B-Healthy B-Healthy

‘Azınlık’ kavramının klasik kategorileştirilmesine bir eleştiri

Azınlık meselesi bilimsel olarak çalışıldığı zaman yapılan kategorileştirme genellikle dini, lingüistik (dilsel), etnik ve ulusal azınlıklar şeklindedir. Bu kat

Köşe Yazıları 26 Şubat 2020
‘Azınlık’ kavramının klasik kategorileştirilmesine bir eleştiri

Azınlık meselesi bilimsel olarak çalışıldığı zaman yapılan kategorileştirme genellikle dini, lingüistik (dilsel), etnik ve ulusal azınlıklar şeklindedir. Bu kategorileştirmeler, ayrım yapabilme konusunda bize bir yere kadar yardımcı olur, ama durumu yönetebilmek için farklı isimlendirmelere ihtiyacımız var.

Aslında, bu konuda halihazırda isimlendirmeler mevcut, ama bazı devletlerin işlerine gelmediği için bunları gündemlerine almadıkları görülüyor. Birleşmiş Milletler, UNESCO, Uluslararası Çalışma Örgütü vb. örgütler, azınlıkları göçmen gruplar (immigrant groups), ulusal azınlıklar (national minorities) ve yerel halklar (indegenous peoples) şeklinde üç kategori altında ele alıyor.

İlk ayrıma geri döndüğümüzde aslında her biri göçmen grup kategorisine de girebilir, ulusal azınlık kategorisine de girebilir, yerel halk kategorisine de girebilir. Mesela herhangi bir ülkeye yerleşmiş göçmen gruplar çoğunlukla hem dini hem lingüistik hem de etnik azınlıktır. Fakat, klasik tanımlara takıldığımız zaman halklar göçmenlik haklarını elde edemez duruma geliyor. Bu durumda klasik tanımlar kullanılacaksa, bunların kullanım alanları daha spesifik anlamda onlara sunulacak haklar kapsamında olmalıdır. Ancak bu hakların etnik mi, dini mi, ulusal mı, yoksa lingüistik mi olacağı azınlıkların göçmen, ulusal veya yerel gruplar olmalarına göre belirlenecektir.

--- -- ---

Şimdi gelelim bize... Batı Trakya Türk Azınlığı olarak biz neyiz? Yıllardır etnik azınlık mı, dini azınlık mı tartışması yapılıp dururken hiçbir sonuca varılamadı. İnanın bu tanımlardan hangisi kabul görürse görsün insan hakları anlamında herhangi bir sonuca ulaşılamayacak. Çünkü mesele etnik veya dini bir mesele değil.

Burada, azınlığı bir kategoriye oturtmak gerekecek. Öncelikle her kategorinin neye işaret ettiğine bakalım: Göçmen gruplar ülkeye sonradan yerleşmiş topluluklara referans olduğu için Batı Trakya halkı da yüzyıllarca şu an yaşadığı coğrafyada yaşadığı için bu kategorinin dışındadır. Ulusal azınlıklar ise bir devlet içerisinde ulus olma niteliğiyle özerklik talebinde bulunabilecek (Örneğin: Katalanlar) halklara işaret ettiği için ve Batı Trakya halkının da bugüne kadar ne böyle bir talepte bulunduğu ne de buna yönelik tutumu görülmediği için yine bu kapsamın dışındadır. Yerel halklar ise o bölgenin yerlisi olup tarihsel süreç içerisinde sınırların yeniden şekillenmesiyle bir ülkenin sınırları içerisinde bulunan, ama o ülkenin anaakım toplumundan farklı olan halklara (Örneğin; Romanya’daki Macarlar) atıfta bulunur. Batı Trakya halkı da aynı şekilde yüzyıllardır bölgenin yerlisi olmasının yanısıra 1913’ten beri -zaman zaman bazı devletlerin işgal girişimine maruz kalmış olsa da- Yunanistan sınırları içerisinde, anaakım toplumla birlikte barış içerisinde, ama anaakım toplumdan farklı bir biçimde varlığını sürdürmektedir.

Bu gerçeği kabul ettiğiniz zaman azınlığın etnik azınlık mı yoksa dini azınlık mı olduğu tartışması anlamsız hale gelecektir. Çünkü burada yerel halk olması gerçeğiyle Batı Trakya halkının temel hakkı, Yunanistan’a bırakılırken imzalanan Atina Antlaşması’nda belirtildiği gibi her Yunanistan vatandaşının sahip olduğu haklardan yararlanarak geleneklerinin güvence altına alınması, yani yüzyıllardır nasıl yaşadıysa aynı şekilde yaşayabilmesidir.
Millet gazetesi logo
© 2022 Millet
KÜNYE
MİLLET MEDİA O.E.
BİLAL BUDUR & CENGİZ ÖMER KOLLEKTİF ŞİRKETİ
Genel Yayın Yönetmeni: Cengiz ÖMER
Yayın Koordinatörü: Bilal BUDUR
Adres: Miaouli 7-9, Xanthi 67100, GREECE
Tel: +30 25410 77968
E-posta: info@milletgazetesi.gr
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ
MİLLET MEDİA O.E.
ΜΠΟΥΝΤΟΥΡ ΜΠΙΛΑΛ & ΟΜΕΡ ΖΕΝΓΚΙΣ Ο.Ε.
Υπεύθυνος - Διευθυντής: ΟΜΕΡ ΖΕΝΓΚΙΣ
Συντονιστής: ΜΠΟΥΝΤΟΥΡ ΜΠΙΛΑΛ
Διεύθυνση: ΜΙΑΟΥΛΗ 7-9, ΞΑΝΘΗ 67100
Τηλ: +30 25410 77968
Ηλ. Διεύθυνση: info@milletgazetesi.gr