Eğitimde büyük skandal: Sahte diploma pazarı – Tez, diploma, sertifika… Hepsi satılık

Yunanistan’da kamuya öğretmen alımlarının bel kemiği olan ASEP sistemi, benzeri görülmemiş bir skandalla sarsılıyor. Yunanistan Özel Eğitimciler Federasyonu (OİELE), ülkede ve yurt dışında faaliyet gösteren organize bir ağın, sahte akademik unvanlar ve “hızlı sertifikalar” yoluyla atama listelerini sistematik biçimde manipüle ettiğini duyurdu.

Federasyona göre piyasada artık açık bir “akademik karaborsa” oluşmuş durumda. Parası olanlar birkaç ay içinde yüksek lisanslı, yabancı dil uzmanı ya da bilişim sertifikalı hâle geliyor; yıllarca emek veren öğretmenler ise bu sahte belgelerle geriye itiliyor.

Tez, diploma, sertifika… Hepsi satılık

OİELE’nin tespitlerine göre sistem üç ana ayak üzerine kurulu:

1. Parayla yazılan tezler
Kendilerini “danışmanlık şirketi” olarak tanıtan yüzlerce firma, lisans, yüksek lisans ve doktora tezlerini sıfırdan yazıyor.
Fiyatlar 100 eurodan başlayıp binlerce euroya kadar çıkıyor. İnternette yapılan basit bir arama bile “ücret karşılığı tez” pazarının ne kadar yaygın olduğunu gösteriyor.

2. Yabancı üniversiteler üzerinden sahte yüksek lisans
Özellikle bazı İtalyan üniversiteleri üzerinden, dili bilmeyen öğretmenlere uzaktan yüksek lisans verildiği belirtiliyor.
Paketin içinde çoğu zaman C2 (Proficiency) seviyesinde dil sertifikası da bulunuyor. Yani dosya “tam donanımlı” hale getiriliyor.

3. Sertifika fabrikaları
Almanya’da sadece 3 İngilizce sertifika kurumu varken, Yunanistan’da 47 farklı kuruluş faaliyet gösteriyor.
İddialara göre:

• 2 yılda alınması gereken İngilizce Proficiency, 4–6 ayda veriliyor.
• Bilişim sertifikaları bir hafta sonu içinde dağıtılıyor.

Bu durum, 2014’te devlet denetiminin kaldırılmasıyla patladı.

Devlet susuyor, sistem çöküyor

OİELE, hükümeti açık şekilde “özel okul sahiplerini ve bu karanlık ağı korumakla” suçluyor. Federasyona göre bu sahtecilik zinciri yalnızca eğitimi değil, kamuda liyakat ilkesini de çökertiyor.

Bu skandalın geçmişi de var. 2005’te Epir bölgesinde 18 özel teknik lisede sahte diplomalar ortaya çıkmış, NERIT döneminde de tartışmalı sertifikalarla yönetici olan isimler gündeme gelmişti.

OİELE ne istiyor?

Federasyon, sistemin temizlenmesi için acil adımlar talep ediyor:

• Tecrübenin (kıdemin) puan değerinin artırılması
• Bilgisayar ve yabancı dil sertifikalarının puan etkisinin düşürülmesi
• Siber Suçlar Birimi’nin tez yazan şirketlere operasyon yapması
• Yurt dışı üniversite listelerinin sıkı denetlenmesi
• Sertifika sınavlarına devlet gözetiminin geri getirilmesi

“Bu bir eğitim değil, organize dolandırıcılık”

OİELE’ye göre yaşananlar artık bireysel usulsüzlük değil, organize bir diploma mafyası. Bu düzen devam ederse, öğretmenliğin, bilginin ve emeğin hiçbir değeri kalmayacak.

Eğitim çevreleri, bu skandalın sadece bir federasyon açıklaması değil, Yunanistan’daki kamu sisteminin kalbine yerleşmiş bir çürümenin itirafı olduğu görüşünde.