Yunanistan sağlığa 20,4 milyar euro harcıyor: Peki karşılığında ne alıyor?

Yunanistan’ın sağlık finansmanının 2025 yılında tahmini 20,4 milyar euroya ulaştığı, bunun 8 milyar eurodan fazlasının özel kaynaklardan karşılandığı bildirildi. Kişi başına kamu sağlık harcamasının Avrupa Birliği (AB) ortalamasının yaklaşık üçte birinde kalması, sağlık sisteminin etkinliği ve vatandaşların üstlendiği mali yükü yeniden gündeme getirdi.

Sanayi ve Ekonomik Araştırmalar Vakfı (IOBE) verilerine dayanan ve tovima.com tarafından aktarılan bilgilere göre, toplam sağlık finansmanı 2023’te 18,9 milyar euro, 2024’te 19,9 milyar euro olurken 2025 için 20,4 milyar euro olarak tahmin edildi. Son rakam kesinleşmiş harcamayı değil, OECD tahminini yansıtıyor.

Sağlık faturasının yaklaşık yüzde 40’ı özel kaynaklardan

2025 yılı için öngörülen sağlık finansmanının 12,35 milyar eurosu kamu, 8,05 milyar eurosu özel kaynaklardan sağlandı.

Sağlık harcamalarının GSYH içindeki payı Yunanistan’da yüzde 8,2, AB genelinde ise yüzde 10,4 oldu. Kamu sağlık finansmanının GSYH’ye oranı Yunanistan’da yüzde 5’te kalırken AB ortalaması yüzde 8,4 olarak hesaplandı.

2009 yılıyla karşılaştırıldığında, sabit fiyatlarla Yunanistan’ın toplam sağlık finansmanı yüzde 20, kamu finansmanı ise yüzde 29 geriledi. Aynı dönemde AB genelinde toplam finansman yüzde 30, kamu finansmanı yüzde 33 arttı.

Kişi başına kamu harcaması AB’nin üçte biri

Yunanistan’da kişi başına toplam sağlık harcaması 1.971 euro olarak tahmin edilirken AB ortalaması 4.508 euroya ulaştı. Kişi başına kamu sağlık harcaması ise Yunanistan’da 1.195 euro, AB genelinde 3.641 euro oldu.

Vatandaşların üzerindeki mali yük de zaman içinde arttı. Yunanistan’da kişi başına kamu sağlık harcaması 2009’daki 1.376 eurodan 2025’te 1.195 euroya gerilerken özel harcamalar 638 eurodan 776 euroya yükseldi.

IOBE verileri, kamu finansmanındaki gerilemenin özel harcamalardaki artışla kısmen telafi edildiğini ortaya koyuyor.

Asıl mesele harcamaların sağlık sonuçlarına dönüşmesi

HealthWorld 2026 konferansında da gündeme gelen tartışmalarda uzmanlar, sağlık politikalarının yalnızca maliyetleriyle değil, sağladıkları sonuçlarla değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.

Batı Attika Üniversitesi Sağlık Ekonomisi Doçenti Kostas Athanasakis, bilimsel kanıtların politika kararlarına sistematik biçimde aktarılmasını sağlayacak kalıcı bir mekanizmaya ihtiyaç olduğunu belirtti.

Athanasakis, diyabet ilaçlarında hasta katkı payının yüzde 25’ten sıfıra indirilmesini inceleyen 2011 tarihli bir çalışmanın, tedaviye erişimin artmasının uzun vadede ek kamu maliyetlerini telafi edebileceğini gösterdiğini söyledi. Biyobelirteçlerin geri ödemesine yapılan her 1 euroluk yatırımın 9 ila 19 euro arasında getiri sağlayabileceğini de ifade etti.

Veri var, ancak etkin kullanılamıyor

Mora Üniversitesi Sağlık Politikası Profesörü Kyriakos Souliotis, Yunanistan’ın elektronik reçetelerden hastane kayıtlarına kadar geniş bir sağlık verisi birikimine sahip olduğunu, ancak verilere erişim ve farklı kaynakları birleştirme konusunda sorunlar yaşandığını belirtti.

Souliotis’e göre sağlık sisteminin başarısı yalnızca doktor, hemşire veya hastane yatağı sayısıyla ölçülemez. Kalp krizi ve inme vakalarının önlenmesi, kanserin daha erken teşhis edilmesi ve tedavi sonuçlarının iyileştirilmesi gibi somut göstergeler de dikkate alınmalı.

Yunanistan’ın önündeki temel sorun, sağlık harcamalarını Avrupa ortalamasına yaklaştırmanın yanı sıra mevcut kaynakların daha etkili önleme, erken teşhis ve tedavi hizmetlerine dönüşmesini sağlamak.

Veriler, sağlık sisteminde yalnızca ne kadar para harcandığının değil, bu harcamaların toplum sağlığına ne ölçüde katkı sağladığının da ölçülmesi gerektiğini ortaya koyuyor.