Gümülcine'nin Komotini olması ve diğer Bizans oyunları

Gümülcine 14 Mayıs 1920 yılında Yunanistan tarafından savaşmadan ilhak edilmiştir. Aynı yıl Gümülcine’nin ismi Komotini olarak değiştirilmesi bir Bizans oyunu olmakla birlikte bir geçiş süreci olarak ifade edilmektedir. Yunan devleti buhareketi ile Gümülcine’nin artık bir Osmanlı şehri olmaktan çıkıp artık bir Yunan-Bizans şehri olduğunun mesajını vermiştir. Zira Komotini ismi 14. Yüzyılın ikinci yarısında III. Andronikos devrinde konulmuş bir isimdir.  Ayrıca ünlü Bizans tarihçisi Nikiforas Fokas tarafından Komotini ismi zikredilmektedir.

Gümülcine’nin Komotini olması sadece basit bir isim değişikliğini ifade etmiyordu. Aynı zamanda bir medeniyet, kültür, bir devlet, bir eksen kayması, bir dil değişimi, eğitim değişikliği bir dinin ve bir mezhebin ağırlığını ortaya koyamayarak diğer bir dinin ve mezhebin ağırlığını ortaya koymasını ifade etmektedir. Bilhassa bir Bizans oyunu olan isim değişikliğinden sonra başka Bizans oyunlarına geçilmiştir. Yunanlıların kendilerinden olmayanları asimile veya yok etme duygusunu ise ortodoksluktan almıştır. Tüm cihanşümul ortodoksluğunda kendi mezhebine tabi olan milletlerin diğer milletlerden üstün olduğu görüşü kabul edilmektedir. Çünkü amaç Osmanlı medeniyetinin üstünü Bizans medeniyetiyle örtmekti. Giritli Şevki Babalaki Yunan devleti tarafından Gümülcine’ye müftü olarak atanmıştır. Tabi bu yeni bir Bizans oyunuydu. Zira Şevki Babalaki 1922-1924 yılları arasında Gümülcine’nin en sağlam ve dirayetli hocalarını, hafızlarını ve müderrislerini görevden alarak yerlerine pasifize edilmiş hocaları, hafızları ve müderrisleri atamıştır ve Atatürk’ün inkılaplarını desteklemiştir. Hatta Babalaki efendinin Hristiyan olduğu o yıllarda basılan "Yarın" gazetesinde açıklanmıştır. Atina yönetimi de Babalaki efendiden memnundu. Yani Yunan devleti Hristiyan bir müftüyü Müslüman azınlığını kontrol edebilmek için ortaya sürmüştür.

Nitekim kasabada yaşayan Yunan Ortodoks nüfusunun arttırılması için önce dış devletlerde yaşayan Yunanlılar Gümülcine’ye iskân ettirildi. Bunun dışında Gümülcine mahalleleri ve civardaki köylerin isimleri değiştirilmiştir. Bilahare1930 yılında Müslüman Türk ahalisinin topraklarını ellerinden alınarak iskân ettirilen Yunanlılara dağıtılmıştır. Toprakları elden giden Müslümanlar böylece fakirleşmeye başlamış bilakis Yunanlılar ise zenginleşerek Gümülcine’nin ticaretini ele geçirerek hâkimiyetlerini ilan etmişlerdir. Lakin Gümülcineli Müslümanları Türkiye devletine karşı kullanarak Türklük kimliğinden uzaklaştırarak, sonraları Osmanlı medeniyetine katkı sağlayan 150'likleri Yunanistan’dan sınır dışı ederek bu sefer de Müslüman ve Osmanlı kimliğine karşı mesafe koymalarında muvaffak olmuştur. Binaenaleyh Gümülcine’deki var olan Osmanlı medeniyeti yok edilmeye başlamıştır. İlk olarak narlıbahçe mezarlığı Elefterios Venizelos’un emriyle yıktırılarak yerine Aya Sofya kilisesi inşa ettirilmiştir. Diktatör Metaxas 1936 yılında namazgâh mezarlığını yıktırtarak yerine Şehir parkı inşa etmiştir. Hacı ipekçi mescidi, hacıkaragöz, cebehane, aşçıhasan, yolcu, Çulhacı ve hacı bevaban mescitleri yol genişletme, park yeri, sinema ve okul yapmak gibi nedenlerle imha edilmiştir. Sultan II. Abdülhamid’in eseri olan sarı kışla da satılarak kasaplar çarşına dönüşmüştür. Hatta Selvili camiine tami rizni verilmemiş ve neticede restore edilmediği öne sürülerek 1940 yılında devlet tarafından yıktırılmıştır.

Bizans imparatorluğu döneminde Hristiyan Ortodokslara ait olmayan tüm mabetler dolaylı veya dolaysız yollarla imha edilmiştir. Bunun en açık örneği ise Gümülcine kalesinin 1922 yılında Yunanlı vali Dasios tarafından yolu genişletmek amacıyla yıkılmasıdır. İkinci dünya savaşından sonra Yahudi mezarlığının üzerine bir okul inşa edilmiş ve bugünkü Venizelos Caddesi üzerinde bulunan Yahudi cemaatine ait dükkânlar Yunanlıların eline geçmiş, Yahudi Okulu da bir yunan okuluna dönüşmüştür. Böylelikle ticarette Yunanlıların rakibi olan Yahudiler artık Gümülcine’de yaşamıyorlardı. Hatta Bulgarlar ikinci dünya savaşından sonra Gümülcine’yi terk etmek zorunda kalmışlardır. Bizzat Ircanhasar, Dereköy ve Kuşlanlı gibi Bulgar köylerine Bulgaristan’dan gelen Yunanlılar yerleştirilerek Bulgar ahalisi asimile edilmiştir. Yunanlılar da Hürriyet ismindeki Bulgar Mahallesini zapt ederek orada bulunan Bulgar Mezarlığı da imha edilmiştir. Gümülcine ermeni cemaatine ait okulun yıkılması Ermenilerin asimile olması için yapılmış bir oyundur.

Gazi Evrenos Bey imareti önce Bulgarlar tarafından kiliseye çevrilerek daha sonra 1935 yılından 1991 yılına dek ibadete kapalı olarak tutulmuş ve 1991 yılında Yunan Metropoliti Damaskinos tarafından kilise müzesine çevrilmiştir. 1944 yılında dedeler karaağacı mezarlığı ve cebehane mescidi yıkılarak yerine erkek lisesi ve küçük bir park inşa edilmiştir. Aynı dönemde Gümülcine şehir meydanında bulunan çarşı mezarlığı yıkılarak yerine banka inşa edilmiş ve şehir meydanında bulunan han yıktırılmıştır. 1950 yılına gelindiğine Gümülcine’de yaşayan zengin Müslümanların paraları ve mallarını elinden almak amacıyla Gümülcine’ye genel evler açtırılmış buna binaen Atina’dan güzel kadınlar getirilerek Müslümanların yaşadığı sokaklarda dolaştırılarak Müslümanların ahlakını bozmaya çalışmışlar ve zengin olan Müslümanların paralarına ve mallarına bu şekilde konmuşlardır. Hem Yunanlı olan hem de Yunanlı olmayan çocuklara Helen kültürünü aşılamak ve sevdirmek için anaokulları açılmıştır.

Bu dönemde Papagos hükümeti tarafından Türklerin Müslüman kimliği inkâr edilmeye başlanmıştır. Bilakis 1990'dan dan sonra ise Müslümanların Türk kimliği inkâr edilmeye başlanmıştır. 1952 yılında orta mezarlık yıkılarak yerine Celal Bayar okulu inşa edilmiştir. Müfettiş Minaitis döneminde Müslüman azınlık Cumacı ve Pazarcı olarak ikiye ayrılarak birbirine düşürülmüştür.1960 yılında serdar mahalle camisi ve türbesi yol genişletme çerçevesinde (klasik bir Bizans oyunu) ile yıktırılmıştır. 1966-1967 yılları arasında diktatör Papadopulos'un Cuntası döneminde Zenginis tarafından Selanik akademisi açtırılarak medreselerin eğitimi bitirilmiştir. Osmanlıca öğretilmesi medreselerde yasaklanarak var olan Osmanlı medeniyetine en büyük darbe vurulmuştur. 1969 yılında Türkçe isimler ve tabelalar yasaklandı. Bilahare 1970 yılında Gümülcine hamamı dinamitle havaya uçurularak imha edilmiştir. Hatta aynı yıl kılıç anıtı dikilerek azınlığa gözdağı verilmiş ve Gümülcine Türk Gençler Birliği tabelasındaki “Türk” ifadesi kaldırılmıştır. Alankuyu mezarlığı yıkılarak yerine devlet memurları için evler ve binalar inşaa edilmiştir. Ayrıca Anadasmos toprak bütünlemesi kanunu ile Müslüman halkın mülk satın alması, inşaat izni, iş açma ruhsatı, traktör ehliyeti ve cemaat seçimleri yasaklamıştır. Mayıs 1978’de Gümülcine’nin Yahyabeyli, Ambarköy, Kafkasköy ve Vakıf köylerinde 4 bin dönüm ekili alan sanayi sitesi yapımı için, 1980 yılında Gümülcine’nin kuzeybatısındaki Yaka bölgesinde 3 bin dönüm tarla Trakya Dimokritos Üniversitesi için, 4 bin 300 dönüm alan ise askeri bölge için kamulaştırıldı.

1985 yılında Gümülcine Müftüsü Hüseyin Mustafa’nın vefatından sonra yeni müftü halk tarafından seçilmeyerek devlet tarafından atanarak müftülükte pasifize edilmiştir. 1989 yılında Müslümanların toprakları üzerine Rusya’dan Yunanistan’a göç eden Pontuslular yerleştirilmeye başlandı. 1991 yılında Poştu Boş tekkesi tadilat nedeniyle yıkılmıştır. Doktor Sadık Ahmet azınlık hakları için bir sürü çaba sarf etmesinden dolayı yunan devleti tarafından hareketleri engellenmek istenmiştir. Emfıyecioglu Müslüman azınlığı Türk Pomak ve Romen olarak üçe bölmek istemiş ve akabinde de Pomakları ve Romenleri Türklerden ayırarak Hristiyanlığa tabi olmalarını arzulamıştır. Azınlık öğrencilerinin Türkiye’deki üniversitelerinde eğitim görmesinin önüne geçilmesi için 1994 yılında Andreas Papandreou döneminde üniversiteye girişteki yüzde 0,5’lik kontenjan uygulamaya sokulmuştur.

Osmanlıya ait köprüler de Roma veya Bizans köprüsü olarak değiştirilmiştir. Örneğin Hacı Kasım Ağa tarafından1649 yılında yaptırılan Ircan köyü köprüsünün ismi 2008 yılında değiştirilerek Roma köprüsü adı verilmiştir. Yunan kilisesi Agios Ahmet ismini tasarlayarak bu ismi eortologiolarına ekleyerek Yunan halkına Müslümanların da Hristiyan Ortodoks olabilecekleri şeklinde bir algı oluşturmak istemiştir.

Son olarak 240 imam yasası da azınlığın dini kurumlarını bitirmek amaçlı gerçekleştirilmiş bir projedir. Özellikle Yunan devleti tüm camilerin üzerinden yol planı geçirmiştir. Sebebi ise müsait bir zamanda bu camileri böyle sinsice bir oyunla ortadan kaldırmaktır. Nispeten Gümülcine’de camilerin kiliselerden daha çok olması münasebetiyle  Gümülcine Metropoliti Damaskinos Gümülcine çevresine birçok kilise inşa etmiştir. Camilerin kiliselerden büyük ve yüksek olması ve minarelerin de çanlardan yüksek olması yasaklanmıştır. 1920 den beri devam eden Bizans oyununun en nihai amacı Osmanlı tarihi eserlerini yok etmek veya isimlerini değiştirerek insanlara yutturmaktır. Hedef yavaş bir şekilde Müslümanları yunan kültürüne bütünleştirdikten  sonra asimile ederek Müslüman kimliğini ortadan kaldırmaktır.

Zaten azınlığımızı Türk,Pomak ve Romen diye üçe bölmelerinin sebebi Müslümanların İslam şemsiyesi yani İslam çatısı altında birleşmelerini engellemek için yapılmış bir oyundur. Özellikle Hanefi mezhebi Selefilik ve Şiilikle baltalanmak istenmektedir. Hatta Müslümanların ortak dili olan Türkçeyi en aza veya arka plana itmek istenilmektedir. Şayet Müslümanlar arasında var olan ortak Müslüman kimliğini, umumi çoğunluğun mensup olduğu Hanefi mezhebini, azınlığın anadili olan Türkçeyi ve azınlığımızın ortak medeniyetimiz/ kültürümüz olarak kabul edilen Osmanlı medeniyetini bizden koparmayı başarabilirlerse1920'den beri oynadıkları Bizans oyununu tamamlayarak azınlığımızı Yunan kültür ve ulus haritasının içine dahil etmiş olacaklardır.