Yunanistan'da su tükeniyor

İklim değişikliği, altyapı sorunları ve artan tüketim Yunanistan'ı ciddi su kriziyle karşı karşıya kalmasına neden oluyor.

Yunanistan, Dünya Kaynakları Enstitüsü’nün (World Resources Institute) yayımladığı son verilere göre, dünyada su sıkıntısı riski en yüksek 19. ülke konumuna yükseldi.

Özellikle yaz aylarında yaşanan turizm patlaması, tarımsal sulamada artan ihtiyaçlar ve azalan yağışlar, ülkeyi adeta alarm seviyesine taşıdı.

Deloitte tarafından Yunan hükümeti için hazırlanan ve AMNA'da yayımlanan özel bir rapor, tehlikenin boyutlarını gözler önüne seriyor.

Rapora göre ülkede hem su kaynaklarında ciddi azalma hem de tüketimde kontrolsüz artış söz konusu.

Su kullanımında büyük artış: %139’luk sıçrama

Raporda yayımlanan verilere göre, 2001–2022 yılları arasında içme suyu amaçlı su çekimi %139 oranında arttı. 

Yoğunlaşan turizm trafiği, kişi başı su tüketimindeki yükseliş ve şebeke sistemlerinde yaşanan %50’ye varan su kayıpları su sorununun artmasına neden olduğu belirtildi. 

Özellikle Ege adalarında yaz aylarında artan turist sayısıyla birlikte su tüketimi de en yüksek seviyeye yükseliyor. Ancak bu bölgelerde doğal su kaynakları son derece sınırlı olduğu için ciddi bir su kıtlığı tehlikesi oluşuyor.

Tarımda AB’nin en fazla su harcayan ülkesi

Yunanistan, Avrupa Birliği ülkeleri arasında bir hektar tarım arazisi başına en fazla su kullanan ülke durumunda. 

Eski sulama altyapıları, artan sıcaklıklar ve suya daha fazla ihtiyaç duyan ürünlerin tercih edilmesi, tarım sektöründe sürdürülebilirliği tehdit ediyor. Uzmanlar, tarıma yönelik teşviklerin sulanabilir alanların artmasına yol açabileceği ve su krizini daha da derinleştirebileceği uyarısında bulunuyor.

Yeraltı suları tehlikede

2000 yılından bu yana yeraltı suyu kullanımı %80 artarken, yüzey sularının kullanımı %40 azaldı. Aşırı yeraltı suyu çekimi özellikle kıyı bölgelerinde tuzlanma (tuzlu su sızıntısı) riskini artırıyor. Bu durum hem içme suyu kalitesini hem de tarımda kullanılan suyun verimini olumsuz etkiliyor.

Barajlar boş, risk büyük

Son aylarda artan yağışlara rağmen, Yunanistan’ın hidroelektrik santrallerine ait su rezervleri tarihinin en düşük seviyelerinde seyrediyor. Barajlar yalnızca enerji üretimi için değil, aynı zamanda içme ve sulama suyu temini için de kritik öneme sahip. Barajlardaki su seviyesinin düşmesi hem su kıtlığı hem de enerji fiyatlarında artış riski yaratıyor.

Uzmanlar uyarıyor: Acil su yönetimi şart

Uzmanlara göre, su krizinin daha da derinleşmemesi için bazı önlemlerin hızla hayata geçirilmesi gerektiği konusunda uyarıyor.

Uzmanlar, yetkili ve sorumluların su altyapılarının yenilenmesi, şebeke kayıplarının azaltılması, akıllı tarım ve su tasarrufu teknolojilerinin yaygınlaştırılması, turizm ve tarım alanlarında daha bilinçli su kullanımı konularında tedbir alması gerektiğini belirtti.

Yunanistan’ın karşı karşıya olduğu bu durum, Akdeniz havzasındaki tüm ülkeler için uyarı niteliği taşıyor. 

Su artık yalnızca bir doğal kaynak değil, aynı zamanda stratejik bir güvenlik meselesi haline geliyor.