Valden’den Türkiye ile diyalog çağrısı: “Medeni ülkeler kıta sahanlığı için savaşa girmez”

Ekonomist, yazar ve eski Avrupa Komisyonu yetkilisi Sotiris Valden, Batı Trakya’daki Türk azınlığın kimliğinin tanınmasının doğal bir hak olduğunu belirterek Yunanistan’ın bu konudaki yaklaşımını eleştirdi. Türkiye ile yaşanan sorunların milliyetçi söylemler ve askeri gerilim yerine diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiğini vurgulayan Valden, “Medenî ülkeler kıta sahanlığı gibi anlaşmazlıklar nedeniyle savaşa girmez” dedi.

Yunanistan ile Türkiye arasındaki ilişkilerde milliyetçi söylemlerin bir kenara bırakılması ve ikili sorunların çözümü için kapsamlı bir diyaloğun başlatılması gerektiğini belirten ekonomist, yazar ve eski Avrupa Komisyonu yetkilisi Sotiris Valden, önemli değerlendirmelerde bulundu. Valden'in açıklamaları Yunanistan'da yayımlanan efsyn.gr haber sitesinde yer aldı.

Atina 984 radyosunda gazeteci Yorgos Meliggonis'in sorularını yanıtlayan Valden, özellikle Batı Trakya'daki Türk azınlığın kimliğinin tanınması konusunda dikkat çekici ifadeler kullandı.

“Batı Trakya'da Türklerin varlığını kabul etmek neden suç sayılıyor?”

Azınlıkların kendi kimliklerini belirleme hakkının Avrupa genelinde doğal bir hak olduğunu vurgulayan Valden, Yunanistan'ın Batı Trakya'daki yaklaşımını eleştirdi.

Valden, “Bir azınlığın kendisini nasıl tanımladığı, Avrupa'nın tamamında son derece doğal bir durumdur. Peki biz neden Batı Trakya'da Türklerin bulunduğunu, elbette Yunan vatandaşı olduklarını da belirterek ifade etmeyi büyük bir suç gibi görüyoruz? Bunu aşırı buluyorum” dedi.

“Medeni ülkeler kıta sahanlığı için savaşa girmez”

Türkiye ile Yunanistan arasındaki sorunların askeri gerilim üzerinden çözülemeyeceğini belirten Valden, kıta sahanlığı gibi anlaşmazlıkların savaş gerekçesi yapılamayacağını söyledi.

“Medeni ülkeler, kıta sahanlığı gibi anlaşmazlıklar nedeniyle askeri çatışmaya ve savaşa girmez” diyen Valden, aksi yöndeki politikaların uzun vadede iki ülkeyi savaşa sürükleyebileceği uyarısında bulundu.

Son gelişmelerin arka planında iki tarafın da gerilimden onurlu biçimde çıkmasını sağlayacak bir mutabakat bulunabileceğini savunan Valden, şöyle konuştu:

“Perde arkasında, iki tarafın da bu çıkmazdan ve karşılıklı tırmandırma siyasetinden onurlu biçimde çıkmasını sağlayacak bir mutabakatın yapıldığı açıkça görülüyor. Bunun olumlu olduğunu düşünüyorum. Ancak ateşle oynandığında her zaman yeni bir kriz çıkma riski vardır.”

“Türkiye'yi Ege ve Doğu Akdeniz'den dışlayamayız”

Valden, Yunanistan'daki milliyetçi söylemleri ve bazı siyasi çevrelerin çatışmacı tutumunu da eleştirdi.

“Televizyonlarda bazı aşırı vatanseverleri dinleyince, çatışmaya girmediğimiz için üzüldüklerini düşünebilirsiniz. Bugün yaşanan bu siyasi tiyatronun nedeni, ne yazık ki neredeyse bütün hükümetlerin ve siyasi partilerin sorumluluğuyla onlarca yıldır hâkim olan milliyetçilik iklimidir” ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin Yunan adalarının münhasır ekonomik bölge (MEB) hakkına sahip olmadığı yönündeki tezinin geçerli olmadığını belirten Valden, buna karşılık Yunanistan'ın Türkiye'yi Ege ve Doğu Akdeniz'den dışlama çabasının da doğru olmadığını söyledi.

Sorunların karşılıklı provokasyonlarla ve sonuçsuz silahlanma yarışlarıyla çözülemeyeceğini kaydeden Valden, aşırı askeri harcamaların ülkenin geleceğini ipotek altına aldığını belirtti. Bu kaynakların eğitim, sağlık ve diğer önemli toplumsal ihtiyaçlara aktarılması gerektiğini vurguladı.

“12 mil uygulaması mevcut koşullarda provokasyon olur”

Valden, Yunanistan'daki ilerici muhalefetin Türkiye politikası üzerinden hükümete yönelttiği eleştirileri de değerlendirdi.

Muhalefetin hükümeti karasularını 12 deniz miline çıkarma konusunda harekete geçmeye zorlamasının mevcut koşullarda yanlış olduğunu belirten Valden, bunun Türkiye açısından kabul edilemez bir provokasyon olarak algılanabileceğini söyledi.

PASOK, SİRİZA ve SİRİZA'dan ayrılan siyasi oluşumların önemli bölümünün izlediği çizgiyi de eleştiren Valden, siyasi partilerin milliyetçi baskılar nedeniyle farklı bir yaklaşım geliştirmekten çekindiğini savundu.

“Tek anlaşmazlık” yaklaşımını eleştirdi

Valden, Yunanistan'ın Türkiye ile arasındaki sorunları yalnızca kıta sahanlığı meselesiyle sınırlayan “tek anlaşmazlık” yaklaşımını da eleştirdi.

Bu anlayışın 1980'lerde Andreas Papandreu döneminde ortaya çıktığını belirten Valden, iki ülke arasında görüşülmesi gereken birden fazla konu bulunduğunun kabul edilmesinin Yunanistan'a zarar vermeyeceğini savundu.

“Daha fazla anlaşmazlık bulunduğunu kabul etmemizin ulusal açıdan nasıl büyük bir zarara yol açacağını anlamıyorum” diyen Valden, bazı konuların müzakere edilebileceğini, bazılarının uluslararası tahkime taşınabileceğini, bazılarının ise hiç görüşülmeyebileceğini ifade etti.

Demokratik bir ülkenin uluslararası hukuka bağlılığını savunurken diyalogdan kaçınmasının diplomatik açıdan maliyet oluşturacağını belirten Valden, Türkiye ile doğrudan görüşmelerin başlatılması gerektiğini vurguladı.