Çelik Kanat’tan Avrupa Konseyi’nde Yunanistan’a sert tepki

AK Parti İstanbul Milletvekili Sena Nur Çelik Kanat, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisinin (AKPM) sonbahar genel kurulunda gerçekleştirilen Yunanistan oturumunda, Batı Trakya Türk Azınlığının karşı karşıya kaldığı hak ihlallerini gündeme taşıdı.

Çelik Kanat, Yunanistan’ın Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarını uygulamadığını savunarak, Avrupa kurumlarının bu konudaki tutumunu eleştirdi. Avrupa kurumlarının insan hakları konusunda ülkelere göre farklı yaklaşımlar sergilememesi gerektiğini belirten Çelik Kanat, Yunanistan’ın AİHM kararlarını uygulaması ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi için somut adımlar atılması çağrısında bulundu.

“Batı Trakya Türkleri için karar var, uygulama yok”

Çelik Kanat’ın konuşmasında, Batı Trakya Türklerinin kendi kimlikleriyle örgütlenmesinin önündeki engeller önemli yer tuttu.

Milletvekili, İskeçe Türk Birliğinin yanı sıra Rodop İli Türk Kadınları Kültür Derneği ve Meriç İli Azınlık Gençlik Derneğinin durumunu kapsayan Bekir Usta dava grubuna dikkati çekti.

AİHM’nin dernek kurma özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin kararlarının üzerinden uzun yıllar geçmesine rağmen Yunanistan’ın gerekli adımları atmadığını ifade eden Çelik Kanat, Bekir Usta dava grubundaki ilk AİHM kararının 2007’de verildiğini hatırlattı.

Dosyanın Haziran 2026 itibarıyla Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin denetiminde bulunmaya devam ettiğini belirten Çelik Kanat, “Yunanistan AİHM kararlarını uygulamayarak hak ihlallerine devam etmektedir” ifadelerini kullandı.

Çelik Kanat ayrıca, İskeçe İli Türk Kadınları Kültür Derneğinin tescil başvurusunun reddedilmesine ilişkin AİHM’nin 24 Haziran 2025 tarihli Sağır ve diğerleri/Yunanistan kararına işaret etti.

Türk azınlık okullarının sayısına dikkat çekti

Batı Trakya’daki eğitim sorununu da gündeme getiren Çelik Kanat, Türk azınlık ilkokullarının kapatılmasını ve iki dilli azınlık anaokullarının açılmasına izin verilmemesini eleştirdi.

Bölgede 2008 yılında 194 azınlık ilkokulu bulunduğunu belirten Çelik Kanat, bu sayının 2026’da 76’ya gerilediğini ifade etti.

Çelik Kanat, azınlık eğitimine ilişkin sorunların bölge temsilcileriyle istişare edilerek çözülmesi gerektiğini vurguladı.

İki dilli Türkçe-Yunanca azınlık anaokullarının açılması için 2011’den bu yana yapılan başvuruların sonuçsuz kaldığını da belirten Çelik Kanat, eğitim hakkının korunması çağrısında bulundu.

Seçilmiş müftüler ve din özgürlüğü

Çelik Kanat, Batı Trakya Türklerinin seçtiği müftülerin Yunan makamlarınca tanınmamasını da eleştirdi.

Yunanistan’ın seçilmiş müftüleri tanımamasının Lozan Antlaşması kapsamında güvence altına alınan haklarla bağdaşmadığını savunan Çelik Kanat, daha önce seçilmiş müftülerin dini faaliyetleri nedeniyle “makam gaspı” suçlamasıyla cezalandırıldığını hatırlattı.

AİHM’nin Şerif/Yunanistan ve Aga/Yunanistan davalarında söz konusu cezalandırmaların din özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmettiğini belirten Çelik Kanat, bu kararların uygulanmasının önemine dikkati çekti.

“Lozan, Türk kimliğinin inkârına gerekçe olamaz”

Yunanistan’ın Batı Trakya Türklerinin etnik kimliğinin tanınmamasını Lozan Antlaşması’ndaki “Müslüman azınlık” tanımına dayandırmasına da tepki gösteren Çelik Kanat, Lozan’ın kişilerin kendi etnik kimliklerini ifade etmelerine engel oluşturmadığını savundu.

Çelik Kanat, Türk kimliğinin tanınmamasının dil, kültür, din ve örgütlenme alanlarında da çeşitli kısıtlamalara yol açtığını belirterek, “Yunan vatandaşlığı ile Türk etnik kimliği birbirini dışlayan kavramlar değildir” dedi.

Rodos ve İstanköy’deki Türklerin sorunları da gündemde

Yunanistan’daki Türk toplumunun sorunlarının Batı Trakya ile sınırlı olmadığını ifade eden Çelik Kanat, Rodos ve İstanköy’de yaşayan yaklaşık 6 bin Türkün azınlık statüsünden yararlanamadığını belirtti.

Adalarda Türkçe eğitim veren okul bulunmadığını söyleyen Çelik Kanat, Selanik’teki Türk toplumunun ise ibadet yeri ve mezarlık sorunları yaşadığını dile getirdi.

Göçmen ve mülteci politikalarına da tepki

Çelik Kanat, konuşmasında Yunanistan’ın göçmen ve mültecilere yönelik uygulamalarını da gündeme taşıdı.

Ege Denizi’ndeki ölümler, geri itme iddiaları ve Yunan sahil güvenliğinin uygulamalarına ilişkin uluslararası insan hakları kuruluşlarının değerlendirmelerine dikkati çeken Çelik Kanat, göç yönetiminin insan hayatını tehlikeye atan uygulamaları meşrulaştıramayacağını söyledi.

2014’te Farmakonisi açıklarında 11 kadın ve çocuğun yaşamını yitirdiği olaya ilişkin AİHM kararını hatırlatan Çelik Kanat, mahkemenin Yunanistan’ın yaşam hakkını koruma yükümlülüğünü ihlal ettiğine ve olayın etkili şekilde soruşturulmadığına hükmettiğini belirtti.

Çelik Kanat, 2023’te Pylos açıklarında yaklaşık 750 kişiyi taşıyan Adriana isimli teknenin batması sonucu yüzlerce kişinin hayatını kaybetmesini de gündeme getirdi.

AİHM’nin Ocak 2025 tarihli A.R.E./Yunanistan kararına da değinen Çelik Kanat, Meriç bölgesinden Türkiye’ye sistematik geri itmeler yapıldığına ilişkin güçlü göstergelerin mahkeme tarafından tespit edildiğini ifade etti.

“Çifte standartlar kalkmalı”

Konuşmasının sonunda Avrupa kurumlarına çağrıda bulunan Çelik Kanat, AİHM kararlarının uygulanması konusunda tüm üye devletlere eşit yaklaşılması gerektiğini vurguladı.

Çelik Kanat, Batı Trakya Türklerinin uzun yıllardır uygulanmasını beklediği AİHM kararlarının yanı sıra Yunanistan’ın göçmen ve mültecilere yönelik uygulamalarının da Avrupa kurumları tarafından daha etkin biçimde takip edilmesi gerektiğini söyledi.

Çelik Kanat, Avrupa kurumlarının yalnızca ihlalleri raporlamakla yetinmemesi, kararların uygulanmasını sağlamak için somut adımlar atması gerektiğini belirterek konuşmasını, “Çifte standartlar kalkmalı. Her üye devlet için aynı yükümlülükler geçerli olmalıdır” sözleriyle tamamladı.

Kaynak:Hürriyet