Pizza Fan skandalı: 2 bin 500 çalışan belirsizlik içinde, 150 milyon euroyu aşan kayıt dışı kazanç iddiası

Yunanistan’da Pizza Fan zincirine yönelik vergi kaçakçılığı soruşturmasında 150 milyon euroyu aşan beyan edilmemiş kazanç ve 35 milyon euroyu aşan kamu zararı iddiası gündemde. 2 bin 500’den fazla çalışan ise iş ve gelir belirsizliğiyle karşı karşıya.

Pizza Fan soruşturması büyüyor

Yunanistan’ın tanınmış pizza ve paket servis zincirlerinden Pizza Fan, büyük çaplı vergi kaçakçılığı soruşturmasıyla gündeme geldi. Yunan polisi tarafından yürütülen soruşturmada, 2016–2026 döneminde bazı siparişler için fiş düzenlenmesini engelleyen özel bir yazılım kullanıldığı ve bu yöntemle gelirlerin bir bölümünün vergi makamlarından gizlendiği iddia ediliyor.

Yunan basınında yer alan haberlere göre, soruşturma kapsamında beyan edilmediği belirtilen kazançların 150 milyon euroyu aştığı, kamu zararının ise 35 milyon euronun üzerinde olduğu tahmin ediliyor. Yetkililer, olayın ortaya çıkarılmasının ardından şirketin faaliyetleri ve çalışanların geleceğiyle ilgili gelişmeleri takip ediyor.

Siparişlerde fiş düzenlenmesini engelleyen sistem iddiası

Yunanistan Organize Suçlarla Mücadele biriminin, Bağımsız Kamu Gelirleri İdaresi ile iş birliği içinde yürüttüğü incelemede, siparişlerin kaydedildiği sisteme özel bir yazılım entegre edildiği öne sürüldü.

İddiaya göre sistem, belirli siparişlerin seçilerek normal vergi fişi düzenlenmeden tamamlanmasına imkân tanıyordu. “İkram” anlamına gelen özel bir seçenek üzerinden gerçekleştirildiği belirtilen işlemler, merkezî sipariş sisteminde kayıtlı kalıyor, ancak müşteriye verilmesi gereken mali belge düzenlenmiyordu.

Böylece gerçek satış hacminin merkezî sistem üzerinden izlenmeye devam ettiği, buna karşılık bazı gelirlerin vergi makamlarından gizlendiği ileri sürülüyor. Soruşturma dosyasında, söz konusu mekanizmanın kurulması, işletilmesi ve elde edildiği iddia edilen kayıt dışı gelirlerin dağıtılmasıyla ilgili farklı kişilere roller atfediliyor.

Operasyonda 23 kişi gözaltına alındı

22 Ekim’de Atina ve Selanik’teki ofis, işletme ve konutlarda eş zamanlı operasyonlar gerçekleştirildi. Ethnos’un haberine göre, aralarında örgütün lideri olduğu ileri sürülen kişinin de bulunduğu 23 kişi gözaltına alındı. Soruşturma dosyasında ayrıca ülke genelindeki franchise işletmelerinin yöneticileri de dâhil olmak üzere 109 kişinin kimliğinin tespit edildiği bildirildi.

Şüpheliler hakkında, suç örgütü kurma veya örgüte katılma, suç gelirlerini aklama, vergi mevzuatını ihlal etme ve silahlarla ilgili suçlar gibi çeşitli iddialar kapsamında işlem yapıldığı aktarıldı.

Operasyon sırasında yaklaşık 1,29 milyon euro nakit para, 52 bilgisayar kasası, altı lüks otomobil, üç motosiklet, 92 lüks saat ve mücevher ile çok sayıda dijital materyalin ele geçirildiği belirtildi. Nakit paranın yaklaşık 1,1 milyon euroluk bölümünün, örgütün lideri olduğu ileri sürülen kişinin villasındaki gizli bir bölmede bulunduğu bildirildi.

Soruşturma kapsamında ayrıca 2023, 2024, 2025 ve 2026 yıllarına ilişkin 108 denetim raporunun hazırlandığı ve vergi kaybının hesaplanması için ilgili kuruma iletildiği kaydedildi.

2 bin 500'den fazla çalışan iş ve maaş belirsizliğiyle karşı karşıya

Soruşturmanın en önemli sonuçlarından biri de Pizza Fan ağı bünyesinde çalışan 2 bin 500’den fazla kişinin geleceğine ilişkin belirsizlik oldu. Yunan basınındaki haberlere göre, ağdaki yaklaşık 110 işletmenin faaliyetlerine ara verilmesi çalışanların iş ve gelir durumunu gündeme taşıdı.

Yunanistan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Çalışma İlişkileri Genel Sekreteri Nikos Milapidis, konuyla ilgili açıklamasında çalışanların durumunun yakından takip edildiğini belirtti. Milapidis, çalışanların sözleşmelerinin hâlen yürürlükte olduğunu ve bu nedenle başka bir işte çalışamadıklarını, sözleşmelerinin de feshedilmediğini ifade etti.

İşletmenin faaliyetlerini durdurması ve iş sözleşmelerini feshetmesi hâlinde çalışanların koşulları karşılamaları durumunda işten çıkarma tazminatı ve işsizlik ödeneği alabileceklerini belirten Milapidis, sözleşmelerin devam etmesi ancak işin fiilen yürütülememesi durumunda ise hukuki ve idari tablonun daha karmaşık hâle geldiğini söyledi.

Çalışanlara özel ekonomik destek sağlanması yönündeki talebin mevcut mevzuat kapsamında değerlendirilmesinin güç olduğunu da belirten Milapidis, konunun takip edildiğini kaydetti.

Pizza Fan’dan açıklama: Önceliğimiz çalışanlar

Pizza Fan yönetimi ise yaptığı açıklamada, tüketicilere ücretsiz ürün sunulan çok sayıda kampanya düzenlediklerini ve bu durumun şirketin ve işletmelerin cirolarının hesaplanmasında karışıklığa yol açmış olabileceğini savundu.

Şirket, yargı makamları ve vergi yetkilileriyle iş birliğine hazır olduğunu belirterek, önceliklerinin franchise iş ortakları ile 2 bin 500’den fazla çalışanın durumunu güvence altına almak olduğunu açıkladı.

Açıklamada, çalışanlara yıllık 36 milyon euronun üzerinde ücret ödendiği ve 9 milyon euronun üzerinde sosyal güvenlik primi yatırıldığı ifade edildi. Şirket ayrıca işletme ağının mümkün olan en kısa sürede yeniden faaliyete geçirilmesini hedeflediğini bildirdi.

Çalışanlara acil destek çağrısı

Yunanistan’daki siyasi çevrelerden de çalışanların korunmasına yönelik çağrılar geldi. Yunan Sol İttifakı (ELAS) Çalışma Politikaları Sorumlusu Dionysis Temponeras, çalışanların soruşturmayla ilgili gelişmeler nedeniyle işlerini ve maaşlarını kaybetme riskiyle karşı karşıya kaldığını belirterek acil ekonomik destek sağlanmasını istedi.

Temponeras, olaylarla ilgisi bulunmayan çalışanların ve ailelerinin mağdur edilmemesi gerektiğini vurgulayarak, Çalışma Bakanlığı ve ilgili kurumlara istihdamın korunması ve çalışanların gelirlerinin güvence altına alınması için geçici önlemler alma çağrısında bulundu.

Pizza Fan hakkındaki soruşturma sürerken, hem iddiaların hukuki açıdan açıklığa kavuşturulması hem de binlerce çalışanın geleceğine ilişkin belirsizliğin giderilmesi bekleniyor.