2008'in Yarısı Kadarız!

Bir hafta gecikmeli olarak da olsa Yunan ekonomisinde 2008 yılından itibaren gerçekleşen dramatik daralmayı incelemek amacıyla bu hafta yine beraberiz. 

Yunan ekonomisi son 20 yıllık süreçte belki de en göze çarpan dalgalanmayı yaşadı. Tarihinde 2008 yılında en yüksek GSYİH'ya ulaşan ülkemiz mali krizin etkisiyle ciddi bir resesyon (daralma) sürecine girdi.

2008 yılında Yunan ekonomisi 354.46 Milyar dolarlık bir ekonomiyken 2015 yılında 195.21 Milyar dolar seviyesine geriledi. Yunan ekonomisi toplam dünya ekonomisinin % 0.31 oluşturmakta.

Dediğim gibi 2008 yılına kadar istikrarlı bir şekilde büyüyen ekonomimiz 2008 yılında küresel ekonomik krizin tetiklemesiyle patlamaya hazır bir balon haline gelmiş kamu maliyesinin kötüleşmesi ve ardından gelen finansal kriz süreci  Yunanistan ekonomisini resesyona soktu. Hala kendimizi bu ani düşüşten kurtaramadık. Her geçen yıl ülkemizin ekonomisi küçülmeye devam ediyor.

Aslında 2008 yılına kadar gelinen sürece dikkat etmek gerek. Zira bu süreçte Yunan ekonomisi ağırlıklı olarak kendi iç dinamikleriyle değil de dışarıdan gelen ve piyasaya çeşitli yollarla enjekte edilen kaynaklarla büyüyordu. Ne demek istiyorum. Bir örnekle açıklayacak olursam; Yunanistan'da gereğinden fazla kamu personeli, memur vardı, bu bir! (gerçi hala var ama...) İkinci olarak devletten çeşitli gerekçelerle sübvansiyon ve parasal destek gibi popülist iktidarların seçim yatırımlarından almayan nerdeyse yoktu, bu iki etti. Bu paraların finansmanı da bildiğiniz üzere borçlardı. Böyle olunca halkın cebine para giriyor, halk da harcama yaptıkça ekonomi büyüyor. (Keynes'in “multiplier” çarpan teorisi...)

Finansal krizin başlamasıyla Yunan hükümeti yıllar süren ve giderek şiddetini arttıran bir dizi kemer sıkma önlemleri almak zorunda kaldı. Tüm bu süreçte hane halkının geliri de azaldı. Harcamalarında kesintiye giden halk toplam talep eğrisini sola kaydırdı. Bu da üretimin azalmasına çoğu firmanın da iflasına sebep oldu. Servet etkisi  ekonomide oluşacak ani bir daralmaya karşı tampon mekanizma görevi üstlenmekte. Bu durum ekonomindeki küçülmeyi daha uzun bir sürece yaymakta.

Ekonomimizin bu duruma gelmesinin bir diğer sebebi de yüksek vergiler! Yüksek vergi oranları ekonomiyi olumsuz etkilemekte ve devletin de vergi gelirlerini azaltmakta.

Vergiler azalırsa ekonomi büyür. Devlet daha az oranda ama daha çok kurum, kişi ve işletmeden vergi toplar. Vergiler artarsa ekonomi daralacağından daha az kişi, kurum ve işletmeden daha yüksek oranlarda vergi alır. Bunun her ülke için değişen belli bir oranı var. O oranda devlet maksimum vergi geliri elde etmektedir. Bunu başarabilen, en iyi yapan ülke Fransa'dır.

Vergilerin yüksek olması aynı zamanda işletmelerin yurtdışına taşınmalarına ve orada faaliyetlerine devam etmelerine sebep oluyor. İşsizliğin de artmasının önemli sebeplerinden bir tanesi de bu. Aslında bu konuda söylenecek çok şey var ama... Başka sefere artık. Bahsettiklerimiz bu duruma gelmemizin sebeplerinden sadece birazı. Bir de buzdağının görünmeyen kısmı da var!

Sonuç itibariyle ekonomimiz 2008 yılından bu yana nerdeyse yarı yarıya küçüldü. %44.9 oranında daralan bir ekonomiden bahsediyoruz! Bu şu demek; 2008 yılında Yunanistan'da üretilen toplam mal ve hizmetlerin nerdeyse yarı yarıya azalmış olması demek.