Η Τουρκική Ένωση Ξάνθης γράφει ιστορία

Δεν υπάρχει άλλο σωματείο της Μειονότητας στη Θράκη που να έχει συζητηθεί τόσο πολύ και να έχει πρωταγωνιστήσει στις δικαστικές αίθουσες από την Τουρκική Ένωση Ξάνθης (TEΞ).

Δίπλα σε αυτήν βέβαια βρίσκονται και άλλα σημαντικά ιστορικά σωματεία, όπως η Τουρκική Νεολαία Κομοτηνής, αλλά και πιο πρόσφατα, όπως ο Πολιτιστικός Σύλλογος Τούρκων Γυναικών Νομού Ροδόπης.

Ο αγώνας της Μειονότητας για την αναγνώριση των σωματείων, για την αναγνώριση και την προάσπιση του αυτονόητου δικαιώματος της σωματειακής ελευθερίας έχει ταυτιστεί με την περίπτωση της ΤΕΞ.

Λίγες μέρες μετά τον εορτασμό της επετείου της 29^ης Ιανουαρίου 1990 στην Κομοτηνή, την Παρασκευή 9 Φεβρουαρίου 2018, δικάστηκε η αίτηση ανάκλησης που κατέθεσε η ΤΕΞ στο Εφετείο Θράκης και έγινε δεκτή προς συζήτηση. Συγκεκριμένα, τα μέλη της Ένωσης με την αίτηση ανακλήσεως ζήτησαν την εξάλειψη της διαγραφής του σωματείου από το Βιβλίο Σωματείων του Πρωτοδικείου Ξάνθης και την επάνοδο στην προ της διάλυσής του κατάσταση.

Το Εφετείο Θράκης αποφάνθηκε ότι η υπόθεση συζητείται και η απόφαση αναμένεται εντός του επόμενου εξαμήνου. Την Παρασκευή 9 Φεβρουαρίου στα δικαστήρια της Κομοτηνής συγκεντρώθηκαν εκπρόσωποι φορέων της Μειονότητας για να δηλώσουν την συμπαράστασή τους στον δικαστικό αγώνα. Ακολούθησαν δηλώσεις στήριξης και ανακοινώσεις συμπαράστασης από μειονοτικούς φορείς.

Δέκα χρόνια πέρασαν από την δικαίωση του σωματείου και την καταδίκη της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Τον Μάρτιο του 2008 το δικαστήριο του Στρασβούργου καταδίκασε ομόφωνα την Ελλάδα για παραβίαση του δικαιώματος του συνεταιρίζεσθαι και του συνέρχεσθαι για δύο σωματεία της Μειονότητας. Το πρώτο ήταν η ΤΕΞ και το δεύτερο ο Πολιτιστικός Σύλλογος Τούρκων Γυναικών Ν. Ροδόπης. Tην απόφαση στήριξε και ο ad hoc Έλληνας δικαστής Πέτρος Παραράς.

Το σκεπτικό της απόφασης του ΕΔΑΔ ήταν ένα χαστούκι στην προγενέστερη απόφαση του 2005 του ανώτατου ελληνικού δικαστηρίου, του Αρείου Πάγου. Στο κείμενο της απόφασης αναφέρεται χαρακτηριστικά πως «ακόμη κι αν θεωρηθεί ότι πραγματικός σκοπός των παραπάνω ενώσεων ήταν να προωθήσουν την ιδέα της ύπαρξης μιας εθνικής μειονότητας στην Ελλάδα, αυτό δεν μπορεί να αποτελεί απειλή για μια δημοκρατική κοινωνία».

Ο τότε Πρόεδρος της ΤΕΞ, Οζάν Αχμέτογλου, που κατέχει και σήμερα το ίδιο αξίωμα, σε δηλώσεις του το 2008 ανέφερε «Πιστεύουμε ότι ο αγώνας που έδωσε ο Σύλλογός μας επί 25 χρόνια δικαιώνεται. Είμαι βέβαιος ότι η ελληνική πολιτεία θα συμμορφωθεί με την παραπάνω απόφαση και θα επιτρέψει την επαναλειτουργία του Συλλόγου».

Από τότε πέρασαν άλλα δέκα χρόνια. Το 2018 μετράμε όχι 25, αλλά 35 χρόνια δικαστικών αγώνων. Έχει βαθιές ρίζες η υπόθεση της Τουρκικής Ένωσης Ξάνθης. Έχει περάσει από όλα τα στάδια, της αναγνώρισης, της απρόσκοπτης λειτουργίας, της δίωξης, της απαγόρευσης, της διάλυσης, της δικαίωσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, της απόρριψης σε ελληνικό. Κι όλα αυτά σε περιόδους ήρεμες, σε περιόδους έντασης, σε περιόδους συμφιλίωσης και περιόδους ρήξης.

Στη σκακιέρα προστέθηκε τον Οκτώβριο του 2017 ένα νέο δεδομένο. Η δυνατότητα που δίνει νόμος του ελληνικού κράτους για επαναπροσφυγή στην ελληνική δικαιοσύνη όσων υποθέσεων δικαιώθηκαν σε ευρωπαϊκό επίπεδο με την προϋπόθεση να ληφθεί υπόψη το σκεπτικό του ευρωπαϊκού δικαστηρίου. Φυσικά ο νόμος αυτός δεν ψηφίστηκε αβίαστα, υπήρξαν πολλές αντιδράσεις και προστέθηκαν ορισμένες ασφαλιστικές δικλείδες που στόχευαν την υπόθεση σωματείων όπως η Τουρκική Ένωση Ξάνθης.

Όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα στην απόφαση του Εφετείου Θράκης. Κι αυτό γιατί στην συγκεκριμένη δίκη δεν θα κριθεί η τύχη ενός σωματείου. Στη θέση της ΤΕΞ δικάζονται μία σειρά ανθρώπινων δικαιωμάτων, όπως η αναγνώριση του δικαιώματος του συνέρχεσθαι και του συνεταιρίζεσθαι. Μαζί με αυτό δικάζονται η αντοχή και η ανοχή της ελληνικής κοινωνίας στο διαφορετικό, τα όρια της δημοκρατίας.

O πρόεδρος της ΤΕΞ σε δηλώσεις του στον τοπικό τύπο ανέφερε ότι αποτελεί απαίτηση του διεθνούς δικαίου η εφαρμογή της απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου που δημοσιεύτηκε το 2008. Τόνισε επίσης ότι η απόφαση του δικαστηρίου είναι σημαντική για τον τρόπο που προσεγγίζει η πολιτεία όχι μόνο τα σωματεία, αλλά την Μειονότητα στο σύνολό της.

Στο σκεπτικό της απόφασης του ΕΔΑΔ το 2008 αναγράφεται ότι «η ύπαρξη μειονοτήτων με διαφορετική κουλτούρα σε μία χώρα ήταν ιστορικό γεγονός, το οποίο μια δημοκρατική κοινωνία οφείλει να ανέχεται, ακόμη και να προστατεύει και να υποστηρίζει σύμφωνα με τις αρχές του διεθνούς δικαίου».

Δεν απομένει παρά λιγότερο από ένα εξάμηνο για να διαπιστώσουμε αν η δίκη στο Εφετείο της Θράκης θα είναι σημαντικός σταθμός στον δικαστικό αγώνα αναγνώρισης των τουρκικών σωματείων ή θα είναι ένα ακόμα κεφάλαιο που θα προστεθεί σε μία μακρόχρονη ιστορία δικαστικών αγώνων.

Αυτή η απόφαση ουσιαστικά θα δημιουργήσει και νομικό προηγούμενο ως προς την εφαρμογή της τροπολογίας που ψηφίστηκε τον Οκτώβριο του 2017 σχετικά με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Η εναρμόνιση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο σε μία χώρα που αποτελεί μέλος της ευρωπαϊκής κοινότητας τα τελευταία 37 χρόνια θα έπρεπε να αποτελεί δεδομένο και όχι ζητούμενο.

ΠΗΓΗ