Goat for sale
Goat for sale

Bir İslam kenti olarak İskeçe

İskeçe ve periferisi yaklaşık 700 sene evvel İslam Medeniyeti’nin bir kolu olan Osmanlı Devleti’nin eline geçmiştir. İslam Medeniyeti’nin ürünü olan birçok devl

Köşe Yazıları 2 Aralık 2018
Bir İslam kenti olarak İskeçe

İskeçe ve periferisi yaklaşık 700 sene evvel İslam Medeniyeti’nin bir kolu olan Osmanlı Devleti’nin eline geçmiştir.

İslam Medeniyeti’nin ürünü olan birçok devlette olduğu gibi Osmanlı Devleti’nde de kentler belli kriterlere göre oluşturulurdu. İskeçe de her yanıyla baktığımızda bu kriterlere uyan bir kent görüntüsü vermektedir.

İslam kentinin bütün özelliklerini ele almayacağız, ancak belli özellikler çerçevesinde bu şirin kentin İslam kentlerine nasıl benzediğini göstermeye çalışacağız. Buna başlamadan evvel İslam kentinden kastımızın bugün apartmanların olmadığı her yer olduğunu söylemek durumundayım.

Ulu Camii etrafında genişleyen yapı

Öncelikle İskeçe’de bir ulu camii olmadığını belirtmem gerekiyor. Ancak ismi ‘Ulu Camii’ olmasa da, tarihte bu gaye doğrultusunda hizmet vermiş bugünkü şehir meydanında bir cami olduğunu biliyoruz.

Bu mimari anlayışa göre şehrin merkezi ulviden sufliye doğru genişlemektedir. Böylelikle caminin yanında medreseler, ölümü her an hatırlatan mezarlıklar ve en uzakta da kötü kokular yayan tabakhaneler vardı. Medrese illa ki caminin yanında vardır ama mezarlığı soracak olanlar vardır kesin. Mezarlık da bir zamanlar şu an kent meydanının yakınında bulunan Aya Sofya Kilisesinin yerindeymiş...

Şehirlerin dağ eteklerinde kurulması

Özellikle Aren Mahalle olarak bilinen yerin bir engebelli arazide olması her zaman dikkat çekmiştir. Bunun sebebi yağmur sularının sürekli akmasını sağlayarak temizliği sağlamaktır. Aynı zamanda her kentin içinden bir nehir geçmektedir. Günümüzde Limneio olarak bildiğimiz yerde veyahut eski İskeçe futbol stadının olduğu yerdeki nehir hepimizin malumu.

Şehrin genişledikçe aynı yapıdaki semtleri doğurması

İskeçe büyük bir şehir olmadığı için şehrin genişlemesini veya genişledikten sonra aynı yapıda kentleri doğurmasını bekleyemeyiz, ancak birçok köyün bu yapıya kısmen veya tamamıyla uyduğu görülmektedir.

Şahin ve Mustafçova gibi köyler engebeli arazide kurulmuş olup içlerinden nehir geçmektedir. Onun dışında caminin merkezde olması, caminin hemen yanıbaşında medreseler/okullar (günümüzde her ne kadar kalkmış olsa da) ve merkeze yakın yerde mezarlıkların olması her yerde görülen bir şey.

Simgesel eşitliğin hakim olması

Modern kentlerde eşitsizliğin dibini yansıtan görüntüleri görmek çok kolay. Örneğin bir kentin semtine uydu haritasından baktığımızı düşünelim. Semtin bir tarafında lüks binalar varken, diğer tarafında sınırlarla belirlenmişçesine gecekonduların görülmesi pek ala mümkün.

İskeçe dahil, hiçbir İslam kentinde (son yüzyıllar hariç) bu durumun görülmesi mümkün değildi. Osmanlı’da zenginler de vardı, fakirler de... Fakat kentin zenginleri sofralarında fakirleri de ağırlardı. Hem de hiçbir zaman özel davetiye almadan fakirler davetli olduklarını biliyordu. İskeçe’de bu tanıma uygun olarak akıllara gelen ilk isim Azınlık Lisesine ismini vermiş olan Salihoğlu Muzaffer Bey’dir. Her ne kadar bir konakta yaşamış olsa da, bugün yaşlılarımızdan ne kadar yardımsever olduğunu sürekli işittiğimiz birisidir. Öyle ki bir dilenciye bile kahve ikram edecek kadar yüce gönüllü birisidir ve belirtmeliyim ki, bütün bunlar İslam Medeniyeti’nin ürünüdür.

Yazımın başında belirttiğim üzere İslam kentinin sayısız özelliklerini saymak mümkün, ancak kafalarda bir şekil oluşması açısından temel olarak bunların bilinmesi kâfidir.

Dahasını sonraki zamanlarda konuşmak dileğiyle...
Millet gazetesi logo
© 2021 Millet
KÜNYE
MİLLET MEDİA O.E.
BİLAL BUDUR & CENGİZ ÖMER KOLLEKTİF ŞİRKETİ
Genel Yayın Yönetmeni: Cengiz ÖMER
Yayın Koordinatörü: Bilal BUDUR
Adres: Miaouli 7-9, Xanthi 67100, GREECE
Tel: +30 25410 77968
E-posta: info@milletgazetesi.gr
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ
MİLLET MEDİA O.E.
ΜΠΟΥΝΤΟΥΡ ΜΠΙΛΑΛ & ΟΜΕΡ ΖΕΝΓΚΙΣ Ο.Ε.
Υπεύθυνος - Διευθυντής: ΟΜΕΡ ΖΕΝΓΚΙΣ
Συντονιστής: ΜΠΟΥΝΤΟΥΡ ΜΠΙΛΑΛ
Διεύθυνση: ΜΙΑΟΥΛΗ 7-9, ΞΑΝΘΗ 67100
Τηλ: +30 25410 77968
Ηλ. Διεύθυνση: info@milletgazetesi.gr