Batı Trakya'da büyük deprem bekleniyor mu?

Türkiye tarihinde birçok defa şiddetli depremler gerek fiziksel, gerek tarihsel, gerekse de psikolojik yapı üzerinde kalıcı etkilere sebep olmuştur. 17. yy'daki Büyük Anadolu Depremi, 1939'daki Erzincan Depremi, 1999'daki Gölcük Depremi ve bu hafta başında iki defa üst üste meydana gelen Kahramanmaraş Depremleri başta olmak üzere Türkiye Cumhuriyeti, tarihinde çok fazla sayıda depremlerle sarsılmıştır. 

Bugünün Yunanistan topraklarında da neredeyse fay hattı bulunmayan hiçbir yer yoktur. Ancak Yunanistan'daki fay hatları Türkiye'dekinden farklı olarak binlerce ölüme sebep olacak derecede ciddi bir tehlike arz etmemektedirler. Örneğin 1999 yılında, 17 Ağustos Gölcük Depremi'nden sadece üç hafta sonra 7 Eylül 1999 yılında Atina, Parnitha'da meydana gelen ve Yunanistan'ın son 50 yılındaki en büyük yıkımı olarak kayıtlara geçen depremde yalnızca 147 can kaybı yaşanmıştır.

Ancak bu durum Yunanistan'da hiçbir zaman çok şiddetli depremlerin olmadığı anlamına gelmemektedir. Türkiye gibi birkaç on yılda bir yaşanmasa da, büyük depremler Yunanistan'ın tarihinde de görülmüştür.

Bunlardan bir kısmı ise direkt olarak Batı Trakya'yı etkilemiştir. İlk olarak 1752 yılında merkez üssü Kumçiftliği'ne (Orestiada) yakın, 7.5 büyüklüğündeki deprem bölgeyi müthiş bir şekilde etkilemiş ve o dönemin şartlarında 100 kişinin ölümüne sebep olmuştu. 1893 yılında ise Semadirek adasında meydana gelen deprem adada 5, Dedeağaç sahilinde ise 1 metrelik tsunamiye sebep olmuş ve Ege tarihinin ilk tsunamisi olarak tarihe geçmişti. 6.8 büyüklüğündeki bu depremin ise bir adada meydana gelmiş olması nedeniyle yalnızca bir kişi hayatını kaybetmiştir.

Bunlar arasından en bilineni ise 1829 yılında merkez üssü Drama olan ama İskeçe'yi ciddi ölçüde etkilediği için İskeçe Depremi olarak bilinen depremdir. Dönemin Osmanlı topraklarında önemli bir ticaret kenti olan İskeçe'de günümüze kadar devam etmiş olan tütün ticareti, bölgenin ve Osmanlı Devleti'nin önemli üretim kaynağıydı. Ancak 1829 yılında 7.3 büyüklüğündeki deprem İskeçe'nin ve Drama'nın neredeyse tamamen yok olmasına, Kavala'nın ise önemli ölçüde hasar görmesine sebep olmuştu.

Bu tarihten sonra şehir, İskeçe'den bugün bir köy olarak bilinen Yenice'ye taşınmıştır. Kimi kaynaklara göre İskeçe'nin ismi Eskice'den gelmekle birlikte Eskice eski şehri, Yenice ise depremden sonra inşa edilen yeni şehri temsil etmektedir. Ne var ki, 1870 yılında Yenice'de meydana gelen büyük yangından sonra şehir tekrar İskeçe'ye taşınmıştır. Nitekim bugün İskeçe'de Eski Şehir olarak bilinen bölgede, Osmanlı dönemine dayanan evlerin inşaatı 29 depremi sonrasına dayanmaktadır. 

Tarihi kayıtlarda, bu üç büyük deprem dışında Batı Trakya bölgesini doğrudan etkilemiş olan başka bir deprem bulunmamaktadır. Dolayısıyla Jeologlar, örneğin Marmara bölgesinde olduğu gibi ortalama 30 yılda bir, düzenli aralıklarla meydana gelen bir deprem olmadığı için bu bölgede ne zaman deprem olabileceğinin tam olarak kestirilmesinin mümkün olmadığını ifade etmektedir. Bununla bağlantılı olarak Aristoteles Üniversitesi Öğretim Üyesi Spyros Pavlidis bu konuyla ilgili Trakya'nın asismik (deprem bölgesi olmayan) bir bölge olmadığını sadece depremlerin nadiren meydana geldiği bir bölge olduğunu vurgulamıştır. 

Her şeyle birlikte Batı Trakya bölgesi, Yunanistan haritasının tamamı gözler önüne serildiğinde 1900'lü yıllardan sonra en az ve en küçük depremlerin yaşandığı  bir bölge olarak karşımıza çıkıyor. Ancak 2030 yılına kadar meydana gelmesi beklenen İstanbul depremine sebep olacak Kuzey Anadolu Fay hattının Egenin Kuzeyine kadar uzandığını, bununla birlikte Batı Trakya'nın da hemen altında, görece daha etkisiz bir fay hattının geçtiğini de unutmamak gerekir. Dolayısıyla, bir deprem endişesiyle ömür geçirmeye gerek olmasa da her zaman bir deprem ihtimalinin bulunduğunu da hatırlamak gerekir.