Ah Şu "Ninja"lar

Her zaman olduğu gibi birkaç hafta aradan sonra tekrar birlikteyiz. Tüm okuyucularımı, dertleştiğim dostlarımı, hasbihal ettiğim arkadaşlarımı yani siz değerler

Köşe Yazıları 16 Haziran 2016
Ah Şu "Ninja"lar

Her zaman olduğu gibi birkaç hafta aradan sonra tekrar birlikteyiz. Tüm okuyucularımı, dertleştiğim dostlarımı, hasbihal ettiğim arkadaşlarımı yani siz değerleri insanları saygı ve sevgiyle selamlıyorum.

Yine farklı bir başlıkla bu haftaki yazıyı sunmak istedim. Başlığı okuduğunuz zaman yazının ne ile alakalı olabileceği hakkında fikir yürütmek biraz güç olsa da tahmini çok zor değil. Her hafta neyi konuşup tartışıyorsak, neye kafa yoruyosak yine aynısı olacak. Yani sosyal ve ekonomik meseleler...

Bu hafta ekonomik bir konuyu değerlendireceğiz. Ama başlıkla ne ilgisi var? Aslında bahsettiğim “Ninjalar” koca bir ekonomik krizin çıkmasına sebep oldu. Delirdi mi bu falan demeyin sakın, böyle bir başlık atmışsak konuyu bağlamasını da biliriz...

Aslında konumuz 2008 yılında yaşanan bir finansal kriz. Mortgage krizi...

“Ninja” dediğimiz bir kısaltmadan ibaret. Anladığımız manada ninja değil. (No Income, No Job, No Asset)'in kısaltması aslında... Gelir yok, İş yok, Mevduat yok manasına geliyor. Toparlarsak 2008 yılına gelinen süreçte geliri, işi, birikimi olmadığı halde konut kredisi, yani Mortgage alan kişileri kastediyorum Ninja tabirini kullanarak.

Fannie Mae ve Freddie Mac ABD'de insanların kolay konut sahibi olabilmesi için düşük faizli kredi veren iki farklı finansal kuruluş.

2008 krizinin kökeni biraz eskiye dayanıyor. 2000'li yılların başından itibaren 2005'e gelene kadar borç verilebilir fonların artışıyla faiz oranları düştü. Bunun en önemli sebeplerinden bir tanesi de Avrupa ve Asya ülkelerinin hızlı büyümesi sonucu artan mevduatların uluslararası finansal piyasalara girişleriydi. Ayrıca bu süreçte Fed (Amerikan Merkez Bankası) de faizleri düşük seviyede tutmak için finansal piyasalara fon akışı sağlıyordu.

Bu şekilde talep edilenden fazla fon arzedilmesi faizlerin düşmesine yol açtı. Ki, 2001 yılında arz edilen fon miktarı 29 trilyon dolarken faiz oranı %4'tü. 2005 yılına gelindiğinde, yukarıda bahsettiğimiz gelişmelerin de etkisiyle arz edilen fon miktarı 36 trilyon dolara çıkarken faizler ise %1 seviyelerine geriledi.

Faizlerin düşmesiyle bunu fırsat olarak değerlendiren Ninjalar da Fannie Mae ve Freddie Mac gibi kuruluşlardan kredi çekmeye başladı. Fakat bu süreçte talep edilen konut arzedilenden çok çok fazlaydı. Bu da konut fiyatlarının fırlamasına sebebiyet verdi. Konut fiyatları artarken kâr beklentileri de artıyordu.

Fakat 2008 yılına gelindiğinde Ninjaların kredilerini geri ödeyememeye başladılar. Bankalar tarafından ipotek altına alınmış konutların kredileri ödenemeyince bankalar da evleri satışa çıkarttı.

Arz genişlerken talebin daralması konut piyasasını salladı. Aniden değer kaybeden konutlar bir çok finansal kuruluşun iflasına neden oldu. Lehman Brothers iflas etti. Fannie Mae ve Freddie Mac devlet kontrolü altına girdi. Bir çok banka ve finansal kuruluş satıldı. Bazılarına devlet desteği verildi. Ama sonuçları çok ağır oldu.

Bu finansal krizin etkilerinden biri de ülkemizdeki borç kriziydi. Tetikleyicisiydi desek daha doğru olur sanki...

Millet gazetesi logo
© 2021 Millet
KÜNYE
MİLLET MEDİA O.E.
BİLAL BUDUR & CENGİZ ÖMER KOLLEKTİF ŞİRKETİ
Genel Yayın Yönetmeni: Cengiz ÖMER
Yayın Koordinatörü: Bilal BUDUR
Adres: Miaouli 7-9, Xanthi 67100, GREECE
Tel: +30 25410 77968
E-posta: info@milletgazetesi.gr
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ
MİLLET MEDİA O.E.
ΜΠΟΥΝΤΟΥΡ ΜΠΙΛΑΛ & ΟΜΕΡ ΖΕΝΓΚΙΣ Ο.Ε.
Υπεύθυνος - Διευθυντής: ΟΜΕΡ ΖΕΝΓΚΙΣ
Συντονιστής: ΜΠΟΥΝΤΟΥΡ ΜΠΙΛΑΛ
Διεύθυνση: ΜΑΟΥΛΗ 7-9, ΞΑΝΘΗ 67100
Τηλ: +30 25410 77968
Ηλ. Διεύθυνση: info@milletgazetesi.gr