B-Healthy
B-Healthy

Bir hakikat şuuru olarak ‘kimlik’

Kimlik kavramının neyi ifade ettiği, cevaplanması zor sorulardan... Genel bir tanımla, “Herhangi bir kişinin ‘kim olduğudur’ kimlik” diyebiliriz. Bir insan erke

Köşe Yazıları 19 Şubat 2019
Bir hakikat şuuru olarak ‘kimlik’

Kimlik kavramının neyi ifade ettiği, cevaplanması zor sorulardan... Genel bir tanımla, “Herhangi bir kişinin ‘kim olduğudur’ kimlik” diyebiliriz. Bir insan erkek olabilir, öğrenci olabilir, komünist olabilir, İspanyol olabilir... Bunların hepsi birer kimliği ifade eder. Yine de kimlik mefhumuna bir tanım getirmek için yeterli değildir. Bir de objektif ve sübjektif tanımların diyalektiğinden söz edilir: Yani insanın kendisinin nasıl gördüğüyle, başkalarının onu nasıl gördüklerinin sentezi.

Bu tür tanımlar, kimliği kabaca tanımlama yönünden oldukça yeterlidir, ama bizim bir de ufuk açıcı bazı tanımlara ihtiyacımız var. Nasıl ki, her insanın kimliği varsa, bu kimliği oluşturan hakikat tasavvurları da vardır. Örneğin, bir insanın ahlak konusundaki hakikat tasavvuru sorumluluklarını getirmek olabilirken, başka bir insanın ahlak konusundaki hakikat tasavvuru vicdanla ilgili olabilir. Bütün bu tasavvurların ortaya çıkardığı tutumların sonucunda ortaya çıkan davranışlar, insanın hem dışarıdan başkaları tarafından hem de içeriden kendisi tarafından tanımlanmasını sağlar. O halde, yukarıda kimliğin objektif ve sübjektif taraflarından bahsederken, hakikat gerçeğini göz önünde bulundurduğumuzda büyük bir gerçeği anlamış olacağız.

Tarih boyunca toplumlar bu şekilde sahip oldukları hakikat tasavvurlarıyla belli bir kimlik edinmişlerdir. O zaman rahatlıkla farklı coğrafyalarda doğmuş, farklı iklimlerde yetişmiş, farklı siyasi yapılar altında yaşamış insanların ihtiyaçların önemine göre hakikat anlayışı geliştirdiklerini söyleyebiliriz. Mesela, Machiavelli ‘Prens’inde insanın devlete muhtaç olduğu için devlet uğruna yapılan her şey mübahtır anlayışı geliştiriyor ve bu da modern siyaset anlayışına pragmatist bir kimlik katıyor. Peki, İslam Medeniyeti’nde böyle bir anlayışın olmaması sadece tarihsel arkaplandaki siyasi farklılıklarla açıklanabilir mi?

Pekala, “İnsanı yaşat ki, devlet yaşasın” anlayışı da benimsenebilirdi. Bunu dedim diye, kültürel farklılıklara saygı göstermeyi, insanın her şeyi yapabilmesi ilkesiyle karıştıranlar “O zamanları sen yaşasaydın, bakalım aynı şeyleri konuşabilir miydin” diyebilirler. Kültürel farklılıklar illa ki olacak, ama insanın ortak bir doğası var. Her insan darp edildiğinde canı acır, her insan iltifat gördüğünde gururu okşanır ve her insan kıymetli gördüğü bir şeyi kaybettiğinde üzülür. Machiavelli bunları da göz önünde bulundurabilirdi. Evet, belli şartlarda haklılık payları var, ama bu saydığım insanın ortak doğasıyla ilgili olan unsurlar belli ki, onun umrunda bile olmamış.

İşte bu şekilde, hangi toplum ‘ortak iyi’ anlayışını önemserse o toplumun kimliği hakikat üzeredir ve hangi toplum çıkarları, intikamı, gücü önemserse, o toplumun kimliği kötülük üzeredir. O halde yeryüzünde bulunan sayısız kimliği iyi ve kötü kimlikler olarak ikiye indirgeyebiliriz. Demek ki, kişinin hangi milletten olduğunun pek bir önemi yok, önemli olan hakikat şuuruyla hareket etmesidir. Fakat, tarih boyunca bu şuurla tarih boyunca anılmış bir milletin üyesi olmakla iftihar etmek de yanlış olmayacaktır.

Aynı şekilde kişinin içinde bulunduğu toplum tarihte kötü kimlik örneği sergilediyse de, yapması gereken sırf o milletin bir parçası diye bunu haklı çıkarmak değil, tam tersi ortak iyi anlayışı üzerinden hareket ederek kimliğin kötü taraflarını iyileştirmektir.

---

İnsan tavuk değil ki kimliği, çıktığı yumurtayla belirlenebilsin. İnsan iradesi olması bakımından iyiyi ve kötüyü seçer ve bu şekilde değer görür. O yüzdendir ki, bir canlıyı öldüren aslanın kötü olduğunu söyleme hakkı görmüyoruz kendimizde. Fakat, insan en ufak bir hata yaptığında bile bir kötülük işlemiştir. İşte bütün bunlardan dolayı kimlikleri ikiye indirgeyerek anlamak önemlidir.

Millet gazetesi logo
© 2022 Millet
KÜNYE
MİLLET MEDİA O.E.
BİLAL BUDUR & CENGİZ ÖMER KOLLEKTİF ŞİRKETİ
Genel Yayın Yönetmeni: Cengiz ÖMER
Yayın Koordinatörü: Bilal BUDUR
Adres: Miaouli 7-9, Xanthi 67100, GREECE
Tel: +30 25410 77968
E-posta: info@milletgazetesi.gr
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ
MİLLET MEDİA O.E.
ΜΠΟΥΝΤΟΥΡ ΜΠΙΛΑΛ & ΟΜΕΡ ΖΕΝΓΚΙΣ Ο.Ε.
Υπεύθυνος - Διευθυντής: ΟΜΕΡ ΖΕΝΓΚΙΣ
Συντονιστής: ΜΠΟΥΝΤΟΥΡ ΜΠΙΛΑΛ
Διεύθυνση: ΜΙΑΟΥΛΗ 7-9, ΞΑΝΘΗ 67100
Τηλ: +30 25410 77968
Ηλ. Διεύθυνση: info@milletgazetesi.gr