AB’den Yunanistan’a insan hakları alarmı

Avrupa Birliği'nin sınır koruma ajansı Frontex, Salı günü yaptığı açıklamada, Yunanistan tarafından gerçekleştirildiği öne sürülen 12 potansiyel insan hakları ihlali vakasını incelediğini duyurdu. 

Bu vakalar arasında, göçmenlerin sınır dışı edilmeden önce yasa dışı bir şekilde geri itildiği iddiaları da yer alıyor.

Atina bu uygulama nedeniyle daha önce de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından kınanmıştı.

Reuters'in Kathimerini gazetesinde yayımlanan haberine göre uzun yıllardır Orta Doğu, Afrika ve Asya'dan gelen göçmenler ve mülteciler için Avrupa’ya açılan önemli bir kapı olan Yunanistan, insan hakları grupları tarafından deniz ve kara sınırlarında sığınmacıları zorla geri göndermekle suçlanıyor. Ancak Yunan hükümeti bu iddiaları reddediyor.

Frontex sözcüsü Chris Borowski, Salı günü yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Yunanistan’la ilgili şu anda Temel Haklar Ofisi tarafından incelenen 12 aktif Ciddi Olay Raporu var. Her biri titizlikle değerlendiriliyor.”

Borowski, bazı vakaların sınırda yasa dışı geri itme iddialarını içerdiğini ancak olayların detaylarına dair bilgi vermedi. Bu olayların iki tanesi 2025’te, dokuzu 2024’te ve biri 2023’te meydana geldi.

Yunan sahil güvenliği ve polis yetkilileri, söz konusu 12 vakayla ilgili sorulara henüz yanıt vermedi . Bir sahil güvenliği yetkilisi ise personelin görevlerini "yüksek sorumluluk bilinciyle, insan hayatına ve insan haklarına tam saygı göstererek" yerine getirdiğini söyledi.

Ocak ayında, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Yunanistan’ın Türkiye ile kara sınırında gerçekleşen bir olayda insan haklarını ihlal ettiğine hükmetmiş, kararında “sistematik geri itme uygulaması” na atıfta bulunmuştu.

Bu tür hak ihlallerine ilişkin olası disiplin cezaları, Yunanistan’daki ulusal makamların yetkisi altında olacak.

Geçmişte yasa dışı geri itmelerde suç ortaklığıyla da itham edilen Frontex, şu anda yeniden yapılanma sürecinden geçiyor. Ajans, aralarında Yunanistan’ın da bulunduğu ülkelere, hak ihlallerine dair raporlama yapılmaması durumunda ortak finansmanın kesilebileceği uyarısında bulundu.

Yunanistan sahil güvenliği, ülkenin 2015’te Avrupa’nın göç krizinin merkezinde yer almasından bu yana 250.000’den fazla insanı kurtardığını bildirdi. Ancak aynı dönemde binlerce kişi denizde hayatını kaybetti (BM Mülteci Ajansı verilerine göre).

Frontex’in Yunanistan deniz operasyonlarına yönelik finansmanı, geçtiğimiz yıl genel bütçe kısıtlamaları nedeniyle azaltıldı. Ancak ajans, reform talepleri doğrultusunda Yunan yetkililerle iş birliğini sürdürdüğünü açıkladı.

Borowski son olarak şunları kaydetti: “Frontex, üye ülkelerle nasıl ilişki kurduğunu değiştirdi. Artık kaynaklarımızı sorgusuz sualsiz sağlamıyoruz. Standartlar konusunda ısrarcıyız ve somut adım bekliyoruz.”