Uyanık ve Zeki Olmak

Nitekim uyanık olmak ve zeki olmak prensiplerini tarihi perspektiften ele aldığımız vakit uyanık ve zeki olan hükümdarlar saltanatlarının ve devletlerinin yok olmasına neden olmuşlardır.

Çünkü halkına karşı yumuşak davranmayan bir hükümdar halkını cezalandırıp akabinde de tebaanın kusur ve kabahatlarını ortaya dökerek halkına korku ve zulüm dolu yıllar yaşatmışlardır.

Dolayısıyla halkın tepkisini çeken hükümdarlar çareyi yalan söylemekte, halkı dolandırmakta ve hileye başvurmakta bulmuşlardır.

Bu manzarayı hissederek gözlemleyen milletler uyanık ve zeki hükümdarlarını tasdik etmezler ve de onların saltanatlarının son bulmasını arzu ederler. Hatta bu çeşit hükümdarları kendi askerleri muharebede terk ederler.

Örnekler:Doğu Roma imparatoru Justinyen, Safevi devletinin hükümdarı Şah İsmail, Roma imparatoru Sezar, Kutsal Cermen Roma imparatoru ve şövalyesi Şarlman, Sovyetler birliği lideri Stalin,  İngiltere kralı James, İspanya diktatörü Franko, Arjantin diktatörü Pinoset ve Bulgaristan diktatörü Jivkof.

Bilakis kendi halkına karşı iyi muamelede ve ihsanda bulunan ve halkın kabahat ve kusurlarını örten hükümdarlar ise halkın gözünde birer kahraman gibi görülmektedirler.         

Böylece halk iyi muamele eden zeki ve uyanık olmayan hükümdarlara sığınmaya can atarlar ve bu hükümdarlar için canlarını feda etmek isterler.

Örnekler: Hz Ömer, Emevi Meliki Ömer bin Abdülaziz, Abbasi halifesi Memun, Endülüs Emiri Abdurrahman bin Muaviye, Memluk Sultanı Baybars, Büyük Selçuklu hükümdarı Alp Arslan, Anadolu Selçuklu devleti hükümdarı Sultan Alâeddin Keykubat ve Osmanlı padişahı Fatih Sultan Mehmet han.

Hz. Muhammed aleyhisselam bir hadisinde şöyle buyurmuştur:  En zayıf olanınızın yürüyüşüne göre yürüyüş yapınız. (Hâkim, Müstedrek, I, 99, 201).

Hz. Ömer halifeliği döneminde Ziyad Bin Ebu Sufyanı Irak valiliğinden azletti.

• Ziyad Bin Εbu Sufyan: Ya Emirel Müminin beni niçin görevden uzaklaştırdınız? Aciz olduğum için mi yoksa hain olduğumdan mı? Diye sordu.
• Ömer: Azil sebebi bunların hiçbiri değil, lakin aklının fazla kısmını ve dehanı halka yüklemeni istemiyorum diye cevap verdi.

Günümüzde toplum arasında bazı insanlara cin gibi veya şeytan gibi adam derler. Zira açıkgözlülük, kurnazlık ve uyanıklık siyasi lider için bir ayıp ve kusurdur.

Bu düşüncedeki bir aşırılıktır. İyi olan ortalama- itidal kötü olan aşırılık –tefrittir. Bizatihi aşırı derecede zeki ve uyanık olmak insanları kötü idareye, haksızlığa ve zulme sevk etmektedir.