Yunanistan Başbakanı Miçotakis Milliyet’e konuştu: Yolumuz diyalog

Yunanistan Başbakanı Miçotakis, Türkiye’ye yapacağı ziyaret öncesinde Atina’da Milliyet Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Özay Şendir’in sorularını cevaplandırdı.

Yunanistan 12 Mayıs 2024
Yunanistan Başbakanı Miçotakis Milliyet’e konuştu: Yolumuz diyalog

Yunanistan Başbakanı Miçotakis, Türkiye’ye yapacağı ziyaret öncesinde Atina’da Milliyet Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Özay Şendir’in sorularını cevaplandırdı. Miçotakis, iki ülke arasında Atatürk- Venizelos döneminden bu yana süren ilişkiden, kapıda vize uygulamasına kadar birçok konuda samimi cevaplar verdi.

Özay Şendir Milleyet'teki köşesinde yayımlanan Başbakan Kyriakos Mitsotakis ile röportajı şöyle:

Başlarken...

Benim ülkemi tüm tutkumla sevme hakkım varsa,bir Yunanistan vatandaşının da ülkesini tüm tutkusuyla sevme hakkı var elbette. Atina-Ankara ilişkisinin gergin olduğu dönemlerde de, şimdi yaşadığımız yumuşama sürecinde de bu fikrim hiç değişmedi. İnsanların ülkelerine duydukları sevgi sadece savaşa sebep olmaz aksine barışı da sağlar. Barışı sağlayabilirsek suyun iki yakasında da çocukların geleceği daha parlak ve yaşlıların yaşam koşulları daha iyi olacaktır. O noktaya henüz yaklaştık diyemem ama en azından konuşabilmeye başladık ya, bu oldukça önemli bir gelişme. Yunanistan Başbakanı ile geçirdiğim süre boyunca edindiğim izlenim samimiyet oldu.  Başbakan Miçotakis, Türkiye’ye gelme ve ilişkileri ilerletme konusunda oldukça heyecanlı olduğunu söyledi. Bunu söylemekle kalmayıp davranış ve jestleriyle de gösterdi. İşte konuştuklarımız:

Özay Şendir: Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 7 Aralık'taki Atina ziyaretinin ardından Türkiye'yi ziyaret ederek borcunuzu ödeyeceksiniz. Bu ziyaretten beklentileriniz neler? Erdoğan ve Miçotakis olarak, Atatürk ve Venizelos'un Yunanistan-Türkiye ilişkilerinde başardıklarını başarmayı umuyor musunuz? 

Kyriakos Mitsotakis: Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın geçen Aralık ayında Atina'ya yaptığı ziyaretin karşılığını verme fırsatına sahip olduğum için gerçekten çok mutluyum. Devam eden diyaloğumuzun ilerlemesini gözden geçireceğimiz düzenli toplantılar düzenlemeye karar verdik. Bu nedenle ziyaretim, son aylarda ilişkilerimizde kaydettiğimiz ilerlemeyi değerlendirmek ve ilişkileri geliştirme konusundaki kararlılığımızı yinelemek için bir fırsat olacak. Yunan-Türk ilişkileri karmaşıktır ve tarihin getirdiği farklı duygularla doludur. Bu asla değişmeyecek. Değiştirebileceğimiz şey bakış açımızdır: Çözülemez bir bulmaca görmek yerine, pozitif gündemi güçlendirmeye odaklanmalı, iki ülke ve halklarımız arasında işbirliği arayışına girmeliyiz. Yapıcı bir yolda ilerlemeyi Yunan ve Türk halkına ve gelecek nesillere borçluyuz. Ve aynı bölgedeki liderler olarak çatışma değil, bölgesel istikrarın güçleri olma sorumluluğumuz var. Bu kolay bir yol değil. Zor bir yol ve engeller olacaktır. Ancak ülkelerimizin önceki liderleri çok daha zor koşullar altında başarılı olmuşken, denemememiz için hiçbir neden göremiyorum. İlişkilerin geliştirilmesi hem halklara hem de bölgeye fayda sağlayacaktır. 

Özay Şendir: Milliyetçiliğin tüm dünyada ve Avrupa'da yükseldiği bir dönemden geçiyoruz. Haziran ayında yapılacak Avrupa Parlamentosu seçimleri öncesindeki dönem, Ankara ile Atina arasında gerilimin olmadığı döneme zarar verebilir mi? Türkiye ile tam uzlaşmayı savunarak siz ve partiniz oy kaybedebilir mi? 

Kyriakos Mitsotakis: Politikalarımı hiçbir zaman kamuoyu yoklamalarına dayanarak oluşturmadım ve mecbur kaldığımda zor kararlar verdiğimi kanıtladım çünkü doğru olanı yapmak zorundaydım. Biz liderler olarak vatandaşlara iyi niyetli diyalog ve iyi komşuluk ilişkilerinin faydalarını sunma yükümlülüğümüz var. Coğrafyaya dayalı olarak yan yana yaşamak Yunanistan ile Türkiye'nin kaderidir. Sürekli gerilim koşullarında yaşamaya mahkum değiller.

Gerginlik anlarında bile iki ülke arasındaki iletişim kanallarının açık kalması gerekiyor. Bu konuda her zaman tutarlı davrandım ve ilk dönemimin başından beri bu yaklaşımı kişisel olarak destekledim. Bunu yapmaya devam edeceğim. 

Birbirimiz hakkında konuşmak yerine birbirimizle daha fazla konuşmalıyız diye düşünüyorum. Yunanistan, anlaşmazlıkları her zaman iyi niyetli diyalog yoluyla, Uluslararası Hukuka ve iyi komşuluk ilişkilerine uygun olarak çözmüştür. Yunanistan kimseyi tehdit etmiyor. Ve şunu bir kez daha vurgulamak isterim ki biz düşman değil, komşuyuz. 

Özay Şendir: Atina-Ankara arasındaki gerilimsiz dönemin devamı için neler yapılmalı? Kendi açınızdan ne tür bir sorumluluk alacaksınız?

 Kyriakos Mitsotakis: Yunan ve Türk halkına en azından gerilimlerin olmadığı bir dönem borçluyuz. Özellikle küresel belirsizlik, çok sayıda kriz ve daha geniş bölgede huzursuzluk zamanlarında. Ege ve Doğu Akdeniz'deki deniz alanlarının sınırlarının belirlenmesi konusunda ilerleme sağlayamasak bile, medeni bir şekilde anlaşamayabiliriz. Aynı zamanda iki halk arasındaki bağları geliştirerek birçok olasılığı harekete geçirebiliriz. İlişkilerimizde olumlu havayı koruyacağımızı ve Türk-Yunan ilişkilerini iki halkın yararına güçlendireceğimizi umuyorum. Hem ikili hem de uluslararası düzeyde üzerinde anlaştığımız konular olduğu gibi, anlaşamadığımız konular da var. Arkadaşlar bile her zaman aynı fikirde olmayabilir. Ancak bu her zaman işbirliği ve sinerji arayışına engel olmamalıdır. 

Özay Şendir: Sayın Başbakanım, "Türkiye-Yunanistan ilişkilerinin hiçbir zaman düzelmeyeceğini" düşünen, her an çatışmaya, savaşa hazır olmamız gerektiğine inananlar var. İki ülke arasında gerginlik durumunda düzgün çalışacak bir diyalog mekanizması var mı? Bu ilişkilerin asla düzelmeyeceğine inanan, karamsar davrananlara ne söylemek istersiniz? 

Kyriakos Mitsotakis: Kötümser değilim. Tarih karamsar bir şekilde ilerlemiyor. Ben pragmatizmin ve güçlü ve kararlı liderliğin iradesinin güçlü bir savunucusuyum. Pragmatizm, komşuların işbirliği yapmasının ve farklılıklara rağmen bunların üstesinden gelmek için samimi çaba göstermesinin doğal olduğunu belirtir. Yunanistan ve Türkiye ortak zorluklarla karşı karşıya. Göç, iklim değişikliği, doğal afetler her zamankinden daha fazla karşılıklı anlayış ve işbirliği gerektiriyor.

Diyalog mekanizmaları zaten mevcut, her ikimizin de yeniden seçilmesinin ardından Temmuz 2023'te Vilnius'ta Cumhurbaşkanı Erdoğan'la yaptığım ilk görüşmede ilişkilerimizin çerçevesini yeniden tanımlama ve çok düzeyli iletişim kanalları kurma konusunda mutabakata vardık. Bu kanallar sayesinde gerilimin daha yüksek düzeyde olmasını önlüyoruz. 

Dürüst bir şekilde tüm iletişim kanalları açık kalmalıdır. Yol haritası var ve biz de onu takip ediyoruz. Geçtiğimiz Aralık ayında Cumhurbaşkanı Erdoğan'la birlikte "Dostluk ve İyi Komşuluk İlişkileri Atina Bildirgesi"ni imzalamamız ilişkilerimiz açısından önemli bir adım oldu. 

Özay Şendir: Her yıl yüzbinlerce Türk vatandaşı Yunanistan anakarasını ve adalarını turist olarak ziyaret ediyor. İki halk arasında herhangi bir sorunun olmaması, Atina ile Ankara arasında tam bir uzlaşmanın sağlanmasını ne ölçüde kolaylaştırıyor? Türk vatandaşlarının kapıda vize uzatma talebini değerlendirecek misiniz? Sayın Boutaris ile Selanik Belediye Başkanı olduğu dönemde bir akşam yemeğinde tanıştım. Atina'nın Selanik'e vardıklarında Türk vatandaşlarına giriş vizesi uygulamasını istediğini söylemişti. Yakında bu tür adımları bekleyebilir miyiz? 

Kyriakos Mitsotakis: 10 Yunan adasına yönelik kapıda vize programının, Schengen bölgesi için geçerli olan kurallara bir istisna teşkil ettiğini vurgulamalıyım; bu, Yunan Hükümeti'nin Avrupa Komisyonu ile başarıyla müzakere ettiği bir istisnadır. Programın felsefesi, Türkiye kıyılarına feribot bağlantısı bulunan Yunan adalarına kısa ziyaretler yapmaktır. Kuralların bir istisnası olduğundan, Avrupa Komisyonu ile mutabakata varılarak açıkça tanımlanmıştır ve genişletilemez. Bu programın başarısından çok memnunum. Yunan adalarının güzelliklerinden yararlanmak isteyen Türk vatandaşları ve yerel halk için karşılıklı fayda sağlamaktadır. Bu program, iki halk arasındaki temaslar, diplomasi ve karşılıklı yarar sağlayan işbirliği için bir modeldir. 

Özay Şendir: Geçtiğimiz haftanın en çok tartışılan konusu Yunanistan'ın Deniz Parkları planıydı. Türkiye'de bu plana karşı temkinli yaklaşanlar var ve Türkiye Dışişleri Bakanlığı da konuyla ilgili bir açıklama yaptı. Yunanistan'ın bu plandaki asıl amacı nedir? Bu projenin Türkiye'yi Ege'den bloke etme girişimi olduğuna inananlara yanıt olarak ne söylemek istersiniz? 

Kyriakos Miçotakis: Tamamen çevresel bir girişim hakkında çok fazla konuşulduğunu düşünüyorum. Eşsiz deniz çevremizi korumak bizim görevimizdir ve Ege'de Ulusal Deniz Parkı ile İyonya Denizi'nde Ulusal Deniz Parkı'nın oluşturulması, Yunanistan tarafından açıklanan 780 milyon Euro bütçeli 21 taahhüt listesinin bir parçasıdır. 15-17 Nisan tarihlerinde Atina'da düzenlenen "Okyanus Konferansımız" toplantısında  Uluslararası Hukuka ve Deniz Hukukuna dayalı bir girişimdir. 

Ülkelerimiz iklim değişikliği gibi ortak zorluklarla karşı karşıyadır ve bu bir işbirliği alanı olmalıdır. Yunanistan Türkiye ile iyi ilişkiler kurmak istiyor. Son birkaç ayda ilişkilerimizde önemli bir iyileşme oldu; ben bunu sürdürmeye ve daha da ileri götürmeye istekliyim. 

Özay Şendir: Türkiye-Yunanistan yakınlaşmasının Batı'nın ve Avrupa Birliği'nin gerçekten istediği bir şey olduğunu düşünüyor musunuz? İlişkimizdeki gerilimin bazı ülkelerde silah satışı ve askeri üsler gibi faydaları da var. Bu konuda yorumlarınızı ve kimsenin etkisi altında kalmadan fikir birliğine varmamızın daha kolay olup olmayacağına dair cevabınızı bekliyorum. 

Kyriakos Mitsotakis: Türkiye ile Yunanistan arasındaki ilişkilerin kendi tarihi var. Bu iki oyunculu bir denklem. Ancak modern dünyada hiçbir ülke, dünyanın geri kalanından izole olarak veya daha geniş bölgesel ve uluslararası bağlamın dışında zenginleşip gelişmez. Diğer oyuncularla hareket ediyor, etkileşimde bulunuyoruz, dünyada olup bitenlerden etkileniyoruz. Örneğin, jeopolitik manzarayı ve kurallara dayalı uluslararası düzeni tamamen değiştiren Rusya'nın Ukrayna'yı işgalini ele alalım. Bu etkileşimler ve ilişkiler sıfır toplamlı bir oyun olarak görülmemelidir. Mesela Türkiye NATO üyesi ama aynı zamanda Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'da stratejik konuma sahip bir ülke. Yunanistan NATO üyesidir, bir Doğu Akdeniz ülkesidir ve AB üyesi bir ülkedir. Avrupa bizim evimizdir, üçüncü bir taraf değildir. Yunanistan, Avrupa müktesebatı çerçevesinde Türkiye'nin AB'ye katılım perspektifinin her zaman ateşli bir destekçisi olmuştur.

Ve ben, Yunanistan-Türkiye ilişkilerinin gelişmesinin AB-Türkiye ilişkilerine de fayda sağlayacağına ve Avrupa ile Türkiye arasında pozitif bir gündeme doğru adımlar atılacağına yürekten inanıyorum. Aynı şey Kıbrıs meselesiyle ilgili görüşmeler için de geçerli. Umuyorum ki Türk-Yunan ilişkilerinin iyileşmesi, aynı zamanda AB'nin meselesi olan Kıbrıs meselesine ilişkin müzakerelerin yeniden başlamasına yol açacaktır. Kıbrıs konusunda açık olmak istiyorum: BM Güvenlik Konseyi'nin kararlarına dayalı bir çözüm olmalıdır . 

Özay Şendir: Benim kişisel olarak iki ülkenin Ege ve Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları konusunda işbirliği yapacağı, zenginliği paylaşacağı, uluslararası etkinliklere ortak ev sahipliği yapacağı bir Türkiye-Yunanistan ilişkisi hayalim var. On yıl sonra Türkiye-Yunanistan ilişkilerini nasıl hayal ediyorsunuz? 

Kyriakos Mitsotakis: İki komşu ülkenin ticarette, ekonomide işbirliği yaptığını, ortak girişimler başlattığını, çağımızın büyük zorluklarına karşı birlikte çalıştığını görmek isterim. Ve iki halk arasındaki bağların daha da güçleneceğini ve Ege'nin her iki yakasındaki hükümetlere bağımlı olmayacağını umuyorum. İlişkilerimizde yeni bir dinamiği ortaya çıkaracak, Doğu Akdeniz'de barış ve güvenliği ortaya çıkaracak olan Ege ve Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanlarının sınırlandırılması meselesiyle farklılıklarımızı gidermiş olacağımızı umuyorum. Ancak o noktaya ulaşamasak bile, umarım bundan on yıl sonra ilişkimizde uzun sürecek yeni bir sayfa açmış oluruz: Gerginliklerin ve yargılamaların olmadığı, dürüstlüğe, karşılıklı saygıya ve anlayışa dayalı bir bölüm. 

Özay Şendir: Size Kathimerini Direktörü Alexis Papahelas'la da tartıştığım özel bir soru sormak istiyorum. Eskiden Atina'nın her yerinde saganaki bulurdum ama artık saganaki istediğimde mozzarella ile bulabiliyorum. Türk ya da Yunan kahvesi istediğimde genellikle “espresso” cevabını veriyorlar. Bunu soruyorum çünkü Barselona ve Roma kadar Atina'nın da yeme-içme kültürünü koruması gerektiğini düşünüyorum. Gıda söz konusu olduğunda bu küreselleşmeden endişe duyuyor musunuz? 

Kyriakos Mitsotakis: Lezzetli yemekler ve tat ve aromalara aşinalık, Yunanlıları ve Türkleri büyük ölçüde birbirine bağlıyor. Atina'da nereye gittiğinizi bilmiyorum ama sizi temin ederim ki hâlâ Yunan peynirli saganaki'yi bulabilirsiniz. Atina tarihin modernle iç içe olduğu bir şehir. Bunu şehrin her noktasında hissedebilir ve tadabilirsiniz. Aynı şey Türkiye için de geçerli.

Bir yemek tutkunu olarak kişisel deneyimlerime dayanarak şunu söyleyebilirim ki Atina, yeni olasılıkları deneyen ve keşfeden, geleneksel Yunan mutfağını daha da ileri götüren çok canlı bir mutfak ortamına sahip. Şehirler yaşayan organizmalardır, değişir ve gelişirler. Modern Atina, yalnızca görkemli bir antik geçmişe sahip bir metropol değil, aynı zamanda geçmişle gelecek arasında köprü kuran dinamik bir şehirdir. 

Özay Şendir: Ergin Ataman ve Fatih Terim, şu anda Yunanistan'da çalışan, spor alanında çalışan Türklerdir. Ivi Adamou ve Despina Vandi İstanbul'un en önemli merkezlerinde sahne alan sanatçılardır. Yunan-Türk gazetecilik ve akademik forumunda yaptığımız toplantılarda, iki ülke vatandaşlarının daha fazla temas kurması gerektiği konusunda her zaman hemfikiriz. Türklerin Yunanistan'da çalışması veya yatırım yapması hakkında ne düşünüyorsunuz? Yunan iş dünyasının Türkiye'de yatırım yapması sizi mutlu eder mi? Uzlaşma açısından, kaybetmek istemeyeceğimiz finansal ilişkiler kurma fikrini nasıl görüyorsunuz? 

Kyriakos Mitsotakis: Öncelikle ikili ticaretimizin 2022'de 5,4 milyar euro gibi rekor bir seviyeye ulaşmasından gerçekten çok memnunum, görünüm daha da olumlu. Önceliğim inşaat ve altyapı, dijitalleşme ve tarım ürünlerine doğrudan yatırımı artırmak. Bu nedenle Cumhurbaşkanı Erdoğan'la birlikte iş dünyalarımızı bir araya getirecek bir araç olarak Türk-Yunan İş Konseyi oluşturma kararımızın bir bütün olarak ikili ekonomik ilişkilerimizin önünü açabileceğine inanıyorum. Özel sektördeki ortaklıkları her zaman teşvik ediyoruz. Yunan şirketleri inşaat ve altyapı gibi önemli sektörlerde bilgi birikimine ve deneyime sahip. Bu ruhla, Yunan-Türk ortak ticari girişimlerini teşvik ediyorum.

Özay Şendir: Ülkenize tatil için gelen Türk vatandaşlarından her zaman memnuniyet dolu yorumlar duyuyorum. Duyduğum tek şikayet Yunanistan'da Osmanlı dönemine ait kültürel eserlerin korunmasıyla ilgiliydi. Bu konuyla ilgili bir yol haritanız var mı? 

Kyriakos Mitsotakis: Yunanistan, tarih öncesi çağlardan antik çağlara, Bizans'tan modern zamanlara kadar uzun bir tarihe ve korunması ve korunması gereken zengin bir kültürel mirasa sahiptir.

Yunan makamları Osmanlı dönemine ait eserlerin korunması ve restorasyonu konusunda her zaman saygı ve hassasiyet göstermişlerdir. Son 15 yılda, bütçesi 90 milyon avro olan 125'e yakın Osmanlı eserinin restorasyon ve bakım projesi ya uygulama aşamasına geçti ya da tamamlandı. Ayrıca, Beyazıt Camii veya Selanik'teki Hamza Bey Camii ve diğerleri gibi önemli Osmanlı eserlerinin yüksek bütçeli restorasyonu, finansman amacıyla İyileştirme ve Dayanıklılık Fonu'na (RRF) dahil edildi. 

Aynı ruhla ve güçlü sembolizmi olan tarihi, kültürel anıtlara saygı gösterme ruhuyla, Türk tarafının kendi topraklarındaki antik dönemlere ait anıtların korunması için de aynı hassasiyeti göstermesi gerektiğinin açık olduğunu düşünüyorum. Yunan veya Bizans dönemi. Türk yetkililerin yakın zamanda Bizans Kariye Manastırı'nı cami olarak işletme kararı ve Ayasofya ile ilgili daha önce aldığı karar beni büyük hayal kırıklığına uğrattı. Bu kararlar, anıtların evrensel karakterine ve karşılıklı anlayışı geliştirmeye yönelik ortak çabalarımıza aykırıdır. Yapmamız gereken halklarımız arasında giderek daha fazla köprü kurmak için çalışmaktır.

 

Millet gazetesi logo
© 2024 Millet
KÜNYE
MİLLET MEDİA Kollektif Şirketi
Genel Yayın Yönetmeni: Cengiz ÖMER
Yayın Koordinatörü: Bilal BUDUR
Adres: Miaouli 7-9, Xanthi 67100, GREECE
Tel: +30 25410 77968
E-posta: info@milletgazetesi.gr
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ
MİLLET MEDİA O.E.
Υπεύθυνος - Διευθυντής: ΟΜΕΡ ΖΕΝΓΚΙΣ
Συντονιστής: ΜΠΟΥΝΤΟΥΡ ΜΠΙΛΑΛ
Διεύθυνση: ΜΙΑΟΥΛΗ 7-9, ΞΑΝΘΗ 67100
Τηλ: +30 25410 77968
Ηλ. Διεύθυνση: info@milletgazetesi.gr