Avrupa Birliği’nden OPEKEPE’ye 392 milyon euroluk “ceza”

Avrupa Komisyonu, Yunanistan’a 2016–2023 yılları arasında Avrupa Birliği tarım fonlarının yönetiminde ciddi eksiklikler ve mevzuata aykırılıklar tespit edilmesi nedeniyle 392 milyon euro tutarında ceza uygulama kararı aldı. Ceza, Avrupa Birliği'nden sağlanan doğrudan tarım desteklerinin OPEKEPE (Tarım Ödemeleri ve Kontrol Ajansı) tarafından yetersiz denetimle ve usule aykırı biçimde dağıtılması sonucu verildi.

Komisyonun kararı, AB mevzuatının tarımsal sübvansiyonlara ilişkin hükümleri olan 1306/2013 sayılı Tüzüğün 52. maddesi ve 2021/2116 sayılı Tüzüğün 55. maddesine dayandırıldı. Raporda, özellikle destek başvurularının kontrol sürecinde ciddi boşluklar bulunduğu ve sistematik sorunların uzun yıllardır sürdüğü vurgulandı.

Avrupa Komisyonu, bu yapısal sorunlar nedeniyle Yunanistan’ın gelecek yıllarda alacağı AB tarım desteklerinde %5 oranında yatay kesinti uygulanmasına karar verdi. Ayrıca, genç çiftçilerin desteklendiği 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait ödemelerde usulsüzlük tespit edilmesi nedeniyle bu dönemlere özel %10’luk ceza kesintisi uygulanacak.

En yüksek kesintiler ise 2021 ve 2022 yıllarına ait dönüm bazlı (areel) desteklerde tespit edildi. Bu iki yıl için sırasıyla 79 milyon ve 76 milyon euro tutarında geri ödeme talep edilecek.

Cezanın ödemesi nasıl yapılacak?

Yunan tarafında cezaların nasıl karşılanacağı konusu belirsizliğini korurken, Komisyon’un raporuna göre hatalı ödemelerle ilgili bireysel sorumlular tespit edilemediği için cezanın büyük olasılıkla Yunanistan devlet bütçesinden ödenmesi gerekecek. Alternatif olarak, tüm çiftçilere yönelik doğrudan ödemelerde genel bir %5 kesinti gündeme gelebilir. Ancak bu durumun adil olmayacağı ve hükümet açısından siyasi maliyetinin yüksek olacağı ifade ediliyor.

1,9 milyar euroluk destekten 392 milyon euro kesilecek

Yunanistan’ın 2026 yılına kadar Avrupa Birliği’nden yıllık yaklaşık 1,9 milyar euro doğrudan tarımsal destek alması bekleniyordu. Ancak Komisyon’un kararı doğrultusunda, bu meblağın yaklaşık dörtte biri olan 392.195.733 euro, hatalı veya denetimsiz yapılan ödemeler nedeniyle kesilecek.

Tarım sektöründeki uzmanlar ve yetkililer, bu kararın yalnızca bir başlangıç olduğunu belirtiyor. OPEKEPE’ye yönelik AB denetimlerinin devam etmesi ve ilerleyen dönemlerde ek mali düzeltmelerin gündeme gelmesi bekleniyor. Bu durum, hem tarım politikasının uygulanmasında reform ihtiyacını hem de kamu yönetiminde hesap verebilirlik gerekliliğini yeniden gündeme taşıyor.