Sultan Abdülhamid’in Gümülcine’ye armağan ettiği Cami

Sultan II. Abdülhamid Han 20. yüzyılda yeni bir Osmanlı hayal ediyordu.  Dolayısıyla Osmanlı Devleti genelinde eksikleri tamamlamaya çalışıyordu. Bunun için Osmanlının en tehlikeli ve hassas bölgesi olan Balkan coğrafyasını değiştirmeyi arzuluyordu. Sultan Abdülhamid Balkan milletlerinin ilgisini çekecek ihtişamlı ve göz kamaştırıcı eserler yapmayı kendisine şiar edinmiştir.

Balkan coğrafyasının dört bir tarafına eserler inşa etmeye başlamıştır. Bunlardan birisi de Gümülcine merkezine inşa ettiği Şehreküstü Camii olmuştur. Şehreküstü camii 1903-1904 yılları arasında inşa edilmiştir. Sultan II. Abdülhamid Han bu camii Gümülcine halkına armağan etmiştir. Cami bir semboldür. Sultan II. Abdülhamid Han'ın camii inşa etmesinin arka planında yatan sebep, bölgedeki İslam ve Müslümanların varlığını kanıtlamaktı. Şehreküstü camii aynı zamanda medrese görevi görerek birçok talebe yetiştirilmesine vesile olmuştur.

Şehreküstü camiinin yanına bir mezarlık yapılmış olup, bitişiğinde bir hazire mevcuttur. 1951 yılında mezarlığın bir kısmı yol ve okul yapımı için yıkılmıştır. Ayrıca caminin doğu kısmına inşa edilmiş olan sebil, camiye ayrı bir güzellik katmaktadır. Sebilin İslam medeniyetindeki yeri ve önemi tarih sayfalarına sığmaz. İslam medeniyetinde su medeniyettir.

Giriş kasının yanındaki ulu çınar ağacıyla bu cami, çeşmesi ve haziresi, günümüzde herkesin gözdesi haline dönüşüp, adeta bir cazibe merkezi olmayı başarmıştır.

Bunların dışında Sultan II. Abdülhamid’in Gümülcine merkezine inşa ettiği camiler şunlardır:

Mastanlı camii

Yusuf Efendi mescidi

Tabakhane camii

Süpüren mescidi

Arifhane camii

Yüksek mescid

Yenimahalle camii

Şerif hoca mescidi

Alankuyu mescidi