BM ve AB’den gazeteci cinayetlerine karşı küresel uyarı

Birleşmiş Milletler (BM) ve Avrupa Birliği (AB), dünya genelinde gazetecilere yönelik artan saldırılar konusunda sert uyarılarda bulunarak, bu eğilimin demokrasi, hesap verebilirlik ve temel özgürlükleri ciddi biçimde zayıflattığını açıkladı.

“Basın özgürlüğü özgür toplumun oksijenidir”

Dünya Basın Özgürlüğü Günü dolayısıyla açıklama yapan BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, özgür basını “açık ve özgür bir toplumun oksijeni” olarak tanımladı. Türk, gazetecilere yönelik artan şiddetin, kamusal tartışmaları ve iktidarın denetlenmesini giderek daha fazla baskıladığını vurguladı.

Gazze ve savaş bölgelerinde ağır bilanço

BM ve AB yetkilileri, özellikle çatışma bölgelerinde görev yapan gazetecilerin karşı karşıya kaldığı hayati tehlikelere dikkat çekti. Volker Türk, Gazze’yi “gazeteciler için bir ölüm tuzağı” olarak nitelendirerek, Ekim 2023’ten bu yana bölgede yaklaşık 300 gazetecinin hayatını kaybettiğini belirtti.

AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise Ukrayna, Gazze, Lübnan ve Afrika’nın bazı bölgelerinde yaşanan gazeteci ölümlerine işaret ederek, 2025 yılının medya çalışanları için kayıtlardaki en ölümcül yıl haline geldiğini ifade etti.

Ceza almayan saldırılar ve artan tehditler

Volker Türk, gazeteci cinayetlerinin büyük çoğunluğunun cezasız kaldığını belirterek, son 20 yılda vakaların yalnızca yaklaşık onda birinde tam hesap verilebilirlik sağlandığını söyledi. Türk ayrıca, gazetecilere yönelik tehditlerin artık sadece savaş bölgeleriyle sınırlı olmadığını; gözetim, yasal baskılar ve çevrim içi taciz gibi yöntemlerle özellikle kadın gazetecilerin hedef alındığını vurguladı.

“Sorumlular hesap vermeli” çağrısı

BM ve AB, gazetecilerin korunması için acil adım çağrısında bulundu. Kallas, gazeteci cinayetlerinin titizlikle soruşturulması ve sorumluların uluslararası hukuk çerçevesinde yargı önüne çıkarılması gerektiğini ifade etti.

Türk ise hükümetlere gazetecilere yönelik baskıların sonlandırılması, kısıtlayıcı yasaların kaldırılması ve basın mensuplarına yönelik korumaların güçlendirilmesi çağrısında bulundu. Ayrıca teknoloji şirketlerine de dezenformasyon ve çevrim içi tacizle mücadele etme sorumluluğunu hatırlattı.

Ortak mesaj: Basın özgürlüğü tehlikede

BM ve AB yetkilileri, güçlü bir koruma mekanizması oluşturulmadığı takdirde gazetecilerin güvenliğinin ve demokrasiyi ayakta tutan temel değerlerin daha da zayıflayacağı uyarısında bulundu.