Yüzyıla yansımaları

1) Dinin az rol oynaması

2) Profesyonel orduların kullanılması

3) Ticareti baz alması

4) Deniz gücünün önemi

5) Gelecekte meydana gelecek olan savaşların zeminini hazırlaması

6) İlk dünya Savaşı olması

İspanya Veraset Savaşlarının 19. Yüzyıla yansımaları

İspanya Veraset Savaşlarının sonucunda İngiltere ve Fransa dünyayı kendi aralarında paylaşmışlardır.

19.yüzyılda İngiltere ve Fransa Afrika topraklarını kendi aralarında taksim etmişlerdir.

İspanya Veraset Savaşlarının 20. Yüzyıla yansımaları

20. yüzyılda İngiltere-Fransa Ortadoğu’yu bölüşmüşlerdir.

İspanya Veraset Savaşlarının 21. Yüzyıla yansımaları

21.yüzyılda İngiltere Almanya aracılığıyla Kuzey Avrupa’yı Fransa ise Güney Avrupa’yı kültür coğrafyasına dâhil etmektedirler.

Balkan coğrafyasında Fransa (Romanya-Arnavutluk-Karadağ) İngiltere (Hırvatistan-Slovenya-Bosna Hersek) gibi balkan ülkelerine nüfuz etmektedirler.

Kaynak: Siyasi Tarih, Oran Sander, İmge Kitabevi yayınları, Ankara 2016