İstanköy'deki Defterdar Camii restore ediliyor

İstanköy Adası’nın merkezinde yer alan Osmanlı eseri tarihi Defterdar Camii ve yanında bulunan Mağribi tarzı mermer şadırvan, 2017 yılında meydana gelen büyük depremde ağır hasar görmüştü. 

Yunan basınında yer alan haberlere göre, Cami ve külliye Yunanistan Kültür Bakanlığı tarafından yürütülen restorasyon çalışmaları sonucu yeniden eski halini almaya çok yakın.  

Caminin restorasyonu için Yunanistan Kültür Bakanlığı 1,5 milyon euroluk fon sağladı. 

Projenin toplam maliyeti 1,5 milyon euro olup, İstanköy Adası genelindeki diğer kültürel projelerle birlikte toplamda 10 milyon euro’yu aşan bir bütçe ile Kurtarma Fonu ve Kamu Yatırımları Programı kapsamında finanse ediliyor.

Caminin tarihi ve deprem hasarı

18'inci yüzyılda Osmanlı defterdarı İbrahim Paşa tarafından inşa ettirilen Defterdar Camii günümüze kadar ayakta kalmayı başarmış. Yunanistan Kültür Bakanlığı tarafından koruma altına alınarak, tarihi eserler listesinde yer alıyor. 

Cami, 1926 ve 1933 yıllarında İstanköy'ü vuran büyük depremlerde büyük hasar görmüştür. O dönemde İstanköy İtalyanlar tarafından yönetiliyordu. O dönemde, minarenin üst kısmı sökülerek restorasyonunu da içeren kapsamlı bir restorasyon gerçekleştirmiştir. Ancak, büyük hasar nedeniyle minare 2004-2005 yıllarında bir kez daha restorasyondan geçmek zorunda kaldı. İtalyan restorasyon çalışmaları dışında bugüne kadar sistematik olarak bakımı yapılmamıştır

2017'de meydana gelen deprem sonrası, caminin zemin katında ticari faaliyetler durdurulmuştu. Restorasyon sürecinde zemin kattaki dükkanlar kaldırıldığında, ilk incelemelerde tespit edilemeyen ilave yapısal hasarlar da gün yüzüne çıktı.

Tarihi dokuya uygun restorasyon

Yunanistan Kültür Bakanı Lina Mendoni, yapılan çalışmalar hakkında şu açıklamada bulundu:

“Projede, caminin hem zemin katındaki eski dükkân bölümleri hem de üst kattaki ibadet alanı restore ediliyor. Ayrıca avludaki şadırvan aslına uygun şekilde yeniden inşa edilip yerine yerleştirilecek, minare yeniden inşa edilecek. Yapıya yangın güvenliği, yıldırımdan korunma sistemi ve özel aydınlatmalar da eklenecek. Amacımız, bu simgesel yapıyı Kos’un kültürel kimliğine yeniden kazandırmak ve tarihi kent merkezinin estetiğini güçlendirmektir.”

Bakan Mendoni, 2017 depreminden 2019 yılına kadar adadaki zarar gören tarihi eserler için herhangi bir hazırlık yapılmadığını vurguladı. 2020 yılında başlatılan proje hazırlık süreci tamamlandıktan sonra, ihaleler yapılarak restorasyonlar hayata geçirildi.

“Defterdar Camii ile birlikte, Phoros Kapısı ve Nerantzia Kalesi gibi diğer önemli yapılar da restore edilerek halka yeniden kazandırıldı,” dedi.