Αντιπροσωπεία των Τούρκων της Δυτικής Θράκης στη Διάσκεψη Ανθρώπινης Διάστασης του ΟΑΣΕ

Οι Τούρκοι της Δυτικής Θράκης εκπροσωπήθηκαν στη Διάσκεψη Ανθρώπινης Διάστασης του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), η οποία πραγματοποιήθηκε από τις 5 έως τις 15 Οκτωβρίου 2026 στη Βαρσοβία, πρωτεύουσα της Πολωνίας.

Στη Διάσκεψη, η οποία διοργανώθηκε από την Ελβετική Προεδρία του ΟΑΣΕ, με την υποστήριξη του Γραφείου Δημοκρατικών Θεσμών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ODIHR) του ΟΑΣΕ, συμμετείχε από τις 7 έως τις 9 Οκτωβρίου 2026 αντιπροσωπεία των Τούρκων της Δυτικής Θράκης, με επικεφαλής τον Πρόεδρο της Συμβουλευτικής Επιτροπής της Τουρκικής Μειονότητας της Δυτικής Θράκης (BTTADK) και Μουφτή Ξάνθης, Μουσταφά Τράμπα. Στην αντιπροσωπεία συμμετείχαν ο Κ. Ενγκίν Σοϊγιλμάζ από το ABTTF, η ειδικός σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων Δρ. Περβίν Χαϊρουλλάχ από τον Σύλλογο Επιστημόνων Μειονότητας Δυτικής Θράκης (ΣΕΜΔΘ), ο Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ελεύθερης Συμμαχίας (EFA) Κερέμ Αμπντουραχίμογλου από το Κόμμα Ισότητας, Ειρήνης και Φιλίας (ΚΙΕΦ) καθώς και η Εμινέ Χουσεΐν Παλαζλί από τον Σύλλογο Θρησκευτικών Λειτουργών Τεμενών Ξάνθης.

Στη Διάσκεψη, η οποία κάλυψε το σύνολο των δεσμεύσεων του ΟΑΣΕ που αφορούν την ανθρώπινη διάσταση, συμμετείχαν εκπρόσωποι των 57 συμμετεχόντων κρατών του ΟΑΣΕ, των θεσμών του ΟΑΣΕ, διεθνών οργανισμών και της κοινωνίας των πολιτών.

Το ABTTF, λαμβάνοντας τον λόγο στην 3η κύρια συνεδρία της Διάσκεψης με θέμα τις θεμελιώδεις ελευθερίες, συμπεριλαμβανομένης της ελευθερίας της ειρηνικής συνάθροισης και του συνεταιρίζεσθαι, επισήμανε ότι, ως αποτέλεσμα της πολιτικής του Ελληνικού κράτους να αρνείται την εθνοτική Τουρκική ταυτότητα της Τουρκικής Μειονότητας της Δυτικής Θράκης, διαλύθηκαν μειονοτικοί σύλλογοι που περιλάμβαναν στην επωνυμία τους τη λέξη «Tουρκικός», παρότι λειτουργούσαν επί πολλά χρόνια νόμιμα στην Ελλάδα χωρίς κανένα εμπόδιο. Παράλληλα, επισήμανε ότι δεν επιτρέπεται η ίδρυση νέων συλλόγων που περιλαμβάνουν τη λέξη αυτή στην επωνυμία τους.

To ABTTF υπογράμμισε ότι η Ελλάδα δεν έχει εφαρμόσει εδώ και περισσότερα από 18 χρόνια τις τρεις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) εις βάρος της, οι οποίες αφορούν Tουρκικούς συλλόγους και εντάσσονται στην ομάδα υποθέσεων Μπεκίρ Ουστά και λοιποί. Παράλληλα, ανέφερε ότι ο Πολιτιστικός Σύλλογος Τούρκων Γυναικών Νομού Ξάνθης, του οποίου η εγγραφή στο μητρώο απορρίφθηκε το 2010 λόγω της λέξης «Tουρκικός» στην επωνυμία του, δικαιώθηκε από το ΕΔΔΑ στην προσφυγή του κατά της Ελλάδας. Συγκεκριμένα, στην απόφασή του της 24ης Ιουνίου 2025 στην υπόθεση Σαγήρ και λοιποί, το ΕΔΔΑ έκρινε ομόφωνα ότι η Ελλάδα παραβίασε για ακόμη μία φορά το άρθρο 11 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), το οποίο κατοχυρώνει την ελευθερία της ειρηνικής συνάθροισης και του συνεταιρίζεσθαι.

Το ABTTF τόνισε ότι τόσο στην έκθεση για την Ελλάδα, που εγκρίθηκε τον Απρίλιο του 2026 από τη Διάσκεψη των Διεθνών Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (CINGOs) του Συμβουλίου της Ευρώπης, όσο και στην έκθεση παρακολούθησης για την Ελλάδα και στο σχετικό ψήφισμα, που εγκρίθηκαν στις 26 Σεπτεμβρίου 2026 από την Ολομέλεια της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης (ΚΣΣΕ), διατυπώνεται η σύσταση προς την Ελλάδα να εφαρμόσει τις αποφάσεις του ΕΔΔΑ στην ομάδα υποθέσεων Μπεκίρ Ουστά και λοιποί, στο πλαίσιο της προστασίας της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι.

Το ABTTF κάλεσε την Ελλάδα να εφαρμόσει άμεσα, πλήρως και αποτελεσματικά τις αποφάσεις του ΕΔΔΑ στην ομάδα υποθέσεων Μπεκίρ Ουστά και λοιποί και στην υπόθεση Σαγήρ και λοιποί, καθώς και να διαφυλάξει το κράτος δικαίου στη χώρα.

Το Κόμμα Ισότητας, Ειρήνης και Φιλίας (ΚΙΕΦ), το οποίο πήρε επίσης τον λόγο στην ίδια συνεδρία, αναφέρθηκε στους περιορισμούς που αντιμετωπίζει η Τουρκική Μειονότητα της Δυτικής Θράκης ως προς την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι. Επισήμανε ότι οι σύλλογοι της Τουρκικής Μειονότητας που διαλύθηκαν λόγω της λέξης «Τουρκικός» στην επωνυμία τους και των οποίων η νομική αναγνώριση δεν έχει αποκατασταθεί, παρά τις αποφάσεις του ΕΔΔΑ, δεν μπορούν να συμμετέχουν σε πλατφόρμες διαλόγου, όπως η Διάσκεψη Ανθρώπινης Διάστασης του ΟΑΣΕ.

Στην ίδια συνεδρία πήρε τον λόγο και ο Σύλλογος Θρησκευτικών Λειτουργών Τεμενών Ξάνθης. Κατά την παρέμβασή του, ανέφερε ότι οι θρησκευτικοί ηγέτες της Τουρκικής Μειονότητας της Δυτικής Θράκης δεν αναγνωρίζονται από την Ελλάδα, ότι διορίζονται μουφτήδες παρά τη θέληση της Μειονότητας και ότι, με τον τελευταίο νόμο για τις Μουφτείες, η πρακτική αυτή της επιβολής θεσμοθετήθηκε.

Η ΣΕΜΔΘ στην παρέμβασή του κατά την ίδια συνεδρία, υπογράμμισε ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο των δεσμεύσεων του ΟΑΣΕ στον τομέα της ανθρώπινης διάστασης. Στο πλαίσιο αυτό, κάλεσε την Ελλάδα να σεβαστεί το δικαίωμα αυτοπροσδιορισμού των Τούρκων της Δυτικής Θράκης, την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι, τη θρησκευτική ελευθερία και την ελευθερία των πεποιθήσεών τους.

Το ΚΙΕΦ λαμβάνοντας τον λόγο στην 4η κύρια συνεδρία της Διάσκεψης, με θέμα τη θρησκευτική ελευθερία και την απαγόρευση των διακρίσεων, αναφέρθηκε στις αδικίες που υφίσταται η Τουρκική Μειονότητα της Δυτικής Θράκης στους τομείς της θρησκευτικής ελευθερίας, της εκπαίδευσης, της οικονομικής ανάπτυξης και της απασχόλησης. Επισήμανε ότι, παρά την ειδική ποσόστωση που εφαρμόζει η Ελλάδα για την εισαγωγή των μαθητών της Μειονότητας στα Ελληνικά πανεπιστήμια και τα κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) που διατίθενται στην περιοχή, η Δυτική Θράκη εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις φτωχότερες περιοχές της Ελλάδας.

Το ΚΙΕΦ, λαμβάνοντας τον λόγο στην 5η κύρια συνεδρία της Διάσκεψης, με θέμα το κράτος δικαίου, υπογράμμισε ότι η συστηματική παραβίαση των αρχών του κράτους δικαίου στην Ελλάδα αποτελεί ένα εκτεταμένο και μακροχρόνιο πρόβλημα. Τόνισε, ωστόσο, ότι για την Τουρκική Μειονότητα της Δυτικής Θράκης η κατάσταση αυτή αποτελεί μια διαχρονική πραγματικότητα που παραμένει αμετάβλητη. Το ΚΙΕΦ ανέφερε επίσης ότι η Τουρκική Μειονότητα αντιμετωπίζει παρεμβάσεις στους τομείς της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι και της εκπαίδευσης, οι οποίες δεν συνάδουν με τις αρχές του κράτους δικαίου.